Xếp hạng tín nhiệm Việt Nam lần đầu chạm ngưỡng Đầu tư
Xếp hạng tín nhiệm Việt Nam được nâng lên mức đầu tư BBB- là việc một tổ chức xếp hạng quốc tế công nhận hồ sơ rủi ro của quốc gia đã đủ an toàn để các quỹ đầu tư toàn cầu xem xét như một tài sản đầu tư dài hạn, qua đó mở rộng cánh cửa huy động vốn và phản ánh niềm tin cao hơn vào nền tảng kinh tế vĩ mô. Ngày 8/10, tổ chức Rating and Investment Information (R&I) nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ BB+, triển vọng Tích cực lên BBB-, triển vọng Ổn định. Đây là lần đầu tiên Việt Nam được đưa vào nhóm xếp hạng Đầu tư (Investment Grade), đánh dấu một bước ngoặt trên bản đồ tín nhiệm quốc tế. Sự kiện này không chỉ là thay đổi kỹ thuật trong thang điểm, mà là một “tấm hộ chiếu” mới cho tham vọng tăng trưởng dựa trên huy động vốn dài hạn.
Tại sao mức đầu tư BBB- là tín hiệu kinh tế quan trọng
Việc được nâng lên mức đầu tư BBB- không phải phần thưởng cho một con số đẹp, mà là đánh giá tổng thể về sức khỏe và khả năng chống chịu của nền kinh tế. Theo R&I, quyết định nâng hạng phản ánh nền tảng tăng trưởng, triển vọng cải cách cơ cấu, dư địa tài khóa và khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài của Việt Nam. Nói cách khác, xếp hạng tín nhiệm Việt Nam cải thiện vì câu chuyện tăng trưởng không còn dựa nhiều vào mở rộng tín dụng hay chi tiêu ngắn hạn, mà chuyển dần sang mô hình dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo, mở rộng đầu tư công và dòng vốn FDI ổn định. Đây là tín hiệu gửi cho nhà đầu tư rằng đà tăng trưởng hiện tại có nền tảng, không phải “cơn sóng” nhất thời.
Dư địa tài khóa và cán cân đối ngoại: nền móng cho niềm tin nhà đầu tư
Một trong những lý do quan trọng giúp Việt Nam bước vào nhóm Đầu tư là dư địa tài khóa còn khá thoải mái. R&I đánh giá tỷ lệ nợ công trên GDP ở mức tương đối thấp, tạo khoảng trống để Chính phủ duy trì và mở rộng chi cho đầu tư phát triển mà vẫn giữ được tính bền vững của nợ. Dù bội chi và nợ công có thể tăng, tổ chức này xem đó là chấp nhận được khi chi tiêu tập trung vào đầu tư công – tức là những khoản chi có khả năng tạo tăng trưởng trong tương lai. Ở lĩnh vực đối ngoại, cán cân vãng lai thặng dư, FDI ổn định và gánh nặng nợ nước ngoài tương đối thấp đang củng cố khả năng chống chịu của nền kinh tế trước biến động toàn cầu. Đây là nền móng để niềm tin nhà đầu tư quốc tế không chỉ đến rồi đi theo chu kỳ, mà gắn với tầm nhìn dài hạn.
Cánh cửa huy động vốn dài hạn cho hạ tầng và doanh nghiệp
Khi xếp hạng tín nhiệm Việt Nam bước vào nhóm Investment Grade, ý nghĩa lớn nhất là cánh cửa huy động vốn dài hạn mở rộng rõ rệt. Nhiều quỹ đầu tư toàn cầu chỉ được phép rót vốn vào các tài sản đạt mức đầu tư BBB- trở lên, nên việc Việt Nam đạt ngưỡng này đồng nghĩa danh mục nhà đầu tư tiềm năng được mở rộng đáng kể. Việc nâng hạng được kỳ vọng “tăng cường niềm tin của nhà đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc huy động các nguồn lực dài hạn phục vụ phát triển kinh tế – xã hội”. Với nhu cầu vốn rất lớn cho hạ tầng, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và các dự án quy mô quốc gia, xếp hạng mới giống như một “giấy thông hành” để Chính phủ và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn rẻ hơn, thời hạn dài hơn trên thị trường quốc tế.
Cơ hội lớn nhưng không miễn phí: bài toán cải cách giai đoạn tới
Vào nhóm Đầu tư không có nghĩa mọi rủi ro đã biến mất, hay Việt Nam có thể ung dung tận hưởng lợi ích mà không phải đổi mới. R&I thẳng thắn chỉ ra các điểm phải theo dõi: tăng trưởng tín dụng, thanh khoản ngân hàng, cho vay bất động sản, khả năng bảo đảm vốn của hệ thống tài chính và mức dự trữ ngoại hối. Mức BBB- mới chỉ là “cửa ngõ” của nhóm Đầu tư; để tiến cao hơn, Việt Nam phải tiếp tục kiểm soát rủi ro tài chính, củng cố hệ thống ngân hàng, giữ ổn định vĩ mô và triển khai nhất quán các cải cách cơ cấu. Quan trọng hơn, lợi thế xếp hạng tín nhiệm cần được chuyển hóa thành các hợp đồng vốn cụ thể cho hạ tầng, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp tư nhân. Nếu không, Investment Grade sẽ chỉ là danh hiệu đẹp, thay vì động lực thay đổi chất lượng tăng trưởng.
