Hội đua bò Chùa Rô: từ lễ hội ruộng lầy đến sân khấu nhiếp ảnh
Cuộc thi ảnh nhanh “Khoảnh khắc đua bò Chùa Rô 2026” là hoạt động nhiếp ảnh sự kiện diễn ra trong không gian Hội đua bò truyền thống tại Chùa Rô, xã An Cư, tỉnh An Giang, nơi các tay máy chuyên và không chuyên cùng nhau săn những khoảnh khắc sôi động trên ruộng lúa, ghi lại sắc màu lễ hội và văn hóa Khmer bản địa một cách trực tiếp, giàu cảm xúc. Nhìn vào Hội đua bò Chùa Rô tranh cúp “Phân bón Cà Mau”, có thể thấy trọng tâm năm nay không chỉ nằm ở tiếng hò reo trên ruộng lầy mà còn ở những chiếc máy ảnh giơ cao, bám sát từng bước chân đôi bò. Điểm nhấn là Cuộc thi ảnh nhanh “Khoảnh khắc đua bò Chùa Rô 2026” thu hút đông đảo nhiếp ảnh gia, phóng viên, du khách và người yêu nhiếp ảnh, biến ngày hội thành một cuộc săn khoảnh khắc có tổ chức, có ý thức rõ ràng về giá trị hình ảnh. Sự kết hợp giữa đua bò Chùa Rô và cuộc thi ảnh nhanh cho thấy tư duy mới: không chỉ bảo tồn lễ hội, mà phải kể lại câu chuyện lễ hội bằng hình ảnh để đi xa hơn, đến với công chúng rộng lớn trên các nền tảng truyền thông.
Không khí sáng tác từ 5 giờ sáng: trải nghiệm của người cầm máy
Theo thể lệ, các tác giả được sáng tác từ 5h đến 12h ngày 13/9 trong toàn bộ không gian Hội đua bò Chùa Rô và khu vực liên quan trực tiếp đến sự kiện; thời gian nhận ảnh từ 9h đến 13h, chấm ảnh công khai từ 13h30 đến 16h30 tại sân Chùa Rô và công bố, trao giải từ 16h30 đến 17h. Lịch trình dày đặc đó buộc người cầm máy phải vừa sáng tác, vừa chọn lọc, xử lý và gửi ảnh trong vài giờ – đúng tinh thần một cuộc thi ảnh nhanh. Điều làm nên sức hút là không chỉ những nhiếp ảnh gia ở An Giang, mà người yêu nhiếp ảnh từ nhiều địa phương cũng nắng gió vượt đường dài để đến với ruộng lúa Chùa Rô. Câu chuyện của thầy giáo Lê Thanh Trung, đi hơn 200km từ Mỹ Tho (Đồng Tháp) để săn ảnh, cho thấy cuộc thi ảnh nhanh không đơn thuần là cuộc chơi giải thưởng mà là động lực để những người yêu máy ảnh mở rộng hành trình khám phá quê hương. Ở đó, mỗi ánh mắt khán giả, mỗi giọt bùn tung lên sau vó bò trở thành chất liệu sống cho nhiếp ảnh sự kiện. Tác giả nào đến Chùa Rô chỉ để “chụp cho đủ” sẽ rất nhanh bị lấn át bởi những người nhìn lễ hội như cơ hội để đối thoại với đời sống địa phương qua từng khuôn hình.
