CSGT siết kỷ luật làn trái: từ tuần tra đến dữ liệu số
Chiến dịch mới của lực lượng CSGT trên các tuyến cao tốc là việc tăng cường tuần tra kết hợp khai thác dữ liệu từ camera giám sát giao thông cố định và hình ảnh, bằng chứng video giao thông do người dân cung cấp để xử lý nghiêm xe ô tô chạy chậm nhưng lại bám làn trái, qua đó siết kỷ luật làn đường và nâng cao an toàn giao thông toàn tuyến. Vấn đề xe bám làn 1 sát dải phân cách giữa đã kéo dài nhiều năm, tạo thói quen lái xe "rùa bò" trên làn vượt, gây ức chế cho tài xế phía sau và tăng nguy cơ xung đột. Điểm đáng chú ý lần này là cách tiếp cận chủ động, coi dữ liệu số và sự tham gia của cộng đồng là trung tâm, thay vì chỉ trông chờ vào vài tổ tuần tra trên đường cao tốc vốn dài và khó kiểm soát hết.
Vì sao xe chạy chậm bám làn trái bị coi là hành vi nguy hiểm
Đại tá Phạm Việt Công thẳng thắn thừa nhận trên nhiều tuyến cao tốc vẫn có rất nhiều phương tiện lưu thông chậm và bám làn trái, gây ảnh hưởng trực tiếp đến các xe phía sau. Khi xe đi chậm chiếm làn 1 – làn sát dải phân cách giữa vốn được thiết kế chủ yếu cho việc vượt – dòng xe buộc phải giảm tốc đột ngột, chuyển làn gấp hoặc vượt phải, tạo ra chuỗi phản ứng nguy hiểm. Chính Cục CSGT cũng nhìn nhận tình trạng này là nguyên nhân gây giảm tốc độ đột ngột và xung đột giao thông trên cao tốc. Nói cách khác, xe đi chậm bám làn trái không chỉ "khó chịu" mà là hành vi trực tiếp làm tăng rủi ro tai nạn, gây ùn tắc và triệt tiêu ưu thế lưu thông nhanh, liên tục của cao tốc. Việc xử lý vi phạm cao tốc với nhóm hành vi này vì vậy không phải là "làm khó tài xế", mà là bảo vệ quyền được lưu thông an toàn, thông suốt của số đông.
Camera giám sát giao thông kết hợp video người dân: mũi nhọn xử lý vi phạm
Điểm mới nhất của chiến dịch là cách CSGT dùng công nghệ và cộng đồng để bù cho nguồn lực lực lượng mỏng. Cục CSGT đã chỉ đạo các đơn vị tăng cường tuần tra kiểm soát, đồng thời kết hợp khai thác dữ liệu từ hệ thống camera giám sát giao thông cùng hình ảnh phản ánh của người dân để xử lý xe chạy chậm bám làn trái. Điều này biến mọi ống kính trên cao tốc và mọi điện thoại thông minh thành "mắt thần" ghi nhận vi phạm, tạo sức ép thường trực lên những tài xế cố tình phớt lờ quy tắc. Không dừng ở việc phạt, Cục CSGT còn điều động cán bộ sử dụng phương tiện lưu thông trên cao tốc để ghi hình quá trình di chuyển, hướng dẫn kỹ năng vượt xe an toàn cho người dân. Bằng chứng video giao thông từ lực lượng chức năng và người dân vì thế vừa là nền tảng xử phạt, vừa là tư liệu giáo dục, nâng chất văn hóa lái xe.
Thí điểm làn vượt xe và thông điệp gửi tới tài xế
Chiến dịch không chỉ là câu chuyện xử phạt, mà còn gắn với điều chỉnh tổ chức giao thông. Cục CSGT đã khảo sát tuyến, phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam để nghiên cứu thí điểm làn vượt xe trên cao tốc. Việc thí điểm dự kiến triển khai từ quý 4/2026 trên hai đoạn cao tốc Hà Nội – Hải Phòng và Pháp Vân – Cao Bồ, nơi được đánh giá là đủ điều kiện để tổ chức làn vượt rõ ràng. Theo phương án đang nghiên cứu, phương tiện di chuyển trên làn 1 chỉ để vượt xe phía trước; sau khi vượt và bảo đảm khoảng cách an toàn phải chủ động chuyển sang làn phải, không được chạy liên tục trên làn vượt khi các làn bên phải trống. Song song, hệ thống báo hiệu, vạch sơn, bảng điện tử sẽ được điều chỉnh để nhắc tài xế đi đúng làn, đúng tốc độ, chỉ sử dụng làn 1 để vượt khi đủ an toàn.
Tác động thực tế: từ hai biên bản phạt đến một chuẩn mực mới
Việc xử lý đã không còn mang tính hình thức. Mới đây, đơn vị thuộc Cục CSGT đã xử phạt hai trường hợp lưu thông trên các cao tốc Hà Nội – Lào Cai và Hà Nội – Hải Phòng nhưng chạy chậm, cố tình bám làn trái, mỗi tài xế bị phạt 900.000 đồng và tạm giữ bằng lái. Con số không lớn nhưng mang ý nghĩa biểu tượng: thông điệp về kỷ luật làn trái đã được chuyển thành biên bản cụ thể. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ vốn đã quy định phương tiện đi chậm phải về làn phải, không được chuyển làn liên tục gây ảnh hưởng, nhưng phải đến khi camera, video người dân và thí điểm làn vượt được kích hoạt, quy định này mới có cơ hội trở thành chuẩn mực hành vi hàng ngày. Cục CSGT mong muốn nhận được sự đồng thuận của người dân để nhân rộng mô hình, giảm xung đột và tăng lưu thông trên cao tốc. Đồng thuận ở đây không chỉ là ủng hộ trên mạng xã hội, mà là chủ động đi đúng làn, gửi video vi phạm và chấp nhận bị xử lý nếu mình sai.
