Bước ngoặt: từ hãng bay giá rẻ khu vực đến người chơi mới tại châu Âu
Việc Vietjet khai trương ba đường bay Hà Nội – Almaty, Hà Nội – Praha và Almaty – Praha là một bước ngoặt, đánh dấu lần đầu tiên một hãng bay Việt Nam mở rộng mạng lưới thường lệ vượt ra khỏi khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời biến Hà Nội thành điểm nối trực tiếp giữa Đông Nam Á, Trung Á và châu Âu, tạo thêm lựa chọn du lịch, thương mại và giao lưu văn hóa cho hành khách Việt lẫn quốc tế. Ngày 10/10, các lễ khai trương đồng thời diễn ra tại sân bay quốc tế Almaty và sân bay Václav Havel Praha với nghi thức phun vòi rồng, biểu diễn văn hóa địa phương và quà lưu niệm dành cho hành khách trên các chuyến bay đầu tiên. Không khí ăn mừng không chỉ mang tính nghi lễ mà phản ánh kỳ vọng lớn: Vietjet châu Âu không còn là khẩu hiệu tiếp thị mà đã trở thành mạng đường bay cụ thể, bay bằng đội tàu thân rộng Airbus A330-300 với tần suất 2 chuyến khứ hồi mỗi tuần, vào thứ Ba và thứ Bảy. Trong bức tranh rộng hơn, đây là bước đi của một hãng bay Việt Nam vốn quen với mô hình giá rẻ khu vực, nay chủ động bước vào sân chơi đường dài, cạnh tranh trực tiếp với Vietnam Airlines ở phân khúc vốn được xem là “sân nhà” của hãng hàng không truyền thống.
Hà Nội thành cửa ngõ mới: Kazakhstan và Séc trong tầm bay thẳng
Về phía hành khách, tác động rõ nhất của các đường bay mới là sự thay đổi trong bản đồ điểm đến: từ Nội Bài, giờ đây việc khám phá Kazakhstan và Cộng hòa Séc đơn giản hơn nhiều với các chuyến bay thẳng của Vietjet. Almaty – thành phố lớn nhất Kazakhstan – sở hữu cảnh quan núi non hùng vĩ, nền văn hóa đa dạng và vị trí nút giao của Trung Á, trong khi Praha lại là biểu tượng của du lịch Séc với kiến trúc Gothic, Baroque, Art Nouveau và các quảng trường cổ kính được gìn giữ qua nhiều thế kỷ. Đáng chú ý, du khách Việt Nam được miễn thị thực khi lưu trú tại Kazakhstan trong 30 ngày, biến điểm đến Trung Á này thành lựa chọn hấp dẫn cho những chuyến du lịch kết hợp nghỉ dưỡng và khám phá thiên nhiên. Đường bay Praha Hà Nội không chỉ phục vụ người Việt muốn du lịch Séc, mà còn là cầu nối trực tiếp giữa hai cộng đồng đã có quan hệ hữu nghị lâu năm. Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Séc nhấn mạnh rằng đường bay mới sẽ góp phần củng cố quan hệ Đối tác chiến lược và gắn kết sâu sắc hơn giữa nhân dân hai nước. Theo kế hoạch, mạng kết nối này dự kiến phục vụ hơn 67.000 lượt hành khách hai chiều trong năm đầu tiên, một con số đủ lớn để tạo sức ép cạnh tranh và buộc các sản phẩm du lịch liên tuyến Việt Nam – Trung Á – châu Âu phải đa dạng, linh hoạt hơn.
Giá vé, trải nghiệm bay và áp lực đổi mô hình kinh doanh
Vietjet được nhận diện là hãng hàng không giá rẻ, dẫn đầu cuộc cách mạng phổ cập đường bay khu vực trong nhiều năm qua. Nhưng với các chặng bay dài đến châu Âu, câu chuyện không còn dừng lại ở việc ép giá vé thấp, mà là bài toán cân bằng giữa chi phí và tiện nghi. Một thành viên Hội đồng quản trị của hãng thừa nhận: với đường bay đường dài, hành khách cần thêm sự thoải mái, nên mô hình kinh doanh phải thay đổi, từ giá vé, ghế ngồi đến đồ ăn. Việc sử dụng Airbus A330 thân rộng cho tuyến Hà Nội – Almaty – Praha cho phép Vietjet triển khai nhiều hạng ghế, bao gồm cả Business và SkyBoss với dịch vụ chăm chút, ẩm thực phong phú. Nếu hãng duy trì được lợi thế chi phí của mô hình giá rẻ, đồng thời nâng chất lượng trải nghiệm bay, hành khách Việt có thể hưởng lợi kép: thêm lựa chọn đường bay thẳng tới châu Âu với cấu hình dịch vụ linh hoạt, và khả năng xuất hiện mặt bằng giá vé mới cạnh tranh hơn so với chỉ một hãng truyền thống chiếm lĩnh phân khúc này. Ở góc độ thị trường, tham vọng Vietjet châu Âu là lời thách thức gửi tới các hãng bay Việt Nam khác: cạnh tranh không chỉ nằm ở đường bay nội địa, mà ở việc ai đoán trước và phục vụ được làn sóng du lịch đường dài của tầng lớp trung lưu Việt Nam đang mở rộng.