Khi văn hóa Khmer hiện lên qua khung hình
Ban tổ chức cuộc thi yêu cầu các tác phẩm tập trung vào những khoảnh khắc gay cấn trên đường đua, hình ảnh các đôi bò, người điều khiển, chủ bò, không khí cổ vũ của khán giả và những cảm xúc trước, trong, sau cuộc đua. Đồng thời, cuộc thi khuyến khích góc nhìn sáng tạo về con người, cảnh quan và không gian văn hóa Khmer tại Chùa Rô, xã An Cư và quê hương An Giang. Chính ở yêu cầu này, đua bò Chùa Rô vượt khỏi khuôn khổ một môn thi đấu dân gian để trở thành “trường quay mở” của văn hóa Khmer trên ruộng lúa. Những tấm ảnh không chỉ kể lại phút xuất phát, về đích, mà còn lưu giữ hình ảnh bà con Khmer trong mùa lễ Sene Dolta, đời sống văn hóa vùng Bảy Núi, những phút chờ đợi nơi bờ ruộng, những nụ cười và cái nhìn chân chất. Triển lãm ảnh trong khuôn khổ sự kiện với các tác phẩm về khoảnh khắc đua bò và đời sống văn hóa con người vùng Bảy Núi tiếp tục nhấn mạnh quan điểm này: văn hóa chỉ thật sự sống động khi được nhìn và được kể lại bằng nhiều con mắt, nhiều ống kính khác nhau.
Cuộc thi ảnh nhanh: động lực tạo tư liệu và cộng đồng sáng tác
Cuộc thi ảnh nhanh tại đua bò Chùa Rô dành cho nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp và không chuyên, phóng viên ảnh, phóng viên báo chí – truyền hình, cộng tác viên truyền thông, học sinh, sinh viên, người yêu nhiếp ảnh, du khách và khán giả có mặt tại sự kiện. Việc mở cửa rộng như vậy thể hiện quan điểm rõ ràng: ảnh tư liệu lễ hội không phải đặc quyền của giới chuyên nghiệp, mà là quyền tham gia của cả cộng đồng. Theo Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Huỳnh Phúc Hậu, cuộc thi ảnh là điểm rất đáng chú ý của Hội đua bò năm nay, hướng tới tìm kiếm hình ảnh nổi bật, đồng thời xây dựng nguồn tư liệu phục vụ truyền thông, quảng bá sự kiện, văn hóa Khmer Nam Bộ và du lịch An Giang trong những năm tới. Cơ cấu giải bao gồm 1 giải Nhất trị giá 6 triệu đồng, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 10 giải Khuyến khích, cùng các giải phụ tùy điều kiện thực tế. Đằng sau những con số giải thưởng là nỗ lực bài bản: định hình Hội đua bò Chùa Rô như một “thương hiệu hình ảnh”, có kho tư liệu chất lượng để lan tỏa trên báo chí, truyền hình, nền tảng số – nơi những tấm ảnh đẹp có thể kéo thêm người xem, du khách, và cả sự quan tâm dành cho văn hóa Khmer.
Từ ruộng lúa Chùa Rô đến câu chuyện dài của nhiếp ảnh sự kiện
Trong mùa lễ Sene Dolta tại xã An Cư, hàng nghìn người dân và du khách tìm đến ruộng lúa Chùa Rô để nghe tiếng hò reo, ngửi mùi bùn non và chứng kiến những đôi bò lao đi giữa tiếng trống cổ vũ. Với sự xuất hiện của cuộc thi ảnh nhanh, tất cả những thứ tưởng như chỉ thuộc về trí nhớ đã được biến thành khung hình, thành dữ liệu hình ảnh có thể lưu trữ, lan tỏa và nghiên cứu. Ở góc nhìn cá nhân, chính những chuyến đi như của thầy giáo Lê Thanh Trung – đến lễ hội để gặp người dân, chụp ảnh đời thường và cảm nhận quê hương – mới là “giải thưởng” xuyên thời gian. Giải Nhất, Nhì, Ba rồi sẽ khép lại cùng bảng tổng kết, nhưng cảm xúc được đóng khung trên tấm ảnh, cùng ý thức trân trọng văn hóa Khmer, sẽ còn đi theo người xem rất lâu. Cuộc thi ảnh nhanh tại đua bò Chùa Rô vì thế đáng được nhìn như một mô hình: dùng nhiếp ảnh sự kiện để nối tiếp câu chuyện lễ hội, bảo tồn ký ức cộng đồng và xây dựng hình ảnh địa phương. Khi mỗi lần máy ảnh giơ lên đều là một lần chúng ta chọn lưu giữ vẻ đẹp quê hương, thì ruộng lúa Chùa Rô sẽ không chỉ là đường đua nhất thời, mà là nền ảnh của cả một di sản văn hóa sống.
