AI trong lớp học cần là công cụ, không phải người làm hộ
AI trong giáo dục là việc đưa trí tuệ nhân tạo vào hoạt động dạy và học để hỗ trợ giáo viên, giúp học sinh khám phá kiến thức và phát triển năng lực số, đồng thời giữ tư duy, đánh giá và quyết định ở con người. Cách tiếp cận ấy hiện rõ qua hai chuyên đề tại Hải Phòng: một tiết Ngữ văn lớp 9 hướng dẫn học sinh viết đoạn phân tích nhân vật, và một chuyên đề Toán 7 về sử dụng an toàn, hiệu quả công cụ số cùng AI. Điểm đáng chú ý không phải là công nghệ xuất hiện trong lớp, mà là cách đặt giới hạn cho vai trò của nó. Nếu AI chỉ đưa ra đáp án để chép lại, mục tiêu học tập bị đảo ngược; nếu được dùng để gợi mở, kiểm tra và tranh luận, học sinh vẫn phải tự suy nghĩ. Đây là ranh giới cần làm rõ khi triển khai AI trong dạy học.

Viết văn lớp 9: AI hỗ trợ từng bước, không thay tiếng nói học sinh
Trong tiết minh họa tại Trường THCS Bắc Sơn, cô giáo Vũ Thị Vân cùng học sinh lớp 9A1 làm việc với truyện ngắn “Mùa xuân trở lại” của Nguyên Vân. Học sinh được hướng dẫn củng cố kiến thức, xác định yêu cầu đề, tìm ý, lập dàn ý rồi thực hành viết đoạn văn phân tích nhân vật bằng cách tích hợp công nghệ số và AI. Quy trình này có giá trị hơn việc yêu cầu một công cụ viết sẵn bài: các em vẫn phải đọc tác phẩm, lựa chọn chi tiết và hình thành lập luận của mình. Chuyên đề cũng nêu AI có thể hỗ trợ giáo viên lập ma trận đề, thiết kế câu hỏi, xây dựng tiêu chí đánh giá, phân tích kết quả và điều chỉnh dạy học theo từng nhóm học sinh. Như vậy, lợi ích không chỉ nằm ở kỹ năng viết văn lớp 9 mà còn ở cách giáo viên tổ chức phản hồi và đánh giá.

Toán 7: học dữ liệu cũng là học cách nghi ngờ kết quả
Sáng 12/11, Trường THCS Tô Hiệu ở phường Lê Chân tổ chức chuyên đề sử dụng an toàn, hiệu quả công cụ số và AI trong dạy học khám phá môn Toán 7. Bài 17, “Thu thập và phân loại dữ liệu”, được chọn để nối kiến thức toán với công nghệ. Qua những tình huống gần gũi như phương tiện đến trường, mạng xã hội, thể thao hay câu lạc bộ, học sinh tự thu thập, phân loại và phân tích dữ liệu; nhận ra hạn chế của mẫu khảo sát, trao đổi, phản biện rồi điều chỉnh kết luận. Đây là hướng dạy học Toán 7 đáng khuyến khích: công cụ giúp xử lý nhanh không đồng nghĩa kết quả luôn đúng. Học sinh cần xem xét nguồn dữ liệu, tính đại diện và độ tin cậy, thay vì tin vào câu trả lời có vẻ thuyết phục. Nhà trường nhấn mạnh AI hỗ trợ quá trình khám phá nhưng không làm thay tư duy toán học hay quyết định thay học sinh.

Muốn dùng an toàn, phải chuẩn bị cả giáo viên lẫn học sinh
Hai chuyên đề cho thấy AI không thể được triển khai bền vững chỉ bằng cách đưa thiết bị hay phần mềm vào lớp. Giáo viên cần biết chọn công cụ theo mục tiêu bài học, kiểm soát học liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và hướng dẫn học sinh kiểm chứng thông tin; học sinh cần được rèn tư duy độc lập và cách sử dụng có trách nhiệm. Hoạt động tập huấn năng lực số và giáo dục AI cũng hướng tới việc nâng cao năng lực tổ chức dạy học của cán bộ quản lý, giáo viên, đồng thời giúp học sinh sử dụng internet an toàn và tiếp cận AI phù hợp. Giáo viên thực hành xây dựng kế hoạch bài dạy, thiết kế hoạt động tích hợp và trao đổi cách áp dụng vào lớp học thực tế. Theo kế hoạch, các cơ sở giáo dục tiếp tục triển khai nội dung tập huấn tại đơn vị, phù hợp điều kiện của mình và hoàn thành trước ngày 15/12/2026. Đào tạo như vậy mới biến nguyên tắc an toàn thành thói quen sử dụng.

Từ chuyên đề đến thay đổi thực chất
Việc ứng dụng công nghệ số có thể giúp giáo viên đa dạng cách đánh giá, đồng thời tạo điều kiện để học sinh chủ động, sáng tạo và tự học. Nhưng hiệu quả không nên được đo bằng số công cụ AI xuất hiện trong bài giảng. Thước đo thuyết phục hơn là học sinh có biết đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin, giải thích lập luận và chịu trách nhiệm với sản phẩm của mình hay không. Các hoạt động ở Ngữ văn 9 và Toán 7 gợi ra một hướng đi đúng: gắn AI với nhiệm vụ cụ thể của môn học, rồi trao cho giáo viên năng lực thiết kế và giám sát hoạt động. AI có thể mở thêm cách học, nhưng không thể thay việc đọc kỹ, suy luận hay viết bằng lời của chính học sinh. Kết luận cần giữ rõ: đưa AI vào trường học chỉ có ý nghĩa khi công nghệ phục vụ mục tiêu giáo dục và con người vẫn nắm quyền phán đoán.







