BBB- là cột mốc, không phải đích đến
Xếp hạng tín nhiệm quốc gia là đánh giá về khả năng và mức độ sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ nợ, qua đó giúp nhà đầu tư cân nhắc rủi ro khi phân bổ vốn. Với Việt Nam, mức BBB- của R&I lần đầu đưa hồ sơ quốc gia vào ngưỡng xếp hạng đầu tư theo đánh giá của tổ chức này. Ngày 8/10/2026, R&I nâng xếp hạng nhà phát hành bằng ngoại tệ từ BB+ với triển vọng tích cực lên BBB- với triển vọng ổn định. Đây là bước tiến có ý nghĩa, nhưng không nên hiểu như bảo chứng rằng vốn quốc tế sẽ tự động rẻ hơn hay dồi dào hơn. Chính R&I xem BBB- là điểm khởi đầu: triển vọng cải thiện tiếp theo phụ thuộc vào việc Việt Nam duy trì nền tảng kinh tế vĩ mô tích cực. Vì thế, giá trị của cột mốc nằm ở cả tín hiệu thị trường lẫn sức ép phải biến cải cách thành kết quả bền vững.
Đối thoại để biến thành tích thành hồ sơ đáng tin
Ngày 10/11/2026 tại Tokyo, đoàn Bộ Tài chính do ông Nguyễn Quốc Phương, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại, dẫn đầu đã làm việc với R&I trong khuôn khổ chương trình tiếp xúc nhà đầu tư tại Nhật Bản không kèm phát hành trái phiếu quốc tế. Hai bên cập nhật kinh tế vĩ mô, triển vọng phát triển và những yếu tố liên quan đến hồ sơ tín nhiệm. Cách tiếp cận này đáng chú ý: cuộc gặp không nhằm chào bán một đợt trái phiếu, mà duy trì trao đổi với tổ chức đánh giá và nhà đầu tư. R&I ghi nhận tiềm năng tăng trưởng, nợ thấp, dư địa tài khóa, sức chống chịu trước cú sốc bên ngoài, dòng vốn FDI ổn định và thặng dư cán cân vãng lai. Đây là những điểm mạnh, song việc củng cố xếp hạng tín nhiệm Việt Nam còn đòi hỏi chứng minh rằng chúng có thể đứng vững qua biến động.
Ba bài toán cần giải để giữ đà nâng hạng
Trọng tâm tiếp theo không chỉ là truyền đạt thành tích, mà là xử lý các điểm R&I lưu ý. Thứ nhất, bổ sung dự trữ ngoại hối để tăng khả năng ứng phó biến động bên ngoài. Thứ hai, giữ ổn định hệ thống tài chính, bảo đảm thanh khoản ngân hàng thông suốt và nâng đệm vốn của các tổ chức tín dụng tương xứng với nhóm cùng mức xếp hạng. Thứ ba, cân bằng tăng trưởng cao với ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Đây là phép thử chính sách khó: thúc đẩy tăng trưởng mà không làm suy yếu ổn định sẽ có sức thuyết phục hơn những mục tiêu được nêu riêng lẻ. Bộ Tài chính cho biết cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục và hoàn thiện pháp luật đã được đẩy mạnh trong giai đoạn 2024–2025, đồng thời tiếp tục trong năm 2026. Trong nửa đầu năm 2026, kỷ luật tài khóa vẫn được bảo đảm dù có thách thức từ bên ngoài.
Từ tín nhiệm quốc gia đến khả năng tiếp cận vốn
Đối thoại với R&I và tiếp xúc nhà đầu tư tại Nhật Bản nên được nhìn như một phần của nỗ lực mở rộng khả năng tiếp cận vốn, chứ không phải mục tiêu tự thân. Với người dân và doanh nghiệp, tác động thiết thực nằm ở khả năng quốc gia đa dạng hóa nguồn vốn, mở rộng quan hệ với nhà đầu tư dài hạn và tiếp cận thêm các kênh huy động quốc tế; đây là lợi ích tiềm năng, không phải bảo đảm rằng chi phí vay hay điều kiện vốn sẽ lập tức thay đổi. Việc duy trì trao đổi minh bạch về cải cách, sức khỏe ngân hàng và kỷ luật tài khóa sẽ giúp biến BBB- Việt Nam thành hồ sơ có sức nặng hơn theo thời gian. Theo định hướng được nêu, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ để giữ ổn định vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát các tổ chức tín dụng.
Kết luận, R&I xếp hạng tín nhiệm Việt Nam ở BBB- là sự ghi nhận quan trọng và mở cánh cửa vào nhóm xếp hạng đầu tư. Nhưng để cánh cửa ấy dẫn tới khả năng huy động vốn rộng hơn, Việt Nam cần duy trì ổn định, củng cố dự trữ và hệ thống tài chính, đồng thời theo đuổi cải cách bằng kết quả có thể kiểm chứng. Cột mốc chỉ thực sự bền giá trị khi năng lực kinh tế tiếp tục đáp ứng kỳ vọng mà xếp hạng đã tạo ra.
