Compact nổi lên giữa đà chững của thị trường
Máy ảnh compact là máy ảnh kỹ thuật số có ống kính gắn liền thân máy, thường hướng đến thao tác nhanh và tính cơ động thay vì hệ thống ống kính thay đổi được. Trong năm 2026, nhóm sản phẩm này đang đi ngược chiều với phần còn lại của thị trường máy ảnh: lượng xuất xưởng tăng trong khi máy ảnh mirrorless và các dòng ống kính rời suy giảm.
Dữ liệu CIPA mới nhất tính đến tháng 9 cho thấy tổng lượng máy ảnh xuất xưởng trong chín tháng đầu năm đạt khoảng 95,7% mức cùng kỳ năm trước; riêng compact tăng 15,4%, lên khoảng 1,9 triệu chiếc. Trái lại, máy ảnh ống kính rời chỉ đạt 89,2% mức năm trước, trong đó mirrorless giảm 7,9%, dù các hãng Nhật đã xuất xưởng hơn 4,1 triệu thân máy loại này. Đây không phải sự phục hưng đồng đều của toàn ngành. Năm 2025 là năm tốt nhất của thị trường kể từ 2019, nên mức giảm hiện tại phần nào phản ánh một phép so sánh khó; tuy vậy, đà tăng của compact vẫn đủ rõ để cho thấy người mua đang tìm đến những lựa chọn gọn và dễ dùng hơn.
Đừng nhầm xuất xưởng với doanh số
Con số 15,4% của CIPA là tăng trưởng lượng xuất xưởng, không đồng nghĩa mọi hãng đều bán thêm cùng tỷ lệ hay người tiêu dùng đã mua hết số máy được sản xuất. Số liệu của CIPA theo dõi sản lượng và lô hàng từ các nhà sản xuất máy ảnh lớn của Nhật Bản; vì thế, đây là chỉ dấu về dòng cung ra thị trường, không phải bảng tổng kết doanh số bán lẻ toàn cầu. Cần giữ ranh giới này khi đánh giá sức nóng của compact.
Trường hợp Canon minh họa rõ khoảng cách giữa hai thước đo. Hãng cho biết doanh số máy ảnh compact trong quý III tăng hơn 50% so với cùng kỳ, trong khi số liệu CIPA ghi nhận mức tăng 15,4% về lượng xuất xưởng compact tính từ đầu năm. Hai tỷ lệ khác nhau không nhất thiết mâu thuẫn: chúng khác phạm vi, kỳ đo và chỉ số. CIPA cũng cho thấy giá trị hàng máy ảnh xuất xưởng toàn ngành tăng 3%, dù số lượng giảm; giá trị lô hàng và số thân máy vì thế có thể chuyển động trái chiều.
Cách đọc thận trọng này quan trọng hơn việc gọi một xu hướng là cơn sốt. Nếu hàng xuất xưởng tăng nhưng nhu cầu bán lẻ không theo kịp, tồn kho có thể thay đổi; ngược lại, doanh số tăng nhanh trong lúc nguồn cung bị giới hạn có thể khiến người mua khó tìm được mẫu đang được ưa chuộng.
Sức hút point-and-shoot có thật, nhưng nguồn cung là nút thắt
Canon nói xu hướng máy ảnh point-and-shoot tiếp tục mạnh, đặc biệt trong giới trẻ, và doanh số compact của hãng tăng hơn 50% trong quý III. Sự quan tâm này giúp lý giải vì sao những mẫu compact được chú ý có thể khan hàng, nhưng không nên suy rộng kết quả của một nhà sản xuất thành doanh số của toàn ngành. Dữ liệu CIPA mới là bức tranh tổng hợp hơn về lượng hàng từ các hãng lớn của Nhật.
Vấn đề là Canon khó chuyển nhu cầu thành thêm máy bán ra. Hãng từng dự định tăng sản lượng compact trong nửa cuối năm 2026, nhưng tình trạng thiếu linh kiện khiến kế hoạch tăng sản xuất có thể không đạt kỳ vọng và buộc Canon hạ số máy compact dự kiến bán trong phần còn lại của năm. Với người mua, hệ quả thiết thực là nguồn hàng có thể tiếp tục hạn chế, dù nhu cầu vẫn cao. Đây là điểm nghẽn của thiếu linh kiện Canon: sức hút sản phẩm không tự động tạo ra nguồn cung.
Toàn ngành cũng đang chịu sức ép cung ứng, trong bối cảnh lượng xuất xưởng năm 2026 chưa bắt kịp năm trước. Dù vậy, sản lượng và xuất xưởng không hoàn toàn đồng nhất: sản lượng chín tháng đạt khoảng 96,9% mức năm trước, cao hơn tỷ lệ xuất xưởng 95,7%. Khoảng cách này là lời nhắc rằng một chỉ số riêng lẻ chưa đủ để kết luận thị trường đang thiếu hàng hay suy yếu.
Compact thắng thế tương đối, chưa đảo ngược cả ngành
Sự tương phản hiện tại đáng chú ý nhưng chưa phải dấu hiệu máy ảnh ống kính rời hết thời. Mirrorless giảm 8% về số lượng xuất xưởng tính đến tháng 9, trong khi giá trị hàng xuất xưởng của nhóm này lại tăng 2%. Nói cách khác, ít thân máy hơn vẫn có thể đi cùng giá trị lô hàng cao hơn; số lượng và giá trị không kể cùng một câu chuyện. DSLR còn giảm mạnh hơn, nên sự yếu đi của nhóm ống kính rời không chỉ nằm ở mirrorless.
Dữ liệu tính đến tháng 8 cũng cho thấy tổng lượng máy ảnh kỹ thuật số xuất xưởng đạt 5.704.012 chiếc, thấp hơn cùng kỳ năm trước nhưng vẫn cao hơn năm 2024. Tháng 10 sẽ là mốc đáng theo dõi, bởi cùng tháng này từng ghi nhận lượng xuất xưởng compact lớn trong năm 2025. Dự báo được trích dẫn cho cả năm là 6,0–6,25 triệu máy ảnh ống kính rời, gần mức năm 2023, cho thấy nhóm này khó lấy lại đà tăng nhanh trong ngắn hạn.
Kết luận hợp lý lúc này không phải compact đã thay thế mirrorless, mà là thị trường đang phân hóa: compact hưởng lợi từ nhu cầu point-and-shoot, còn mirrorless chững lại và Canon không thể đáp ứng trọn vẹn nhu cầu khi linh kiện khan hiếm. Hãy theo dõi đồng thời doanh số, sản lượng và lượng xuất xưởng; chỉ khi các chỉ số ấy được tách bạch, bức tranh đổi chiều mới hiện ra đúng mức.
