An ninh mạng là nền móng của chính quyền số
An ninh mạng là tập hợp năng lực, công nghệ và quy trình giúp bảo vệ hệ thống số, dữ liệu và hạ tầng thông tin trước sự cố hoặc hành vi xâm nhập, qua đó duy trì hoạt động đáng tin cậy của chính quyền số. Đây không nên là phần việc bổ sung sau khi thành phố đưa dịch vụ lên mạng: bảo vệ dữ liệu phải được tính từ đầu.
Chiều 29-10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 tại TP.HCM, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM cùng Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP.HCM phối hợp với Đại sứ quán Israel và Văn phòng Kinh tế, Thương mại Israel tổ chức Ngày Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Israel 2026. Tại đây, lãnh đạo thành phố xác định an ninh mạng là trụ cột ưu tiên hàng đầu trong hợp tác công nghệ với Israel. Định hướng này đúng lúc: sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu từ tháng 7/2025, TP.HCM có diện tích hơn 6.700 km² và dân số hơn 14 triệu người.
Quy mô ấy khiến rủi ro số không còn là vấn đề riêng của bộ phận công nghệ. An toàn thông tin gắn trực tiếp với việc vận hành chính quyền số và Trung tâm Tài chính quốc tế; bảo vệ hệ thống công quyền, hạ tầng trọng yếu và dữ liệu của người dân là điều kiện để tạo niềm tin.
Bảo vệ dữ liệu phải đi cùng năng lực ứng phó
Mục tiêu của hợp tác Israel không nên dừng ở việc mua phần mềm hay thiết bị bảo mật. Thành phố nêu nhu cầu tiếp cận giải pháp bảo mật tiên tiến, nâng năng lực ứng phó nguy cơ trên không gian mạng và phát triển nhân lực chuyên sâu; các giải pháp này có thể hỗ trợ bảo vệ dữ liệu, hạ tầng thông tin và chuỗi cung ứng số. Cách tiếp cận đó đáng chú ý vì công nghệ chỉ phát huy tác dụng khi cơ quan vận hành đủ người, quy trình và kỹ năng để dùng hiệu quả.
Với người dân, kết quả cần được cảm nhận qua những dịch vụ công hoạt động ổn định và thông tin cá nhân được quản lý an toàn hơn, chứ không chỉ qua các cam kết tại diễn đàn. Bởi vậy, đào tạo nhân lực và khả năng phối hợp khi có sự cố cần được xem là phần cốt lõi của mọi dự án, song song với triển khai công cụ kỹ thuật.
Ưu tiên an ninh mạng cũng không tách rời các hướng hợp tác khác. TP.HCM định hướng kết nối doanh nghiệp hai nước với viện, trường để thử nghiệm, hoàn thiện và thương mại hóa công nghệ. Cách làm này có thể giúp giải pháp phù hợp hơn với môi trường vận hành tại địa phương, thay vì áp dụng nguyên mẫu mà chưa kiểm chứng.
Diễn đàn cần dẫn tới dự án có thể kiểm chứng
Ngày Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Israel mở ra cơ hội kết nối công nghệ, đầu tư và đổi mới sáng tạo; giá trị của sự kiện sẽ được đo bằng những dự án đi vào thực tế. Tại diễn đàn, doanh nghiệp và chuyên gia hai nước trao đổi về giải pháp trong an ninh mạng và nông nghiệp thông minh, đồng thời mở ra khả năng hình thành liên doanh, thử nghiệm thực tế và hợp tác lâu dài trên nền tảng VIFTA.
Một đề xuất được nêu tại sự kiện là cùng đầu tư vào doanh nghiệp công nghệ, thử nghiệm giải pháp tại Việt Nam, nội địa hóa sản phẩm rồi mở rộng sang ASEAN. Thành phố cũng cho biết sẵn sàng tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước phối hợp với viện, trường thí điểm và thương mại hóa giải pháp, với HCMC C4IR làm đầu mối điều phối. Đây là hướng đi thực tế hơn việc chỉ nhập khẩu công nghệ: doanh nghiệp trong nước có thể tham gia từ khâu kiểm chứng, điều chỉnh đến triển khai.
Cùng lúc, hợp tác nông nghiệp thông minh có thể gắn công nghệ tưới chính xác, cảm biến và quản lý nước với nhu cầu sản xuất của không gian phát triển mới. Nhưng với cả nông nghiệp lẫn chính quyền số, nguyên tắc nên nhất quán: thử nghiệm có mục tiêu, xác định rõ trách nhiệm bảo vệ dữ liệu và đánh giá kết quả trước khi mở rộng.
Thước đo cuối cùng là niềm tin của người dân
TP.HCM có cơ sở để thúc đẩy hợp tác Israel, nhưng lời hứa về công nghệ không tự động tạo ra an toàn. Thành phố cần biến các trao đổi tại diễn đàn thành dự án có tiêu chí rõ ràng: hệ thống nào được bảo vệ, dữ liệu nào cần ưu tiên, nhân lực nào được đào tạo và năng lực ứng phó được kiểm tra ra sao. Thí điểm có đánh giá sẽ giúp phát hiện điểm yếu trước khi giải pháp được nhân rộng.
Đó cũng là cách cân bằng giữa cơ hội đầu tư và trách nhiệm công. Một giải pháp phù hợp phải đáp ứng nhu cầu thực tế của cơ quan, doanh nghiệp và người dân, đồng thời bảo đảm thành phố từng bước làm chủ năng lực thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhà cung cấp.
Kết luận, xây dựng năng lực an ninh mạng là điều kiện thiết yếu để chính quyền số vận hành đáng tin cậy trong một đô thị mở rộng và kết nối ngày càng sâu. Diễn đàn Việt Nam - Israel đã đặt ra hướng hợp tác và mở cánh cửa cho các dự án; bước quyết định tiếp theo là đưa cam kết thành năng lực bảo vệ dữ liệu có thể kiểm chứng.
