Dung Quất bước vào giai đoạn tăng tốc: vì sao dự án nâng cấp lọc dầu này quan trọng?
Dự án nâng cấp, mở rộng nhà máy lọc dầu Dung Quất là chương trình đầu tư trọng điểm quốc gia nhằm tăng công suất chế biến, mở rộng linh hoạt nguồn dầu thô, nâng chất lượng sản phẩm lên chuẩn Euro V và đáp ứng các yêu cầu môi trường, qua đó củng cố an ninh năng lượng và năng lực cạnh tranh cho chuỗi cung ứng xăng dầu khu vực. Trọng tâm của câu chuyện không phải chỉ là thêm vài chục nghìn thùng dầu mỗi ngày, mà là bước chuyển từ một nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam sang mô hình tổ hợp lọc – hóa dầu hiện đại hơn, gắn với an ninh năng lượng và sức bật công nghiệp miền Trung. Việc dự án được Thủ tướng phê duyệt là công trình quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng cho thấy đây là mảnh ghép chiến lược chứ không phải một dự án kỹ thuật đơn lẻ.
Quản trị dự án EPC: "One Team, One Goal" hay bài kiểm tra năng lực triển khai?
Hợp đồng EPC dự án nâng cấp nhà máy lọc dầu Dung Quất được ký ngày 9/7/2026 giữa BSR và liên danh Chengda - BPE, tiếp đó cuộc họp khởi động triển khai được tổ chức ngày 21/8/2026. Đây là bước ngoặt: từ giai đoạn chuẩn bị sang thực thi, nơi năng lực quản trị dự án sẽ quyết định thành bại. Điểm đáng chú ý là cách các bên chọn tiếp cận: BSR giữ vai trò quản trị tổng thể; liên danh WOOD - PVE đảm nhận tư vấn PMC hỗ trợ quản lý, giám sát; Chengda - BPE thực hiện thiết kế, mua sắm, xây dựng và chạy thử theo hợp đồng EPC. Việc ngay từ đầu thống nhất cơ chế quản trị, KPI, ưu tiên an toàn – chất lượng, kiểm soát chi phí cho thấy họ ý thức rõ sức ép tiến độ và rủi ro kỹ thuật. Câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Các bên cam kết tập trung mọi nguồn lực để hoàn thành các mốc quan trọng theo kế hoạch được phê duyệt, hướng tới mục tiêu đạt mốc Nghiệm thu ban đầu sớm hơn 1 tháng". Đặt mục tiêu sớm hơn hợp đồng là lựa chọn táo bạo, nhưng cũng là cách khẳng định quyết tâm cạnh tranh về thời gian ra sản phẩm trên thị trường năng lượng Đông Nam Á.
San lấp mặt bằng hơn 75%: nền móng kỹ thuật cho tham vọng tăng công suất
Nếu EPC là phần "não" của dự án, thì san lấp mặt bằng là phần "xương": có nền móng tốt mới có thể lắp đặt thiết bị và vận hành ổn định. Gói thầu san lấp mặt bằng do PETROCONS đảm nhận có khối lượng đào đắp hơn 2,7 triệu m3 đất đá trong thời gian 10 tháng, được xác định là hạng mục nền tảng chuẩn bị cho giai đoạn EPC. Tính đến đầu tháng 9, hạng mục san lấp đã hoàn thành hơn 75% khối lượng công việc; trong dịp lễ Quốc khánh 2/9, gần 100 kỹ sư, công nhân cùng nhiều phương tiện vẫn làm việc xuyên lễ để giữ tiến độ. Sự kiên trì này không phải câu chuyện phong trào, mà phản ánh sức ép thời gian: nếu mặt bằng chậm, toàn bộ chuỗi thiết kế – mua sắm – lắp đặt sẽ bị "đóng băng". Theo đại diện ban điều hành dự án, dù gặp khó khăn về nguồn đất san lấp, PETROCONS tổ chức nhiều mũi thi công, chủ động khảo sát mỏ vật liệu bổ sung để bảo đảm cung ứng. Đây là bài học rõ ràng: năng lực tổ chức nguồn vật liệu nội địa là một mắt xích không thể xem nhẹ trong các dự án năng lượng quy mô lớn.
