Tích hợp tiếng Anh để học sinh dùng được trong ngữ cảnh
Tích hợp tiếng Anh vào môn học là cách tổ chức bài giảng để học sinh vừa tiếp thu kiến thức của môn chính, vừa sử dụng ngoại ngữ trong những hoạt động học tập có ý nghĩa. Giá trị của cách làm này nằm ở chỗ tiếng Anh không còn chỉ xuất hiện trong bài tập ngữ pháp, mà trở thành phương tiện để quan sát, trao đổi và trình bày điều đã học.
Tại Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm ở Hà Nội, giáo viên tổ chức một hội thảo chuyên môn trong tháng 10/2026 về mở rộng việc sử dụng tiếng Anh qua dạy và học Lịch sử, Địa lý. Chương trình có hơn 130 đại biểu dự trực tiếp và đại diện từ hơn 100 điểm trực tuyến. Quy mô này cho thấy mối quan tâm không chỉ dừng ở một tiết dạy riêng lẻ: nhà trường cần cách làm có thể chia sẻ, điều chỉnh và đưa vào nhiều lớp học.
Hướng đi đáng ủng hộ là mở rộng cơ hội thực hành nhưng không để ngoại ngữ lấn át mục tiêu môn học. Học sinh cần hiểu nội dung trước, rồi dùng tiếng Anh để diễn đạt và kết nối kiến thức ấy với tình huống giao tiếp.
CLIL biến kiến thức Địa lý thành chất liệu giao tiếp
Mô hình CLIL, tức học tích hợp nội dung và ngôn ngữ, cho học sinh tiểu học cơ hội học Địa lý đồng thời làm quen với từ vựng, thuật ngữ và cấu trúc tiếng Anh gắn trực tiếp với bài học. Trong tiết Địa lý lớp 4A10 về thiên nhiên miền Nam, 31 học sinh tìm hiểu vị trí, các vùng, khu vực giáp ranh và những nét tự nhiên tiêu biểu, trong đó có mũi Cà Mau.
Sau khi nắm kiến thức bằng tiếng Việt, các em dùng thẻ từ, làm việc theo cặp và theo nhóm để diễn đạt lại bằng tiếng Anh. Học sinh tập giới thiệu địa danh, đặt câu hỏi và trình bày đặc điểm vùng miền như thể đang chia sẻ với bạn bè quốc tế. Nhờ vậy, kiến thức Địa lý không chỉ được ghi nhớ mà còn trở thành nền tảng để luyện giao tiếp trong tình huống cụ thể.
CLIL hiệu quả khi lượng ngôn ngữ vừa sức và hoạt động được thiết kế quanh mục tiêu học tập rõ ràng. Nếu biến giờ Địa lý thành bài kiểm tra từ vựng, mô hình sẽ mất lợi thế; nếu tổ chức cân bằng, học sinh có thêm lý do để dùng tiếng Anh thay vì chỉ học thuộc.
Dạy Toán bằng tiếng Anh cần lộ trình, không chỉ thuật ngữ
Một chuyên đề về sử dụng tiếng Anh trong dạy Toán THCS tại TP.HCM tập trung vào việc phát triển năng lực giao tiếp và tư duy Toán học. Đại diện môn Toán của 16 cụm chuyên môn tham dự chương trình. Điểm đáng chú ý không phải là yêu cầu học sinh giải toàn bộ bài bằng tiếng Anh, mà là xây dựng những bước nhỏ để các em hiểu và vận dụng ngôn ngữ toán học.
Giải pháp được trình bày gồm “gói ngôn ngữ bài giảng” tinh gọn để xác định từ khóa, trò chơi giúp chuyển vốn tiếng Anh giao tiếp thành từ vựng Toán học, cùng kỹ thuật ghép câu tư duy và mô hình suy nghĩ – trao đổi theo cặp – chia sẻ khi luyện tập. Với nhóm học sinh muốn học nâng cao, dự án Toán song ngữ và hướng dẫn tự học giúp hệ thống hóa từ vựng, duy trì lộ trình.
Tiết minh họa lớp 6 về ước chung và ước chung lớn nhất cho thấy dạy Toán bằng tiếng Anh có thể đưa ngoại ngữ vào trao đổi và hoạt động học tập. Cách tiếp cận theo nấc thang, từ nhận diện đến vận dụng, có triển vọng hơn việc đặt gánh nặng song ngữ lên mọi học sinh ngay từ đầu.
Môi trường sử dụng tiếng Anh phải vượt khỏi tiết học
Ngày 30/10, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức chuyên đề “Xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong trường học – Mức độ 1” tại Trường Tiểu học Tân Định. Hơn 400 đại biểu từ các xã, phường và đơn vị giáo dục tham dự để chia sẻ kinh nghiệm triển khai đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Tân Định là một trong ba trường tại Hà Nội được chọn thí điểm mô hình trường cơ bản ở Mức độ 1. Đại biểu tham quan không gian trường và dự tiết học minh họa, qua đó quan sát cách giáo viên, học sinh sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp và sinh hoạt. Định hướng này đúng ở chỗ tiếng Anh trong trường học cần hiện diện cả trong bài học lẫn những hoạt động phù hợp với lứa tuổi.
Các mô hình CLIL, chuyên đề Toán và môi trường giao tiếp học đường cùng cho thấy một chuyển dịch đáng kể: học ngoại ngữ gắn với việc làm và hiểu biết, không tách rời đời sống học tập. Bước tiếp theo là tiếp tục đổi mới phương pháp, điều chỉnh tài liệu và tổ chức hoạt động theo năng lực học sinh. Kết quả nên được đo bằng việc các em tự tin dùng tiếng Anh để diễn đạt kiến thức, chứ không chỉ bằng số tiết có ngoại ngữ.
