“Nuôi” không gian sống: không phải trang trí, mà là sống cùng căn nhà
“Nuôi không gian sống” là cách tiếp cận thiết kế nội thất lâu dài trong đó ngôi nhà được xem như một cơ thể sống, được điều chỉnh chậm rãi theo nhu cầu, thói quen và câu chuyện của người ở, thay vì hoàn thiện một lần rồi đóng khung trong một phong cách cố định. Khác với việc chạy theo xu hướng, triết lý này đặt nhịp sống gia đình lên trước mọi quyết định mua sắm và bài trí, để không gian tự trưởng thành theo thời gian. Gia đình ba người của nhà thiết kế Xu Jingjun là một ví dụ thuyết phục cho cách nuôi dưỡng ấy. Năm 2019, anh cùng vợ mua căn hộ 170m² gần khu đất ngập nước Xixi ở Hàng Châu. Một năm sau, họ dọn về tầng 6, sống giữa cây xanh, núi và đồi chè. Sau bảy năm, căn nhà không hề “xuống cấp” về thẩm mỹ mà ngày càng ấm áp, nhiều dấu vết đời sống và có sức sống hơn.
Bộ khung tối giản bền vững: nền tảng cho một căn nhà thay đổi theo thời gian
Điều khiến căn hộ 170m² này đẹp hơn theo thời gian không phải là đồ nội thất đắt tiền, mà là một “bộ khung” được nghĩ cho tương lai. Ngay từ đầu, Xu Jingjun đặt ra ba tiêu chí: tiện nghi, đơn giản và có khả năng tồn tại lâu với thời gian. Anh không phá toàn bộ kết cấu cũ, chỉ tinh chỉnh mặt bằng và chi tiết: tiền sảnh đặt giữa cửa chính và phòng ăn với cao độ sàn, vật liệu khác nhau để tạo khoảng chuyển tiếp, giúp người về nhà bỏ lại bụi bặm và mệt mỏi; bếp và phòng ăn nối nhau bằng khung gỗ với ô cửa trượt nhỏ gợi lại ký ức căn bếp của người chú. Cách tổ chức này cho thấy một quan điểm thiết kế nội thất lâu dài: nhà không cần hoành tráng mà cần tạo điều kiện để con người giao tiếp, dừng lại, quan sát nhau. Ngay cả hành lang, thay vì diện tích chết, được đặt tủ gỗ, gương cổ, vài cuốn sách, trở thành nơi trò chuyện bất chợt.
Gỗ tự nhiên, tủ thông minh và những đồ vật chứa ký ức
Phong cách tối giản bền vững trong căn hộ này không đồng nghĩa với việc giấu hết đồ vào tủ trơn. Hệ tủ và vách ngăn bằng gỗ tếch là lớp cấu trúc thứ hai của căn nhà; từ cửa ra vào đến giá sách âm tường, tủ phòng khách, phòng trà đều dùng gỗ tự nhiên, tạo sự cân bằng ấm áp với bê tông. Nhưng quan trọng hơn là triết lý lưu trữ: muốn nhà gọn, đồ phải được phân loại theo chức năng, tần suất sử dụng và thói quen thật. Trong phòng trà có những ngăn dành cho vật dụng dài và phẳng; tủ góc phòng khách chứa nhiều loại tách nhưng những chiếc hay dùng nằm ở vị trí thuận tay nhất. Sau nhiều năm, chủ nhà có thể lấy đúng chiếc cốc mà không cần nhìn. Cách sắp xếp này biến đồ vật thành “kho lưu trữ ký ức”: mỗi món đồ hiện diện ở vị trí hợp lý với đời sống, thay vì bị nhét sâu vào tủ để giữ cho bề mặt gọn gàng một cách vô cảm.
Không gian học và đọc: nuôi trí óc qua thiết kế nội thất lâu dài
Lý do quan trọng để gia đình này mua nhà là cho con gái một môi trường học tập ổn định, tránh cảnh liên tục chuyển trường như chính Xu Jingjun từng trải qua. Thiết kế nội thất lâu dài ở đây phục vụ sự ổn định đó: sách hiện diện khắp nơi, từ phòng trà, cạnh giường, trên ghế dài, bàn làm việc tới hành lang. Gia đình sở hữu gần 1.000 cuốn sách, nhưng không làm "phòng sách" đóng kín; sách được sắp theo thói quen đọc, chứ không phải sơ đồ thư viện. Những cuốn nhẹ nhàng đặt cạnh ghế dài, những cuốn cần suy ngẫm ở bàn làm việc. Theo Xu Jingjun, việc chăm sóc và sắp xếp nhà cửa cũng là cách trẻ luyện khả năng phán đoán, nhận thức và tự quyết định. Anh từng nói mong muốn của mình là có một đời sống tinh thần phong phú mà không phải trả chi phí quá lớn. Đó là phần cốt lõi của triết lý nuôi không gian sống: nuôi trí óc qua cách bố trí, chứ không phải qua những lần mua sắm ngắn hạn.
Đơn giản hóa liên tục: để căn nhà thay đổi theo thời gian cùng gia đình
Sau bảy năm, căn nhà này không đẹp vì giữ nguyên trạng, mà vì được làm mới bằng những điều chỉnh nhỏ và sự giản lược có ý thức. "Trong bảy năm qua, chúng tôi liên tục đơn giản hóa ngôi nhà của mình", Xu Jingjun chia sẻ. Ông không theo đuổi các lần “lột xác” nội thất toàn diện; thay đổi đến từ việc chuyển vị trí bàn, di dời kệ sách, thêm một lẵng hoa, cất một món đồ không dùng nữa hoặc đưa một món cũ trở lại. Muốn làm mới căn nhà, theo anh, không nhất thiết phải mua thêm đồ. Với anh, sức hấp dẫn lớn nhất của một không gian là khả năng phát triển cùng cuộc sống của người trong đó. Lý do căn hộ vẫn linh hoạt là vì qua nhiều năm, nó tích tụ đủ dấu vết đời sống nhưng vẫn còn dư "độ đàn hồi" để thích nghi với những thay đổi tương lai mà không cần phá bỏ làm lại từ đầu. Căn nhà đáng sống vì thế không cần hoàn hảo ngay ngày đầu; nó có thể đẹp dần lên sau 5, 10 năm, miễn là gia chủ tiếp tục để lại ở đó dấu vết của chính mình.