Tăng công suất, chuẩn Euro V: người tiêu dùng và môi trường được lợi gì?
Mục tiêu định lượng của dự án nâng cấp lọc dầu khá rõ ràng: nâng công suất chế biến từ 148.000 thùng/ngày lên 171.000 thùng/ngày, tăng thêm 23.000 thùng/ngày, đồng thời nâng cao khả năng chế biến linh hoạt các loại dầu thô trong nước và quốc tế. Đây là bước tăng công suất có tính chiến lược, giúp thị trường nội địa bớt phụ thuộc vào nhập khẩu khi nhu cầu xăng, dầu, nhiên liệu phản lực liên tục tăng. Tác động trực tiếp đến người sử dụng lại nằm ở chất lượng sản phẩm. Dự án hướng tới bảo đảm các mặt hàng xăng, dầu diesel và nhiên liệu phản lực Jet-A1 đạt tiêu chuẩn Euro V, đáp ứng lộ trình bảo vệ môi trường. Khi Dung Quất chuyển sang sản xuất nhiên liệu chuẩn Euro V, người dùng thực tế hưởng lợi ở hai khía cạnh: động cơ vận hành sạch hơn, hiệu quả hơn; đồng thời các thành phố giảm dần ô nhiễm khí thải. Một câu nói dễ trích dẫn là: "Dự án cũng hướng tới nâng cấp chất lượng sản phẩm đầu ra, bảo đảm các mặt hàng xăng, dầu diesel và nhiên liệu phản lực đạt tiêu chuẩn Euro V, góp phần nâng cao mức độ chủ động về nguồn cung năng lượng". Đây là điểm giao thoa giữa lợi ích người dân, doanh nghiệp vận tải và chiến lược an ninh năng lượng.
Từ tàu dầu thô đến cam kết an toàn: Dung Quất trong bức tranh năng lượng khu vực
Trong khi dự án nâng cấp diễn ra, nhà máy lọc dầu Dung Quất vẫn vận hành với nhịp độ cao: theo kế hoạch điều độ nhập dầu thô, nhà máy tiếp nhận hai chuyến tàu với tổng lượng khoảng 1,25 triệu thùng trong dịp Quốc khánh 2/9, tương đương gần 200.000 m3. Năng lực tồn chứa khoảng 585.000 m3 dầu thô cho thấy Dung Quất không chỉ là điểm chế biến, mà còn là "trạm trung chuyển" quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng Đông Nam Á. Nhìn rộng hơn, cách dự án ưu tiên an toàn và chất lượng – đặt mục tiêu "không để xảy ra tai nạn lao động và sự cố nghiêm trọng" – là điều kiện tiên quyết để Dung Quất trở thành đối tác đáng tin cậy trong mạng lưới cung ứng khu vực. Thị trường khu vực không thiếu nhà máy lọc dầu, nhưng thiếu những cơ sở kết hợp được ba yếu tố: công suất đủ lớn, sản phẩm chuẩn môi trường cao, và vận hành an toàn, ổn định. Ở góc độ chuỗi cung ứng năng lượng, nếu Dung Quất hoàn tất nâng cấp đúng tiến độ, đáp ứng chuẩn Euro V và duy trì nhập – tồn – chế biến dầu thô ổn định, Việt Nam sẽ có trong tay một "điểm tựa" để đàm phán tốt hơn về nguồn dầu, sản phẩm và dịch vụ năng lượng trong khu vực, thay vì ở thế phụ thuộc. Đó chính là cơ hội lớn nhất mà dự án mang lại: tăng vị thế trong trò chơi năng lượng Đông Nam Á, bắt đầu từ một nhà máy lọc dầu đang tăng tốc trên bờ biển Quảng Ngãi.