Tầm nhìn kết nối kinh tế – du lịch: Hà Nội và các đối tác được gì?
Điều đáng nói là các đường bay Hà Nội – Almaty – Praha không xuất hiện trong khoảng trống chính sách, mà gắn chặt với chiến lược đưa du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số của Hà Nội trong nửa cuối năm. Thành phố sở hữu hệ thống di sản, phố cổ, làng nghề, ẩm thực và nghệ thuật phong phú, nhưng để biến tiềm năng thành doanh thu, cần dòng khách quốc tế đều đặn, và đó là thứ mà các kết nối hàng không dài hạn có thể mang lại. Các nhà quản lý kỳ vọng ngã ba Hà Nội – Almaty – Praha sẽ mở rộng hợp tác trong du lịch, thương mại, đầu tư và giao lưu văn hóa, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hai chiều xây dựng sản phẩm phù hợp từng thị trường. Về phía Praha, lãnh đạo sân bay coi việc khai trương đường bay thường lệ đến Hà Nội là bước tiến quan trọng trong phát triển mạng đường bay quốc tế đường dài, đồng thời kỳ vọng kết nối mới thúc đẩy du lịch Séc và vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không. Trong thời gian tới, cơ quan du lịch Hà Nội tiếp tục phối hợp cùng hãng bay để xúc tiến – quảng bá điểm đến, kết nối doanh nghiệp và giới thiệu sản phẩm du lịch đặc trưng tại các thị trường quốc tế tiềm năng, biến các chuyến bay mới thành dòng khách ổn định hơn là sự kiện mang tính mùa vụ.
Từ Praha đến Berlin: tham vọng xa hơn và bài kiểm tra cho hàng không Việt
Ba đường bay đầu tiên chỉ là bước mở cửa; tham vọng Vietjet châu Âu còn kéo dài tới Berlin, Pháp và Anh trong kế hoạch tiếp theo. Điểm đến kế tiếp dự kiến là Berlin vào tháng 3, vẫn quá cảnh tại Almaty, cho thấy Vietjet muốn dùng Trung Á làm điểm trung chuyển cho các tuyến bay dài, thay vì đặt cược ngay vào các chuyến bay thẳng không dừng. Một số chuyên gia nhận định đường bay Praha hiện tại mang tính biểu tượng nhiều hơn, và bước ngoặt thực sự sẽ đến khi hãng triển khai các chuyến bay thẳng không dừng, có thể sau khi nhận dòng máy bay A330neo. Đằng sau đó là chiến lược đội bay dài hạn: Vietjet hiện vận hành 134 máy bay Airbus và một chiếc Boeing, đồng thời đặt hàng khoảng 600 máy bay nữa, trong đó có 199 chiếc từ Boeing và dự định thuê 10 máy bay khu vực C909 của COMAC. Hãng đang chuẩn bị cho nhu cầu dài hạn gia tăng từ tầng lớp trung lưu Việt Nam, khách du lịch châu Á – châu Âu và quan hệ kinh doanh ngày càng sâu giữa hai châu lục, bất chấp thách thức từ xung đột Trung Đông và rủi ro nhiên liệu. Nhìn tổng thể, câu chuyện không chỉ là vài đường bay mới mà là một phép thử cho năng lực mở rộng toàn cầu của hãng bay Việt Nam tư nhân lớn nhất. Nếu Vietjet chứng minh được mình ở thị trường xa, cán cân quyền lực trong ngành hàng không Việt – vốn lâu nay nghiêng về một hãng quốc gia – sẽ thay đổi theo hướng cạnh tranh hơn, và người hưởng lợi cuối cùng vẫn là hành khách.
