Tăng giá không còn tránh được: Apple buộc phải chọn giữa lợi nhuận và người dùng
Cuộc khủng hoảng chip bán dẫn hiện nay là tình trạng giá bộ nhớ DRAM và NAND tăng vọt nhiều lần chỉ trong một năm, đẩy chi phí sản xuất các thiết bị điện tử lên cao, khiến những hãng như Apple phải cân nhắc tăng giá iPhone và Mac thay vì tiếp tục gánh hộ người dùng bằng biên lợi nhuận giảm dần. Tim Cook thừa nhận Apple đã cố gắng bảo vệ khách hàng khỏi các đợt tăng giá, nhưng “tình hình hiện nay không còn bền vững” khi chi phí bộ nhớ ngày càng ăn mòn lợi nhuận và làm méo mó chiến lược sản phẩm. Việc tăng giá, vì thế, không đơn thuần là phản ứng ngắn hạn với chip nhớ tăng giá, mà là lựa chọn bắt buộc trong cuộc chơi dài hơi của một tập đoàn phụ thuộc sâu vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
Nhật Bản là tín hiệu đầu tiên: iPhone giá cao phơi bày áp lực toàn cầu
Động thái tăng giá iPhone tại Nhật Bản lên tới 11,3% không phải là ngoại lệ, mà là lời cảnh báo cho toàn bộ người dùng Apple: thời kỳ iPhone giá rẻ theo kiểu “xách tay Nhật” đang khép lại. Tất cả dòng iPhone 16, 17e, 17, iPhone Air, 17 Pro và 17 Pro Max bị điều chỉnh giá trên cửa hàng trực tuyến, trong đó iPhone 17 bản 256GB nhảy từ 129.800 Yên lên 142.800 Yên (từ khoảng USD 844 lên 928, tương đương khoảng ₫21,420,000 lên ₫23,560,000). Mẫu iPhone Air 256GB tăng mạnh nhất, từ 159.800 Yên lên 177.800 Yên (khoảng USD 1,039 lên 1,156, tức khoảng ₫26,370,000 lên ₫29,340,000), tương đương 11,3%. Việc hiện chưa thấy động thái tương tự ở Mỹ chỉ cho thấy Apple đang thử phản ứng thị trường, không phải hãng miễn nhiễm với áp lực chi phí toàn cầu.
Chip nhớ tăng giá bốn lần: AI ăn hết RAM, người dùng gánh hóa đơn
Cốt lõi của vấn đề nằm ở chip nhớ tăng giá trên nền một khủng hoảng nguồn cung bị AI đốt nóng. Theo một công ty nghiên cứu chuyên về bán dẫn, giá chip nhớ đã tăng khoảng bốn lần trong vòng một năm qua, chủ yếu vì các nhà sản xuất ưu tiên HBM cho máy chủ AI thay vì DRAM phổ thông. Tim Cook thẳng thắn cảnh báo tại cuộc họp kết quả kinh doanh quý II rằng chi phí bộ nhớ ngày càng ảnh hưởng đến hoạt động Apple, khi nguồn RAM cho thiết bị tiêu dùng suy giảm nhưng nhu cầu iPhone, Mac và iPad vẫn cao. Các nhà máy đổ tài nguyên vào HBM phục vụ mô hình trí tuệ nhân tạo, để lại thị trường điện tử tiêu dùng với nguồn cung hạn chế. Kết quả là, chi phí sản xuất mỗi chiếc iPhone, mỗi chiếc Mac phình to, và nếu Apple tiếp tục giữ giá, hãng sẽ phải chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn trong cuộc đua công nghệ khốc liệt.
Apple Tim Cook mặc cả với Trump: chip Trung Quốc rẻ nhưng rủi ro lâu dài
Để đối phó khủng hoảng chip nhớ, Apple không chỉ tăng giá mà còn chơi một ván bài địa chính trị: xin phép chính quyền Donald Trump dùng chip nhớ từ ChangXin Memory Technologies (CXMT) và Yangtze Memory Technologies (YMTC) cho sản phẩm bán ngoài Mỹ. Trong những tuần gần đây, Tim Cook và lãnh đạo Apple liên tục gặp Tổng thống Trump, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cùng nhiều quan chức cao cấp để vận động cho kế hoạch này. Lập luận của Apple rất rõ: mở thêm nguồn cung từ Trung Quốc sẽ giảm tình trạng thiếu chip nhớ, qua đó hạ chi phí sản xuất và giúp giá thiết bị điện tử đến tay người tiêu dùng thấp hơn. Vấn đề là CXMT và YMTC đều có tên trong danh sách 1260H của Lầu Năm Góc, bị cho là có liên hệ với quân đội Trung Quốc, khiến lựa chọn “chip rẻ” này mang màu sắc rủi ro an ninh và công nghiệp dài hạn.
Trump ở giữa Micron và Apple: người dùng sẽ phải trả giá cho cuộc đấu
Cuộc mặc cả của Apple đẩy Tổng thống Trump vào thế khó: ông muốn giảm chi phí cho người tiêu dùng và hạn chế lạm phát giá thiết bị, nhưng đồng thời lại theo đuổi chiến lược tăng sản xuất bán dẫn nội địa để giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài. Micron, nhà sản xuất chip nhớ duy nhất có quy mô lớn tại Mỹ, phản đối kịch liệt việc để CXMT và các công ty Trung Quốc bán hàng cho tập đoàn Mỹ vì lo ngành chip nội địa lặp lại bi kịch ngành thép. Trong khi đó, Apple cáo buộc Micron hưởng biên lợi nhuận gộp vượt 80% mà không tái đầu tư đủ nhanh, ưu tiên khách hàng AI hơn người dùng tiêu dùng. Trump tới giờ vẫn chưa quyết định, còn Apple thì chuẩn bị ra mắt iPhone 18, có thể kèm mẫu màn hình gập, trong bối cảnh Tim Cook đã nói rõ: tăng giá là điều “không còn tránh được”. Người dùng, xét đến cùng, là bên phải trả hóa đơn cho khủng hoảng chip bán dẫn lẫn cuộc đấu quyền lực giữa các tập đoàn.
