Phòng bệnh hiệu quả cần bắt đầu từ việc làm đều đặn
Phòng sốt xuất huyết tại gia đình là việc thường xuyên tìm và loại bỏ những nơi muỗi có thể sinh sản, đồng thời chủ động hạn chế muỗi đốt và duy trì các biện pháp phòng bệnh quanh năm. Đây không nên là phản ứng chỉ xuất hiện khi dịch bệnh lan rộng: muỗi Aedes có thể sinh sản trong các vật dụng chứa nước sạch quanh nhà, nên những điểm nhỏ dễ bị bỏ quên cũng đáng được chú ý. Chương trình do Jumbo Vape và Hội Liên hiệp Phụ nữ phối hợp phát động đưa ra thông điệp “Mỗi tuần một hành động – mỗi gia đình một điểm phòng thủ”, khuyến khích người dân dành thời gian kiểm tra nơi ở hằng tuần. Cách tiếp cận này thuyết phục vì biến lời kêu gọi chung thành một lịch sinh hoạt cụ thể. Khi việc rà soát được lặp lại mỗi tuần, phòng bệnh có cơ hội trở thành nếp nhà thay vì chỉ là mối quan tâm nhất thời.
Một vòng rà soát có thể bắt đầu từ những việc nhỏ
Kiểm tra nơi ở không đòi hỏi quy trình phức tạp. Các gia đình có thể đậy kín vật chứa nước, thay nước bình hoa, lật úp đồ vật có khả năng đọng nước và loại bỏ phế thải quanh nhà. Nếu phát hiện lăng quăng, cần xử lý phù hợp; song song đó, mỗi người nên chủ động phòng muỗi đốt. Những việc này có ý nghĩa vì chúng nhắm vào nơi muỗi phát triển, chứ không chỉ xử lý muỗi khi đã xuất hiện. Chương trình còn triển khai truyền thông tại khu dân cư, nơi hội viên phụ nữ và lực lượng cộng đồng hướng dẫn người dân nhận diện điểm đọng nước và thực hành biện pháp phòng ngừa ngay tại nhà. Cách hướng dẫn trực tiếp giúp thông điệp dễ chuyển thành hành động, đồng thời tạo cơ hội để các hộ hỏi về những tình huống họ gặp trong sinh hoạt hằng ngày.
Nhắc nhau giúp thói quen không bị đứt quãng
Một đợt phát động sẽ khó tạo thay đổi lâu dài nếu mỗi gia đình chỉ hành động một lần. Vì vậy, điểm đáng giá của chiến dịch cộng đồng là lời kêu gọi các thành viên cùng nhắc nhau duy trì thói quen phòng bệnh, từ kiểm tra sân, ban công đến những vật dụng có thể giữ nước. Các chuyên gia y tế trong chương trình chia sẻ cách nhận biết dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết, những cảnh báo cần đến cơ sở y tế và cách kiểm soát muỗi phù hợp tại nhà. Hoạt động trao đổi cũng giúp người dân giải đáp thắc mắc, hạn chế chủ quan hoặc tự xử trí sai cách. Theo bà Trần Hồ Thùy Trang, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Thủ Đức, cộng đồng cần hướng dẫn cụ thể để có thể làm ngay và duy trì hằng tuần. Nhấn mạnh sự đều đặn như vậy thực tế hơn việc chỉ trông chờ vào một buổi tuyên truyền.
Diệt muỗi tại nhà cần đi cùng vệ sinh môi trường
Các sản phẩm hỗ trợ hạn chế muỗi trong không gian sống có thể là một phần của việc diệt muỗi tại nhà, nhưng không thay thế việc dọn dẹp và loại bỏ nơi nước đọng. Nếu sử dụng sản phẩm, người dân cần làm theo đúng hướng dẫn trên nhãn và kết hợp với các khuyến cáo phòng bệnh của cơ quan y tế. Chương trình cho biết sản phẩm Jumbo Vape tiếp tục được trao tặng đến các hộ gia đình như một phần của hoạt động hướng dẫn thực hành phòng muỗi; điều đó không làm thay đổi nguyên tắc cốt lõi: kiểm soát nơi muỗi sinh sản vẫn cần được duy trì. Từ năm 2011, Jumbo Vape và Fumakilla Việt Nam đã triển khai hoạt động truyền thông về phòng ngừa và xử trí sốt xuất huyết tại nhiều địa phương; chương trình cho biết hơn 130.000 hộ gia đình được tiếp cận trực tiếp. Con số này cho thấy quy mô tiếp cận, nhưng hiệu quả bền vững vẫn phụ thuộc vào việc mỗi nhà có giữ được nếp kiểm tra hằng tuần hay không.
