Một yêu cầu cấp quyền có thể biến điện thoại thành công cụ của kẻ gian
Lừa đảo qua Zalo là thủ đoạn kẻ gian giả danh người có thẩm quyền để dụ nạn nhân cài ứng dụng hoặc làm theo hướng dẫn trên điện thoại, từ đó đánh cắp dữ liệu và chiếm quyền kiểm soát thiết bị. Nguy hiểm nhất không phải lời mời kết bạn, mà là khoảnh khắc người dùng cấp quyền cho ứng dụng chưa được xác minh: thao tác ấy có thể mở đường cho đối tượng điều khiển điện thoại và rút tiền từ tài khoản ngân hàng. Đây không còn là nguy cơ giả định; công an đã cảnh báo các thủ đoạn đang được sử dụng. Vì vậy, yêu cầu cài phần mềm hay cấp quyền từ một liên hệ Zalo lạ phải được xem là tín hiệu dừng lại, không phải bước thủ tục cần làm cho xong. Cảnh giác ở đây có nghĩa là xác minh độc lập trước khi chạm vào đường link, tệp cài đặt hoặc nút cấp quyền.
Công an TP Hà Nội cảnh báo kẻ gian giả danh cán bộ Bảo hiểm xã hội hoặc công an, kết bạn qua Zalo để dụ người dân cài ứng dụng giả mạo; chỉ một thao tác cấp quyền có thể khiến chúng chiếm quyền điều khiển điện thoại và rút tiền.
Vỏ bọc cán bộ và thủ tục gấp được dùng để tạo lòng tin
Kẻ gian có thể tự xưng là cán bộ UBND, Bộ phận Một cửa, Bảo hiểm xã hội hoặc công an địa phương, rồi liên hệ qua điện thoại và chuyển cuộc trao đổi sang Zalo. Nội dung thường gắn với những việc người dân dễ quan tâm: giấy tờ đất đai, căn cước, định danh điện tử, thẻ bảo hiểm y tế hoặc khoản hoàn trả. Chúng còn vin vào lý do hồ sơ bị lỗi, thông tin chưa khớp hay cần cập nhật ngay để thúc ép nạn nhân hành động trước khi kịp kiểm tra. Một cuộc gọi video với phông nền giống phòng làm việc cũng không chứng minh người gọi là cán bộ thật. Công an xã Đak Đoa khuyến cáo người dân cần cảnh giác với người lạ tự xưng cán bộ và chủ động xác minh nội dung họ đưa ra.
Mục tiêu của màn diễn không chỉ là lấy thông tin. Nạn nhân có thể bị yêu cầu chụp khuôn mặt, cung cấp giấy tờ, chia sẻ màn hình, đọc mã OTP hoặc tải ứng dụng theo đường link gửi qua tin nhắn. Một số ứng dụng độc hại xin quyền đọc tin nhắn, truy cập danh bạ hoặc sử dụng quyền trợ năng; khi được chấp thuận, chúng có thể lấy dữ liệu bảo mật và hỗ trợ giao dịch trái phép. Cơ quan công an và BHXH không yêu cầu người dân cài ứng dụng không rõ nguồn gốc, truy cập link lạ hay nộp phí qua điện thoại và mạng xã hội. Đừng để vẻ chuyên nghiệp của cuộc gọi lấn át nguyên tắc xác minh.
Cách tự bảo vệ: xác minh trước, tải ứng dụng từ nguồn chính thức
Khi nhận được yêu cầu liên quan đến quyền lợi hoặc thủ tục hành chính, hãy kết thúc cuộc gọi và tự tìm kênh liên hệ chính thức của cơ quan để kiểm tra. Không dùng số điện thoại, đường link hay tài khoản Zalo do người đang gọi cung cấp làm căn cứ xác minh. Nếu cần dùng VssID, chỉ tải ứng dụng từ CH Play hoặc App Store; không cài tệp APK, ứng dụng gửi qua tin nhắn, cũng không quét mã QR không rõ nguồn gốc. Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN hay thông tin ngân hàng; không gửi ảnh khuôn mặt, giấy tờ tùy thân và không chia sẻ màn hình theo yêu cầu của người chưa xác minh. Những bước này không gây phiền hà vô ích: chúng giữ quyền kiểm soát điện thoại và tài khoản trong tay bạn.
- Dừng trao đổi nếu người lạ thúc ép cài ứng dụng, bấm link hoặc cấp quyền; xác minh trực tiếp với UBND, cơ quan BHXH hoặc công an.
- Chỉ cài ứng dụng từ kho chính thức và xem kỹ quyền truy cập trước khi chấp thuận.
- Không cung cấp mã OTP, mật khẩu, dữ liệu sinh trắc học hoặc thông tin ngân hàng cho người liên hệ qua Zalo.
- Nếu nghi điện thoại đã nhiễm mã độc, ngắt Wi-Fi và dữ liệu di động; dùng thiết bị khác liên hệ ngân hàng để yêu cầu khóa tài khoản và trình báo công an.
Nếu đã làm theo hướng dẫn đáng ngờ, đừng tiếp tục thao tác trên thiết bị đó. Ngắt kết nối mạng ngay, nhờ một điện thoại khác liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức để đề nghị khóa tài khoản và trình báo công an gần nhất. Khi phát hiện yêu cầu giả mạo, báo cho cơ quan chức năng để hạn chế nguy cơ người khác trở thành nạn nhân.
Đừng cấp quyền vì một lời thúc giục trên Zalo
Lừa đảo qua Zalo thành công nhờ kết hợp danh nghĩa cơ quan nhà nước với áp lực phải xử lý gấp, nhưng một yêu cầu qua mạng không thay thế được xác minh chính thức. Điểm cần nhớ rất rõ: người tự xưng cán bộ không có quyền yêu cầu bạn cài ứng dụng lạ, cấp quyền thiết bị, đọc mã OTP hay chia sẻ màn hình để hoàn tất thủ tục. Hãy dừng lại và kiểm tra qua cơ quan có thẩm quyền trước khi làm bất cứ điều gì có thể dẫn đến chiếm quyền điện thoại. Khi nghi ngờ thiết bị đã bị xâm nhập, ngắt mạng, liên hệ ngân hàng bằng thiết bị khác và trình báo công an. Một cuộc gọi xác minh có thể ngăn hậu quả lớn hơn; một lần cấp quyền thiếu kiểm tra có thể trao quyền điều khiển thiết bị cho kẻ gian.
