Từ giảng đường đến năng lực AI thực chất
Đào tạo và nghiên cứu trí tuệ nhân tạo là quá trình phát triển con người, hạ tầng và sản phẩm để chuyển kiến thức AI thành năng lực chuyên môn cùng ứng dụng giải quyết vấn đề thực tế.
Hai động thái mới ở Đà Nẵng và Thái Nguyên cho thấy đại học đang mở rộng vai trò: không chỉ cung cấp nhân lực mà còn tổ chức nghiên cứu, thử nghiệm và kết nối doanh nghiệp. Đây là hướng đi cần thiết, bởi đào tạo AI khó tạo giá trị lâu dài nếu sinh viên thiếu cơ hội làm việc với dữ liệu, thiết bị và bài toán thật. Tuy vậy, tên gọi trung tâm hay đề án mới chỉ là điểm khởi đầu; thước đo quan trọng sẽ là chương trình học, nghiên cứu và sản phẩm có đi được vào thực tiễn hay không.
Đà Nẵng tham gia mạng lưới đào tạo chuyên sâu
Ngày 13/11, Trường Đại học Bách khoa thuộc Đại học Đà Nẵng cho biết trường được chọn tham gia đề án “Phát triển các trung tâm đào tạo tiên tiến, chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo giai đoạn 2026–2030”, theo Quyết định 2146/QĐ-TTg ngày 8/11/2026. Trường nằm trong mạng lưới ban đầu gồm 10 cơ sở đào tạo, cùng các đại học, trường và học viện tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương khác.
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành ít nhất 10 trung tâm AI, đào tạo tối thiểu 10.000 người học, trong đó có 600 nghiên cứu sinh. Các trường tham gia phải xác định chuyên ngành sâu, xây dựng chương trình, phát triển giảng viên và chuyên gia, đồng thời chuẩn bị năng lực tính toán, dữ liệu và phòng thí nghiệm. Đây là mô hình đặt nền móng bằng quy mô và tiêu chuẩn; thử thách là biến các mục tiêu lớn thành cơ hội học tập và năng lực nghiên cứu cụ thể.
Thái Nguyên nối nghiên cứu với bài toán doanh nghiệp
Ngày 14/11, Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông – Đại học Thái Nguyên (ICTU) cùng Educaid Consulting Vietnam ra mắt Trung tâm Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo AI. Khác với trọng tâm đào tạo chuyên sâu của đề án tại Đà Nẵng, trung tâm này được thiết kế như không gian hợp tác để giảng viên, sinh viên, chuyên gia và doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển nguyên mẫu, sản phẩm từ những nhu cầu thực tế.
ICTU đóng góp nền tảng học thuật, nhân lực và cơ sở vật chất; Educaid cung cấp chương trình chuyên sâu, kết nối chuyên gia và kinh nghiệm triển khai; doanh nghiệp đưa vào bài toán, dữ liệu, nhu cầu tuyển dụng và cơ hội dự án. Bốn hướng ưu tiên gồm trợ lý AI cho quy trình doanh nghiệp; thị giác máy tính và AI chạy trên thiết bị; an toàn, bảo mật, độ tin cậy; cùng AI vật lý và robot. Nghiên cứu gắn với điện tử, cơ khí, logistics, nông nghiệp công nghệ cao và tự động hóa.
Giá trị sẽ được đo bằng ứng dụng và cơ hội
Tại Thái Nguyên, các ứng dụng được gợi mở gồm kiểm tra chất lượng dây chuyền, giám sát thiết bị và hỗ trợ tự động hóa trong nhà máy; khu vực Trung du và miền núi phía Bắc còn có thể ứng dụng AI vào nông nghiệp thông minh, theo dõi môi trường và hệ thống hoạt động ở nơi kết nối mạng hạn chế. Sinh viên được định hướng tham gia nghiên cứu có hướng dẫn, thực tập và dự án cùng doanh nghiệp; các dự án của sinh viên và thực tập sinh đã được giới thiệu, trình diễn tại lễ ra mắt.
Ở cấp mạng lưới, đề án đặt mục tiêu có ít nhất 2.500 công bố khoa học chất lượng cao, phát triển hoặc chuyển giao 50 công nghệ, sản phẩm AI, xây dựng 20 nhóm nghiên cứu mạnh và hình thành 25 doanh nghiệp hoặc dự án khởi nghiệp. Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao xây dựng tiêu chí trung tâm và hướng dẫn các cơ sở lập kế hoạch hằng năm. Hai mô hình bổ sung cho nhau: Đà Nẵng chú trọng tạo nền tảng đào tạo, Thái Nguyên đẩy nghiên cứu đến gần ứng dụng. Thành công sẽ phụ thuộc vào chất lượng đầu ra, không phải số lượng trung tâm.
