Diễn tập biến phương án thành phản xạ
Diễn tập chữa cháy là hoạt động thực hành có kế hoạch, giúp người tại cơ sở rèn cách phát hiện, báo động, xử lý đám cháy ban đầu, thoát nạn và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp khi xảy ra sự cố. Điểm đáng giá của hoạt động này không nằm ở việc hoàn thành một buổi tập, mà ở khả năng phát hiện lỗ hổng trước khi tình huống thật xảy ra. Tại Công ty Cổ phần Thương mại và Xuất nhập khẩu Vật tư giao thông, tình huống giả định là cháy tại văn phòng do vi phạm nội quy an toàn PCCC. Đám cháy rộng khoảng 100 m², có nguy cơ lan sang khu vực lân cận và đe dọa người lao động, tài sản. Kịch bản cụ thể như vậy buộc các bên thực hành những quyết định sát thực tế, thay vì chỉ nhắc lại quy trình trên giấy.
Phối hợp bắt đầu từ những phút đầu
Khi phát hiện sự cố giả định, lực lượng PCCC cơ sở báo động, gọi 114, ngắt điện khu vực cháy và dùng phương tiện tại chỗ để khống chế lửa, ngăn cháy lan. Các tổ được phân công hướng dẫn người lao động thoát nạn, cứu người bị nạn, di chuyển tài sản và bảo vệ hiện trường. Cách phân vai này rất quan trọng: nếu ai cũng chờ lực lượng bên ngoài, những phút đầu quý giá có thể bị bỏ lỡ. Sau khi nhận tin, Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 1 điều động 2 xe chữa cháy cùng cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường, trinh sát, phun nước dập lửa, làm mát khu vực và hỗ trợ lực lượng tại chỗ. Hai mắt xích không thay thế nhau: doanh nghiệp xử lý ban đầu và cung cấp thông tin tại hiện trường; lực lượng chuyên nghiệp tăng cường năng lực ứng cứu, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.
Tuyên truyền phải đi cùng thực hành
Tại Công ty TNHH Thương mại An Thắng, cán bộ Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 5 phổ biến kiến thức pháp luật, nhắc trách nhiệm phòng ngừa cháy nổ, hướng dẫn nhận diện nguy cơ và sử dụng thiết bị chữa cháy. Sau phần tuyên truyền, các bên thực tập tình huống cháy tại xưởng sản xuất; nhân viên báo động, triển khai chữa cháy ban đầu, gọi lực lượng hỗ trợ, sơ tán người và di chuyển tài sản đến nơi an toàn. Đó là cách tiếp cận thiết thực hơn việc chỉ trang bị bình chữa cháy rồi xem như đã đủ an toàn. Thiết bị chỉ có ích khi người lao động biết lấy ở đâu, dùng thế nào và nhận ra lúc nào cần rút lui. Hướng dẫn sơ cấp cứu người bị nạn cũng giúp nhân viên hiểu vai trò của mình trước khi lực lượng chuyên trách tiếp cận. PCCC tại doanh nghiệp vì thế cần được xem là năng lực chung của cả cơ sở, không phải nhiệm vụ riêng của một cá nhân.
Rút kinh nghiệm để phương án sát thực tế
Một buổi diễn tập chỉ tạo ra thay đổi nếu kết thúc bằng đánh giá cụ thể. Tại An Thắng, các lực lượng rà soát ưu điểm và nội dung cần khắc phục; hoạt động cũng giúp doanh nghiệp kiểm tra khả năng vận hành phương tiện tại chỗ và cải thiện phối hợp với lực lượng cảnh sát. Ở buổi tập tại Công ty Vật tư giao thông, lực lượng chức năng kiểm tra khả năng chỉ huy, tình trạng thiết bị và việc vận dụng phương án chữa cháy, qua đó bổ sung, hoàn thiện phương án khi phát hiện hạn chế. Sự chuẩn bị tại chỗ là tuyến ứng phó đầu tiên để bảo vệ tính mạng và tài sản: báo động đúng, gọi 114 kịp thời, phân công rõ và biết đường thoát nạn. Doanh nghiệp nên coi mỗi lần thực tập là một phép thử để sửa quy trình, không phải thủ tục đánh dấu hoàn thành. Khi người, phương tiện và chỉ huy được chuẩn bị đồng bộ, phương châm “4 tại chỗ” mới có ý nghĩa và thiệt hại khi có sự cố mới có thể được hạn chế.
