Nắng nóng cực đoan: Thực tế mới cho du lịch châu Âu mùa hè
Nắng nóng cực đoan ở châu Âu mùa hè là tình trạng sóng nhiệt diện rộng đẩy nhiệt độ nhiều khu vực vượt ngưỡng 40°C, khiến trường học đóng cửa, bệnh viện quá tải, hạ tầng giao thông và nhà ở vốn xây cho mùa đông lạnh giá bị đặt vào áp lực chưa từng có tiền lệ, đồng thời buộc kế hoạch du lịch châu Âu mùa hè của hàng triệu người phải điều chỉnh. Đây không còn là hiện tượng hiếm gặp mà đang dần trở thành "chuẩn khí hậu" mới của mùa cao điểm du lịch. Châu Âu được đánh giá là lục địa nóng lên nhanh nhất thế giới, nên mọi tính toán lịch trình, điểm đến và cách di chuyển vào mùa hè mà du khách quen dùng đã lỗi thời. Nếu vẫn nhìn mùa hè châu Âu như thời điểm mát mẻ, lãng mạn, bạn rất dễ rơi vào cảnh kiệt sức trong toa tàu nóng hầm, đường cao tốc nứt vỡ, lịch trình liên tục bị đảo lộn vì giao thông châu Âu quá tải.
Đường ray cong vênh, cao tốc nứt vỡ: Giao thông châu Âu trước sức nóng 40°C
Với du khách, điều đáng ngại nhất của nắng nóng cực đoan không phải là cái nóng ngoài trời, mà là một hệ thống giao thông châu Âu được thiết kế cho kiểu khí hậu đã không còn tồn tại. Đường ray ở Thụy Điển bị cong vênh, cao tốc tại Đức bị nứt vỡ, nhựa đường ở nhiều nơi chảy mềm buộc xe phải giảm tốc hoặc đổi lộ trình. Khi kim loại đường ray giãn nở vượt ngưỡng mà người ta dự tính vài chục năm trước, các tuyến tàu phải hạn chế tốc độ, thậm chí giảm chuyến. Trong tuần trước, dịch vụ đường sắt tại Anh và Pháp đã phải cắt bớt, kèm cảnh báo gián đoạn vì Tây Âu trải qua đợt nắng nóng thứ 5 chỉ tính từ tháng 5. Đường ray cong vênh đã được cho là nguyên nhân khiến một đoàn tàu chở hàng trật bánh ở Thụy Điển hồi tháng 6. Khi nền tảng là hạ tầng cũ, mọi chuyến đi mùa hè đều mang thêm một lớp rủi ro mà du khách cần chuẩn bị tâm lý.
Tàu hỏa, tàu điện ngầm: Ác mộng lớn nhất trong chuyến đi
Nếu bạn nghĩ tàu cao tốc châu Âu luôn là lựa chọn dễ chịu cho du lịch thì mùa hè nắng nóng cực đoan sẽ khiến bạn thất vọng. Hành khách đang phải chịu cảnh nóng bức trong những toa tàu không có điều hòa, dù nhiệt độ ngoài trời có thể lên tới 40°C. Nhiều hệ thống đường sắt được xây từ thế kỷ 19, khi mùa hè hiếm khi nóng đến mức cần làm mát bằng điều hòa, nên hàng loạt toa tàu vẫn chỉ dựa vào thông gió tự nhiên. Trong nắng nóng, không gian kín như tàu điện ngầm trở thành "nồi súp" đúng nghĩa đối với người đi lại hằng ngày và cả du khách. Một người Việt sống ở Paris mô tả: "Nếu muốn biết người dân ở Paris đang trải qua cảm giác gì, hãy thử tắt điều hòa giữa mùa hè Hà Nội, đóng kín cửa lại và chỉ bật một chiếc quạt". Đôi khi, dây điện cũ bị chùng xuống, mắc vào đoàn tàu, gây mất điện, kéo theo hàng loạt chuyến chậm và hủy. Với hai vụ tàu trật bánh liên tiếp gần Lewes và Wickford trong những ngày nóng đỉnh điểm 13–14/8, không ai có thể coi đây là chuyện bên lề của kế hoạch nghỉ hè nữa.
Sống và du lịch giữa 40°C: Bài học từ những người đang chịu nóng
Đợt sóng nhiệt cuối tháng 6 đã đẩy nhiệt độ tại nhiều quốc gia châu Âu vượt ngưỡng 40°C, buộc trường học đóng cửa, bệnh viện quá tải và nhiều thành phố vốn xây để giữ ấm mùa đông phải vật lộn với mùa hè chưa từng có tiền lệ. Paris ghi nhận ngày tháng 6 nóng nhất lịch sử với 40,9°C, trong khi Anh lập mức kỷ lục tháng 6 là 36,4°C. Điều đáng nói là rất nhiều căn hộ, ký túc xá, bệnh viện, trường học gần như không có điều hòa, bởi người dân từng tin rằng mùa hè chỉ cần một chiếc quạt máy. Trên thực tế, nhiều phụ huynh phải nghỉ làm hoặc làm từ xa để trông con khi trường học đóng cửa vì không đủ điều kiện làm mát, công việc bị đình trệ. Người Việt sống tại Pháp mô tả cảm giác đi tàu điện ngầm khi gặp trục trặc: hàng trăm người bị nhốt trong không gian kín, không điều hòa, không gió, nóng đến mức muốn ngất. Đó chính là bối cảnh mà mọi kế hoạch du lịch châu Âu mùa hè phải đối mặt: không thể trông chờ vào hạ tầng mát mẻ, càng không thể đánh giá thấp tác động của nhiệt lên sức khỏe.
Lưu ý du lịch hè: Khi nào nên di chuyển, bảo vệ cơ thể ra sao?
Từ góc độ du khách, bạn không thể chờ chính quyền nâng cấp toàn bộ giao thông châu Âu trong vài năm tới để mới bắt đầu thích nghi. Các chuyên gia đã thừa nhận thách thức thực sự nằm ở nguồn lực tài chính, không phải ở kỹ thuật. Vì thế, chiến lược du lịch phải đi trước một bước. Hãy ưu tiên di chuyển bằng tàu, xe buýt đường dài hoặc máy bay vào sáng sớm và chiều muộn, tránh khung giờ nắng gắt kéo dài đến 21–22h ở nhiều thành phố Tây Âu. Luôn mang theo mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng, quần áo thoáng màu sáng; nếu ở căn hộ thuê, cố gắng tận dụng kinh nghiệm của người dân bản địa: mở cửa ban đêm và sáng sớm lấy khí mát, ban ngày đóng cửa, che kính, thậm chí dán giấy bạc cách nhiệt bên ngoài cửa sổ. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi nên được hạn chế ra ngoài, uống nhiều nước và ở trong nhà vào thời điểm nắng gắt; cách "chống nóng" đơn giản bằng uống nước lạnh, dùng quạt và tránh ra đường lúc cao điểm nhiệt độ vẫn có hiệu quả rõ rệt. Nếu đã xác định du lịch châu Âu mùa hè, hãy coi các lưu ý du lịch hè liên quan đến nhiệt độ như phần bắt buộc của hành lý, ngang với hộ chiếu và vé tàu.
