Từ cuốn sổ giấy giữa đêm thu hoạch
FarmBook là ứng dụng sổ cân tôm trên điện thoại, giúp người nuôi ghi nhận khối lượng từng rổ, tính tiền bán và lưu thông tin giao dịch ngay tại bãi cân. Đây là cách Đỗ Vương Nhi, 28 tuổi, quê Cà Mau, đưa một công việc vốn phụ thuộc vào giấy bút sang hình thức số hóa sát với thực tế thu hoạch.
Động lực không đến từ một bài toán công nghệ xa xôi mà từ những lần Nhi chứng kiến gia đình ghi hàng trăm số liệu bằng tay. Ở các ao nuôi thâm canh, tôm có thể được cân liên tục từ khuya đến sáng, với 300–500 rổ mỗi ao. Người ghi phải theo dõi cân, đánh dấu rổ, cộng khối lượng và tính tiền; chỉ một lần bỏ sót hay cộng nhầm cũng có thể khiến sản lượng và khoản thanh toán lệch nhau.
Sổ giấy còn dễ ướt, nhòe hoặc thất lạc, trong khi việc sửa số có thể gây nghi ngờ giữa bên mua và bên bán. Nhi từng thấy ứng dụng cân lúa trên điện thoại, nhưng nhận ra công cụ đó chưa đáp ứng đặc thù cân tôm. FarmBook vì thế bắt đầu từ một nhu cầu cụ thể: giảm rủi ro ở khâu chốt sản lượng, nơi công sức cả vụ nuôi được quy thành những dòng số.
Tính toán tự động, không cần đổi cân
FarmBook: Sổ Cân Tôm có mặt trên App Store và Google Play từ ngày 1/8/2026. Điểm thực dụng của ứng dụng FarmBook là người dùng không phải mua thêm cân điện tử hay thiết bị chuyên dụng: họ tiếp tục dùng chiếc cân sẵn có, rồi nhập số trên điện thoại để thay phần ghi chép và tính toán bằng tay.
Với rổ có khối lượng đồng đều, người cân có thể ghi một rổ bằng một chạm; nếu lệch ký, ứng dụng cho nhập số đến hai chữ số thập phân. Hệ thống tự cộng sản lượng, trừ bì rổ và có thể khấu trừ phần nước, đá theo tỷ lệ. Người dùng ghi cỡ tôm theo số con mỗi ký và nhập giá để ứng dụng tính thành tiền.
Sau khi cân, phiếu có thể gửi qua Zalo, lưu thành ảnh, xuất PDF có dòng ký nhận hoặc in tại bãi nếu có máy in nhiệt. Ứng dụng chạy không cần mạng, không yêu cầu tạo tài khoản và không chèn quảng cáo — lựa chọn phù hợp với vùng nuôi có sóng chập chờn. Giá trị ở đây không phải thay thế chiếc cân, mà là làm cho dữ liệu từ chiếc cân dễ ghi, dễ kiểm tra và ít phụ thuộc vào trí nhớ.
Dữ liệu có ích hơn khi được giữ lại
Số hóa sổ cân không chỉ nhằm kết thúc nhanh hơn một buổi thu hoạch. Khi thông tin cân được lưu lại, người nuôi có thể tra cứu và đối chiếu thay vì lật những trang giấy dễ hỏng. FarmBook còn ghi nhận lịch sử chỉnh sửa, giúp hai bên biết số liệu nào đã được thay đổi khi cần rà soát.
Quy mô thử nghiệm trong gia đình Nhi cho thấy công cụ đã được đặt vào công việc thật: sổ cân giai đoạn 2022–2026 với hơn 75.500 rổ tôm đã được đưa vào ứng dụng, và gia đình dùng FarmBook trong các đợt thu hoạch. Dữ liệu theo vụ, nếu được duy trì đầy đủ, có thể hỗ trợ quản lý sản lượng tôm và giúp người nuôi nhìn lại kết quả qua nhiều mùa thay vì chỉ giữ một phiếu bán hàng rời rạc.
Tính đến ngày 22/10/2026, FarmBook có hơn 1.900 lượt tải, trong đó hơn 1.440 lượt tại Việt Nam. Dự án cũng lọt vào top 12 vòng chung kết Cuộc thi Khởi nghiệp Cà Mau 2026 – NEX 2026. Những con số này cho thấy sản phẩm đã có bước tiếp cận ban đầu, nhưng tác động lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc người nuôi và thương lái có cùng coi dữ liệu số là căn cứ đối chiếu đáng tin hay không.
Bước tiếp theo là tạo thói quen dùng chung
Thách thức của FarmBook không dừng ở việc tạo ra một ứng dụng có chức năng tính toán. Muốn thay sổ giấy, công cụ phải đủ dễ dùng trong lúc cân diễn ra nhanh, thường kéo dài ban đêm và có nhiều người cùng tham gia. Việc Nhi thử nghiệm qua các đợt thu hoạch của gia đình rồi liên tục cập nhật theo phản hồi là hướng đi cần thiết; công nghệ chỉ có ích khi thao tác không làm chậm công việc tại bãi cân.
Theo kế hoạch được công bố, FarmBook tham gia phần thi chung kết NEX 2026 lúc 13 giờ ngày 30/10 tại Khách sạn Công tử Bạc Liêu. Tại gian hàng Ngày hội CamaUP’26, dự án dự kiến đặt cân đồng hồ để khách cân thử và nhận phiếu có mã QR tải ứng dụng. Đây là cách giới thiệu phù hợp: để người dùng trải nghiệm trực tiếp thay vì chỉ nghe mô tả tính năng.
FarmBook chưa tự giải quyết mọi vấn đề của nghề nuôi tôm, nhưng nhắm đúng một mắt xích dễ phát sinh sai lệch. Nếu hai bên cùng lưu và đối chiếu được dữ liệu, sổ cân điện tử có thể biến một khâu ghi chép vốn mong manh thành nền tảng thông tin hữu ích hơn. Đó là bước nhỏ nhưng thiết thực để số hóa nuôi tôm bắt đầu từ chính ngày thu hoạch.
