Số hóa y tế bắt đầu từ những khâu người bệnh cảm nhận được
Số hóa y tế là việc đưa công nghệ vào quản lý thông tin và quy trình khám chữa bệnh để giảm thao tác giấy tờ, rút ngắn chờ đợi và giúp bác sĩ tiếp cận hồ sơ người bệnh thuận tiện hơn. Giá trị của nó không nằm ở số lượng máy móc, mà ở việc người dân bớt phải xếp hàng hay kể lại bệnh sử mỗi lần tái khám. Bệnh viện Da liễu Trung ương đã triển khai đăng ký khám trực tuyến từ năm 2016, sau đó bổ sung đặt lịch qua website, ứng dụng và ki-ốt tại sảnh. Trong khi đó, sáng 4-11, người dân đến Trạm Y tế xã Kim Anh có thể dùng căn cước gắn chip hoặc tài khoản VNeID để tra cứu, xác thực thông tin bảo hiểm y tế. Hai nơi khác nhau về quy mô, nhưng cùng cho thấy chuyển đổi số thiết thực nhất khi giúp người bệnh đi qua thủ tục dễ dàng hơn.
Ở bệnh viện: bớt xếp hàng, bác sĩ đỡ phải hỏi lại từ đầu
Tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, người bệnh có thể đặt lịch trước trên điện thoại, đăng ký qua website hoặc tự làm thủ tục tại ki-ốt. Máy nhận căn cước gắn chip, xác thực khuôn mặt, cho chọn dịch vụ và in phiếu khám qua bốn bước; ứng dụng còn hỗ trợ thanh toán và theo dõi hồ sơ sức khỏe. Một phụ huynh cho biết đặt lịch trực tuyến từ hôm trước, đến đúng giờ hẹn thì con được vào khám theo số đã đăng ký. Đây là thay đổi cụ thể hơn mọi lời hứa về hiện đại hóa: giảm cảnh dồn người ở quầy và giúp gia đình chủ động thời gian. Tại phòng khám mày đay, áp lực còn nằm ở bệnh sử kéo dài: một buổi có thể tiếp nhận khoảng 100–120 người, trong khi mỗi ca cần hỏi kỹ diễn biến và yếu tố khởi phát. Công cụ số hóa bệnh án giúp bác sĩ theo dõi thông tin qua các lần tái khám, thay vì lục lại giấy tờ và hỏi lại từ đầu.
Ở trạm y tế: một thẻ căn cước thay cho tập giấy tờ
Kim Anh cho thấy số hóa cũng có ích ở tuyến gần dân nhất. Trạm y tế cho biết toàn bộ lượt khám chữa bệnh hiện được thực hiện qua phần mềm quản lý; hồ sơ được liên kết với Cổng giám định bảo hiểm y tế bằng dữ liệu XML để hỗ trợ xử lý thông tin chính xác, minh bạch. Với người thường xuyên điều trị bệnh mạn tính, việc tra cứu bảo hiểm điện tử giảm phụ thuộc vào thẻ giấy; người dân cũng bớt phải mang theo nhiều loại giấy tờ như sổ khám, giấy tờ tùy thân hay giấy khai sinh. Một người dân chia sẻ rằng nay chỉ cần căn cước để hoàn tất thủ tục nhanh hơn. Trạm y tế số vì thế không chỉ là phần mềm phía sau quầy: nó có thể làm quy trình tiếp nhận gọn hơn và giảm thời gian tìm hồ sơ. Việc chuẩn hóa dữ liệu còn giúp nhân viên y tế quản lý thông tin phục vụ khám chữa bệnh và các chương trình y tế dự phòng.
Lợi ích chỉ bền vững khi công nghệ đi cùng hỗ trợ
Bệnh viện và trạm xã đang số hóa những khâu khác nhau: bệnh viện tập trung vào đặt lịch, phân luồng và hỗ trợ bác sĩ theo dõi bệnh án điện tử; trạm y tế chú trọng quản lý lượt khám, xác thực bảo hiểm và liên thông dữ liệu. Cả hai đều có thể giảm giấy tờ, hạn chế nhập liệu lặp lại và giúp người bệnh tiết kiệm thời gian. Nhưng một chiếc ki-ốt không tự giải quyết được rào cản của người lớn tuổi chưa quen công nghệ. Tại bệnh viện, nhân viên công tác xã hội vẫn hướng dẫn và đăng ký giúp người cần hỗ trợ. Đây là điều kiện quan trọng để dịch vụ số không biến thành thêm một thủ tục. Bước tiếp theo ở bệnh viện là mở rộng công cụ số hóa sang bệnh rụng tóc và bệnh lý khác, đồng thời nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo; Kim Anh dự kiến tiếp tục đào tạo nhân viên, chuẩn hóa dữ liệu và tăng cường bảo mật.
Kết luận: số hóa y tế đáng được đánh giá bằng trải nghiệm của người bệnh, không phải số lượng nền tảng đã triển khai. Khi đặt lịch thuận tiện, thông tin bảo hiểm được tra cứu nhanh, hồ sơ được nối tiếp giữa các lần khám và người chưa thạo công nghệ vẫn được hướng dẫn, lợi ích mới đến được với mọi người. Bệnh viện Da liễu Trung ương và Trạm Y tế xã Kim Anh đang giải quyết những nút thắt khác nhau, nhưng cùng hướng tới một quy trình khám chữa bệnh ít phiền hà hơn.
