Kỷ lục đăng ký đi cùng tiến độ giải ngân
FDI vào Việt Nam là dòng vốn đầu tư trực tiếp do nhà đầu tư nước ngoài đăng ký hoặc thực hiện qua dự án mới, điều chỉnh vốn và góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp trong nước. Trong 10 tháng, tổng vốn đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ và cao nhất kể từ năm 2009. Cùng lúc, vốn FDI thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% và cao nhất trong cùng kỳ 5 năm qua. Hai chỉ số đặt cạnh nhau tạo nên bức tranh thuyết phục hơn một kỷ lục đăng ký đơn lẻ: dòng vốn không chỉ được cam kết trên hồ sơ mà còn đang được triển khai ở quy mô lớn. Dù vậy, mức tăng của vốn thực hiện thấp hơn nhiều so với vốn đăng ký, nên không nên xem hai con số là chuyển động đồng nhịp.
Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2026 của Cục Thống kê, vốn đăng ký tổng hợp các dự án cấp mới, điều chỉnh và hoạt động góp vốn, mua cổ phần. Vì vậy, mức tăng mạnh phản ánh nhiều hình thức đầu tư, còn vốn thực hiện là chỉ dấu trực tiếp hơn về lượng vốn đã đi vào triển khai.
Dự án mới kéo quy mô vốn lên
Động lực lớn nhất đến từ vốn đăng ký cấp mới: 3.478 dự án với 30,73 tỷ USD, gấp 2,2 lần cùng kỳ, trong khi số dự án chỉ tăng 4,7%. Chênh lệch này cho thấy quy mô vốn bình quân mỗi dự án mới tăng đáng kể; đây là điểm đáng chú ý hơn việc chỉ đếm số giấy phép. Vốn điều chỉnh của 1.079 lượt dự án đạt 16,13 tỷ USD, tăng 33,2%, còn góp vốn và mua cổ phần đạt 7,99 tỷ USD, tăng 49,6%. Như vậy, kỷ lục không dựa vào một kênh duy nhất: dự án mới chiếm phần lớn, nhưng mở rộng dự án hiện hữu và giao dịch cổ phần cũng đóng góp rõ rệt. Cơ cấu ấy khiến bức tranh FDI 10 tháng rộng hơn một làn sóng cấp phép mới.
Trong vốn cấp mới, công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn đầu với 14,61 tỷ USD, chiếm 47,5%; vận tải kho bãi đứng tiếp theo với 5,15 tỷ USD, chiếm 16,7%. Singapore là nhà đầu tư cấp mới lớn nhất, với 9,52 tỷ USD; Hàn Quốc đạt 5,81 tỷ USD. Các số liệu cho thấy dòng vốn mới tập trung vào một số lĩnh vực và nguồn đầu tư nổi bật, thay vì phân bổ đồng đều.
Vốn thực hiện củng cố ý nghĩa của kỷ lục
Giá trị đáng kể của kết quả nằm ở chỗ vốn thực hiện cũng tăng, dù chậm hơn vốn đăng ký. Trong 24,08 tỷ USD đã giải ngân, công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 82,9%; kinh doanh bất động sản chiếm 7,3%, còn sản xuất và phân phối điện, khí đốt cùng các dịch vụ liên quan chiếm 3,3%. Tỷ trọng áp đảo của chế biến, chế tạo cho thấy đây là nơi tập trung phần lớn vốn đã đi vào thực tế, đồng thời tương ứng với vị trí dẫn đầu của ngành trong cơ cấu đăng ký. Đây là tín hiệu có sức nặng hơn con số cam kết đứng riêng lẻ: hoạt động triển khai đang duy trì đà tăng. Tuy nhiên, chênh lệch giữa tốc độ tăng đăng ký 74% và thực hiện 13,1% cũng nhắc rằng quy mô cam kết không đồng nghĩa toàn bộ vốn đã được giải ngân.
Tóm lại, kết quả 10 tháng vừa xác lập mức cao nhất về vốn đầu tư nước ngoài đăng ký kể từ năm 2009, vừa ghi nhận vốn thực hiện cao nhất trong cùng kỳ 5 năm. Đặt hai chỉ số cạnh nhau giúp nhìn rõ cả sức hút đầu tư lẫn tiến độ đưa vốn vào hoạt động. Kỷ lục đăng ký là điểm sáng, nhưng con số giải ngân mới là phần bổ sung cần thiết để đánh giá chất lượng của đà tăng.
