Một cuộc gặp gỡ có chủ đích
Gấm hoa Việt Nam là MV kết hợp lần đầu giữa nghệ sĩ cải lương Võ Minh Lâm và ca sĩ Duyên Quỳnh, dùng âm nhạc cùng hình ảnh để tôn vinh bản sắc văn hóa và mở lối tiếp cận mới cho khán giả trẻ. Mới đây, Võ Minh Lâm phát hành sản phẩm song ca này, hướng tới chào mừng năm đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam, được tổ chức vào ngày 24/11.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc hai nghệ sĩ thuộc những địa hạt biểu diễn khác nhau cùng đứng trong một MV. Đây còn là lựa chọn có tính toán: Võ Minh Lâm muốn đưa giá trị truyền thống ra khỏi phạm vi quen thuộc của sân khấu cải lương, còn Duyên Quỳnh đem đến một giọng ca từ dòng nhạc phổ thông. Sự kết hợp vì thế có thể mở thêm cánh cửa cho người trẻ bước vào câu chuyện văn hóa, thay vì chỉ được mời nhìn di sản từ xa.
Từ chữ duyên đến lần song ca đầu tiên
Mối kết hợp này bắt đầu từ một lần gặp trên sân khấu Chuông vàng vọng cổ, khi cả hai cùng thể hiện Tiếng Việt thiêng liêng và nhận được sự ủng hộ của khán giả. Từ trải nghiệm ấy, Võ Minh Lâm nghĩ đến Duyên Quỳnh khi tìm giọng nữ cho Gấm hoa Việt Nam; cô nhận lời vì hào hứng với dự án tôn vinh văn hóa truyền thống.
Với Võ Minh Lâm, đây là bước thử sức đáng kể sau nhiều năm gắn bó với cải lương. Anh học cách luyến láy mang màu sắc Tây Bắc và nhạc quê hương xứ Huế, đồng thời luyện tập cùng giảng viên thanh nhạc Minh Trang. Những lựa chọn ấy cho thấy làm mới truyền thống không nhất thiết đồng nghĩa với việc bỏ chất cũ; điều quan trọng là nghệ sĩ sẵn lòng học thêm để chất liệu vùng miền được thể hiện có chủ đích, thay vì chỉ xuất hiện như lớp trang trí.
Một bức tranh văn hóa đi từ Bắc vào Nam
MV đưa vào khung hình cảnh quan và đời sống của 54 dân tộc, từ ruộng bậc thang đến sông Hương, đầm sen Ao Bà Om và hình ảnh soạn giả Cao Văn Lầu bên đàn kìm. Các thực hành văn hóa như lễ hội Kate của người Chăm, múa cồng chiêng Tây Nguyên và múa bóng rỗi Nam Bộ cũng góp mặt.
Quy mô hình ảnh rộng tạo cảm giác như một hành trình xuyên Việt, nhưng giá trị của cách làm này nằm ở việc đặt nhiều vùng văn hóa vào cùng một câu chuyện âm nhạc. Đó là hướng đi phù hợp với một sản phẩm chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam: gợi ra sự phong phú mà không khẳng định một hình ảnh duy nhất đại diện cho toàn bộ bản sắc. Dẫu vậy, với lượng chất liệu lớn, MV cũng phải chọn lọc; chính Võ Minh Lâm cho biết không thể đưa hết những cảnh đẹp, di sản và nét văn hóa đã chuẩn bị vào sản phẩm.
Truyền thống cần được trao lại, không chỉ gìn giữ
Võ Minh Lâm sinh năm 1989, trưởng thành cùng cải lương và từng được biết đến là quán quân trẻ nhất của Chuông vàng vọng cổ truyền hình. Với nền tảng ấy, mong muốn đưa giá trị truyền thống đến gần khán giả trẻ không phải một khẩu hiệu tách rời con đường nghệ thuật của anh, mà là phần tiếp nối trách nhiệm gìn giữ và trao truyền văn hóa.
Gấm hoa Việt Nam có ý nghĩa ở chỗ thử chuyển tải di sản bằng một hình thức dễ tiếp cận hơn, kết hợp giọng hát, cảnh quan và những thực hành văn hóa cụ thể. Một MV không thể thay thế trải nghiệm trực tiếp với cải lương hay các lễ hội, nhưng có thể khơi gợi sự tò mò để người xem tìm hiểu thêm. Vì vậy, lần hợp tác đầu tiên của Võ Minh Lâm và Duyên Quỳnh đáng chú ý không chỉ như một màn song ca mới, mà như lời nhắc rằng truyền thống chỉ tiếp tục sống khi được kể lại bằng ngôn ngữ của hiện tại.
