Cái chết bất ngờ của người đàn ông 49 tuổi và lời cảnh báo cho sức khỏe tim
Thói quen ăn uống nguy hiểm là những cách chúng ta ăn, nghỉ và sử dụng chất kích thích quanh bữa ăn tưởng thoải mái, quen thuộc nhưng âm thầm làm tăng gánh nặng cho tim, mạch máu não và cả hệ tiêu hóa, từ đó đẩy nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ và đột tử lên cao mà người trung niên thường không nhận ra cho đến khi quá muộn. Đang khỏe mạnh, ít khi đau ốm, ông Trương 49 tuổi sống tại Hồ Nam bất ngờ tử vong sau một bữa tối bình thường. Chỉ khoảng 10 phút sau khi ăn, ông thấy bụng đầy tức, chóng mặt, rồi ngã gục trên tầng hai với miệng méo, tay chân khó cử động. Bác sĩ xác định ông bị nhồi máu não và không qua khỏi trên đường cấp cứu. Cái chết của ông không phải chuyện “trời kêu ai nấy dạ”, mà là năm tháng tích lũy thói quen xấu đánh thẳng vào sức khỏe tim.
Ba thói quen sau bữa ăn đánh trực diện vào tim mạch và mạch máu não
Trường hợp ông Trương cho thấy những hành vi rất nhiều người đang làm mỗi ngày có thể là mồi châm cho đột tử ở người trẻ tuổi trung niên. Sau bữa ăn, cơ thể phải dồn máu về hệ tiêu hóa để xử lý lượng thức ăn vừa nạp vào; bất cứ thói quen nào ép tim và mạch máu làm việc thêm đều là gánh nặng trực tiếp cho sức khỏe tim. Ba thói quen nguy hiểm được bác sĩ cảnh báo là: nằm ngay sau khi ăn, hút thuốc sau bữa ăn và vận động cường độ cao khi vừa ăn no. Nằm xuống khi đang quá no khiến tình trạng đầy bụng, khó tiêu, trào ngược nặng hơn, lâu dài làm tổn hại niêm mạc thực quản và tăng kích thích hệ thần kinh tự chủ. Vận động mạnh khiến cơ thể “chia máu” giữa tiêu hóa và cơ, làm tim phải tăng nhịp và huyết áp. Cộng thêm một điếu thuốc với nicotine gây co mạch, tăng nhịp tim và huyết áp, hệ tim mạch của người có sẵn nguy cơ giống như quả bom hẹn giờ.
Không chỉ ba thói quen sau ăn: cả lối sống mới là nguồn gốc đột tử
Điều đáng sợ là trước khi đột quỵ, ông Trương đã có những dấu hiệu cảnh báo: chóng mặt, hay quên nhưng chủ quan không đi khám. Bên cạnh ba thói quen sau bữa ăn, ông hút thuốc lâu năm, thường xuyên căng thẳng và ăn nhiều thực phẩm dầu mỡ – một bộ ba phá hoại kinh điển đối với bệnh tim mạch và mạch máu não. Tăng huyết áp, cholesterol cao, hút thuốc, tiểu đường, thừa cân, ít vận động cùng chế độ ăn không lành mạnh đều là mảnh đất màu mỡ cho xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và nhồi máu não. Ở người trung niên, cảm giác “mình vẫn khỏe, ít đau ốm” rất dễ biến thành cái cớ trì hoãn khám sức khỏe định kỳ. Nhưng không phải cứ khỏe mạnh, ít bệnh vặt là không có nguy cơ đột quỵ. Đột tử ở người trẻ về bản chất thường là hậu quả của cả một quá trình cơ thể bị bỏ mặc, chứ hiếm khi là tai nạn ngẫu nhiên.
Những dấu hiệu phải đi cấp cứu ngay, không được chờ thêm một phút
Nếu gia đình ông Trương nhận ra đó là đột quỵ và đưa ông đến bệnh viện sớm hơn, kết cục có thể đã khác. Đột quỵ có thể xảy ra đột ngột, nhưng thường không “đánh úp” hoàn toàn; cơ thể phát ra tín hiệu rõ ràng mà chúng ta hay xem nhẹ. Các dấu hiệu cảnh báo gồm: méo miệng, lệch mặt, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó, không hiểu lời người khác, nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột, chóng mặt, mất thăng bằng, đau đầu dữ dội, lú lẫn, mất ý thức hoặc ngất. Khi xuất hiện những triệu chứng này, phải nghĩ ngay đến khả năng đột quỵ, gọi cấp cứu và đưa người bệnh tới cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Không được cho uống thuốc tùy ý, không ép ăn uống và tuyệt đối không chờ “xem có tự hết không”. Quan trọng nhất, khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần cấp cứu càng sớm càng tốt thay vì chờ đợi tại nhà.
Thay đổi thói quen ăn uống để phòng ngừa đột tử ở người trung niên
Phòng ngừa đột tử không phải chuyện cao siêu; nó bắt đầu từ việc chỉnh lại từng thói quen nhỏ quanh bữa ăn. Sau bữa ăn, tránh nằm ngay, không hút thuốc và không vận động gắng sức là ba nguyên tắc đơn giản giúp cơ thể dễ chịu và bảo vệ sức khỏe tim. Nếu muốn vận động, nên đi bộ nhẹ nhàng sau một khoảng thời gian phù hợp, chọn cường độ vừa phải thay vì tập nặng khi bụng còn no. Về lâu dài, người trung niên cần giảm thực phẩm dầu mỡ, ưu tiên rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; đồng thời đặt mục tiêu cai thuốc lá, kiểm soát căng thẳng và duy trì hoạt động thể lực đều đặn để nâng đỡ sức khỏe tim mạch. Theo khuyến cáo từ các chuyên gia, mỗi người nên kiểm tra huyết áp, đường huyết và mỡ máu định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ bệnh tim mạch và mạch máu não. Kết luận ở đây rất rõ: không thay đổi thói quen thì mọi bài học từ các ca đột tử đau lòng sẽ chỉ dừng lại ở một tiếng thở dài.
