Lừa đảo mua hàng thường bắt đầu bằng sự vội vàng
Lừa đảo mua hàng online là hành vi lợi dụng việc đặt hàng, thanh toán hoặc xác nhận đơn trên mạng để chiếm đoạt tiền hay dữ liệu cá nhân bằng cách giả mạo người bán, thương hiệu hoặc đơn vị vận chuyển. Điểm dễ mắc bẫy nhất không phải thiếu kinh nghiệm, mà là bị thúc giục quyết định trước khi kịp kiểm tra.
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo khi mua sắm trực tuyến, nhất là lúc thanh toán hoặc cung cấp thông tin cá nhân; một chiêu phổ biến là dựng website, fanpage, tài khoản mạng xã hội hay gian hàng giả danh thương hiệu và sàn quen thuộc. Quảng cáo kiểu “sale 90%”, “xả kho” hay “voucher độc quyền” dễ đánh trúng tâm lý sợ bỏ lỡ ưu đãi. Nhưng mức giảm hấp dẫn không chứng minh người bán đáng tin. Nếu chương trình đi kèm yêu cầu đặt cọc gấp, chuyển tiền trước để giữ giá hoặc trả phí bất thường, hãy dừng lại. Ưu đãi càng thúc ép, người mua càng cần kiểm tra kỹ thay vì cố chốt đơn.
1. Soi kỹ website bán hàng giả trước khi nhập dữ liệu
Website bán hàng giả có thể bắt chước giao diện trang chính thức đến mức chỉ khác một vài ký tự hoặc chữ số trong tên miền. Vì vậy, một trang trông chuyên nghiệp vẫn có thể là bản sao được dựng để lấy thông tin đăng nhập hoặc thanh toán. Đừng mở đường dẫn lạ chỉ vì nó xuất hiện trong quảng cáo hay tin nhắn.
- Tự gõ địa chỉ trang hoặc mở ứng dụng chính thức thay vì bấm liên kết được gửi kèm. Cách này giúp tránh tên miền giả gần giống trang thật.
- Kiểm tra tên miền, thông tin đơn vị quản lý, mô tả sản phẩm và dấu hiệu thiết kế thiếu nhất quán. Nếu thông tin người bán không rõ hoặc khó xác minh, đừng nhập dữ liệu.
- Xem lịch sử hoạt động, đánh giá của khách hàng và trao đổi với người bán qua kênh chat trên nền tảng. Những dấu vết này giúp đánh giá độ tin cậy trước khi thanh toán.
- Ưu tiên website, ứng dụng và gian hàng chính thức; nhãn xác thực của nền tảng có thể hỗ trợ nhận biết người bán, nhưng vẫn nên đọc kỹ thông tin sản phẩm.
Cách kiểm tra này hữu ích hơn việc dựa vào logo hay giao diện bắt mắt: những yếu tố đó có thể bị sao chép, còn đường dẫn và thông tin người bán cần được xác minh độc lập.
2. Giả danh shipper để tạo cớ xin tiền và thông tin
Kẻ gian có thể tự xưng là nhân viên chăm sóc khách hàng, người bán hoặc đơn vị vận chuyển rồi báo đơn hàng gặp sự cố, giao nhầm, thanh toán nhầm hay được hoàn tiền. Một biến thể khác là thông báo thu hồi sản phẩm lỗi, sau đó yêu cầu người mua chuyển sang ứng dụng nhắn tin bên ngoài sàn để xác minh hoàn tiền hoặc nhận bồi thường. Đây là lúc chiêu giả danh shipper hoặc nhân viên sàn trở nên nguy hiểm: lý do nghe có vẻ liên quan đến đơn thật, nhưng kênh liên hệ lại bất thường.
- Tự mở ứng dụng hoặc website chính thức để kiểm tra trạng thái đơn, thay vì truy cập liên kết trong tin nhắn. Cách này giúp xác minh thông tin mà không trao dữ liệu cho trang lạ.
- Nếu cần xác nhận, gọi bộ phận chăm sóc khách hàng bằng thông tin liên hệ doanh nghiệp công bố chính thức; không chuyển cuộc trao đổi sang tài khoản lạ.
- Đối chiếu số tiền cần trả với mục tổng tiền trên đơn hàng và chỉ thanh toán qua phương thức hiển thị trong ứng dụng mua sắm chính thức.
- Không quét mã QR, nhập thông tin thẻ hay làm theo hướng dẫn hoàn tiền từ người chưa xác thực; tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã PIN hoặc OTP.
Shipper có thể giao hàng, nhưng không có lý do chính đáng để yêu cầu bạn đọc mã OTP hoặc cung cấp thông tin đăng nhập ngân hàng. Hãy kết thúc cuộc trao đổi nếu bị ép làm những việc đó.
3. Đừng để ưu đãi quá tốt quyết định thay bạn
Nhầm tưởng phổ biến là phải chốt nhanh mới giữ được món hời. Thực tế, lời thúc giục đặt hàng hoặc thanh toán ngay thường khiến người mua bỏ qua bước xác minh; kẻ gian còn có thể viện lý do để đòi chuyển thêm tiền sau khoản thanh toán ban đầu. Ưu đãi quá tốt để có thể là thật nên được xem là tín hiệu cần kiểm tra, không phải lý do để hạ cảnh giác.
- Tạm dừng trước khi trả tiền, nhất là khi mức giảm bất thường hoặc ưu đãi chỉ được giữ trong thời gian ngắn.
- Tìm lại sản phẩm và nhà bán trên nền tảng chính thức; đọc đánh giá, lịch sử hoạt động và điều kiện giao dịch.
- Xác minh mọi thông báo về hoàn tiền, quà tặng, voucher hay thu hồi hàng qua ứng dụng hoặc bộ phận chăm sóc khách hàng chính thức.
- Từ chối chuyển khoản ngoài nền tảng, nộp phí kích hoạt hoặc gửi mã xác thực theo yêu cầu từ tài khoản chưa được xác minh.
Mua sắm trực tuyến an toàn không đòi hỏi người mua phải đoán được mọi thủ đoạn mới; điều cần thiết là giữ quyền kiểm soát kênh xác minh và thanh toán. Khi người bán hoặc người giao hàng gây áp lực, hãy dừng giao dịch trước khi làm theo.
