“Nuôi” không gian là gì và vì sao căn nhà 7 năm vẫn ngày càng đẹp?
“Nuôi” không gian là cách đối xử với căn nhà như một cơ thể sống: khởi đầu từ một bộ khung đủ tốt, rồi thong thả bồi đắp bằng những đồ vật có ý nghĩa, điều chỉnh dần theo thói quen và biến chuyển của cuộc đời thay vì cố hoàn thiện mọi thứ ngay lập tức hoặc liên tục chạy theo xu hướng trang trí mới xuất hiện. Gia đình 3 người ở Hàng Châu là một minh chứng sống động cho triết lý này: năm 2019, nhà thiết kế Xu Jingjun cùng vợ mua một căn hộ khoảng 170m² gần khu đất ngập nước Xixi, Hàng Châu, một năm sau mới chuyển về ở. Sau 7 năm, căn hộ 170m² không những không cũ đi mà còn trở nên ấm áp, nhiều câu chuyện và có sức sống hơn. Thay vì cập nhật đồ mới liên tục, họ để ngôi nhà thay đổi chậm rãi cùng con người, biến không gian sống phát triển từng giai đoạn như chính hành trình trưởng thành của gia đình.
Thiết kế nội thất bền vững bắt đầu từ một bộ khung đủ tốt, không phải phong cách thời thượng
Điều đáng học nhất từ căn hộ này không phải bộ sưu tập đồ đắt tiền, mà là tư duy thiết kế nội thất bền vững. Ngay từ đầu, Xu Jingjun muốn căn hộ đáp ứng ba tiêu chí: tiện nghi, đơn giản và có khả năng tồn tại lâu với thời gian. Thay vì đập bỏ toàn bộ kết cấu để tạo mặt bằng “độc”, ông giữ tương quan các khu chức năng và chỉ can thiệp nơi thật sự cần – như tiền sảnh chuyển tiếp giữa bên ngoài và bên trong, hay khung gỗ kết nối bếp – phòng ăn với ô cửa trượt nhỏ gợi ký ức tuổi thơ. Thiết kế này không phô trương mà tập trung nuôi dưỡng tương tác: hành lang được đặt tủ gỗ, gương cổ, vài cuốn sách để ai đó có thể dừng lại, ngắm nghía, trò chuyện. Một căn nhà “không lỗi thời” chưa chắc phải sở hữu những món đồ đắt tiền nhất hay chạy đúng xu hướng nhất; điều quan trọng hơn là mặt bằng hợp lý, hệ lưu trữ ăn khớp thói quen, và khả năng cho không gian sống phát triển cùng gia chủ qua thời gian.
Cách sống tối giản không đồng nghĩa với ít đồ: nuôi trật tự, không nuôi sự chất đầy
Gia đình ở Hàng Châu sở hữu gần 1.000 cuốn sách, nhiều tách chén, đồ trà, vật dụng nhỏ nhưng căn nhà hiếm khi lộn xộn. Lý do là cách họ hiểu về lưu trữ: sắp xếp không phải mua thật nhiều tủ rồi nhét mọi thứ vào đó, mà là phân loại đồ theo chức năng, tần suất sử dụng và thói quen thực sự của người ở. Trong phòng trà có ngăn riêng cho vật dụng dài và phẳng; tủ góc phòng khách chứa nhiều loại tách, nhưng những chiếc dùng thường xuyên luôn ở vị trí thuận tay nhất đến mức sau nhiều năm, chủ nhà có thể lấy đúng chiếc cốc mình cần mà không cần nhìn. Đây là cách sống tối giản rất đời: tối giản quyết định mua thêm, tối giản sự bừa bãi, chứ không phải cắt hết đồ để nhà trống trơn. “Trong bảy năm qua, chúng tôi liên tục đơn giản hóa ngôi nhà của mình” – đơn giản hóa ở đây nghĩa là bỏ bớt cái thừa, giữ lại cái có chỗ đứng và câu chuyện.
Trang trí nhà từ từ: bí quyết “nuôi” không gian thay vì thay đồ liên tục
Trái với tâm lý phải hoàn thiện nhà thật nhanh, gia đình này chủ động để căn nhà “thiếu thiếu” để còn chỗ cho cuộc sống bù vào. Họ không xem nhà là sản phẩm hoàn thiện một lần rồi giữ nguyên, mà như một cơ thể sống, có thể liên tục điều chỉnh theo nhu cầu người ở. Trong suốt 7 năm, Xu Jingjun liên tục di chuyển, sắp xếp lại đồ: bàn đổi vị trí, sách chuyển sang góc khác, một lẵng hoa xuất hiện, một món đồ được cất đi. Muốn làm mới căn nhà không nhất thiết phải mua thêm đồ; đôi khi chỉ cần đổi vị trí chiếc bàn, chuyển vài cuốn sách, bỏ bớt món không còn dùng, hoặc đưa một món đồ cũ trở lại, cảm giác đã hoàn toàn khác. Quan trọng hơn, ông không mua đồ chỉ vì món đó nổi tiếng, mà đọc về nhà thiết kế, bối cảnh, tư tưởng, cấu trúc sản phẩm trước khi đưa nó vào nhà. Đây chính là “nuôi không gian”: lựa chọn từng vật dụng cẩn thận, để lại khoảng trống, cho phép không gian tiến hóa tự nhiên theo từng giai đoạn cuộc sống.
Khi căn nhà trở thành nhật ký sống: yên tĩnh, bền vững và đầy câu chuyện
Sau 7 năm, căn hộ 170m² này không chỉ đẹp hơn mà còn đầy dấu vết của gia đình: sách vở, tranh của con gái, những lần đổi chỗ đồ đạc. Căn nhà trở thành một dạng nhật ký sống, nơi bố mẹ trò chuyện với con qua cách sắp xếp không gian, cách dành chỗ cho sách, cho góc trà, cho khoảnh khắc dừng lại ở hành lang. Với Xu Jingjun, sức hấp dẫn lớn nhất của một không gian là khả năng phát triển cùng cuộc sống của những người đang sống trong đó. Một căn nhà đáng sống không nhất thiết phải hoàn hảo từ ngày đầu tiên; nó có thể đẹp dần lên sau 5 năm, 10 năm hay lâu hơn, miễn những người ở trong đó tiếp tục để lại dấu vết của chính mình. Đây cũng là một cách thiết kế nội thất bền vững: nuôi đời sống tinh thần phong phú mà không cần trả chi phí quá lớn, thay vì bị cuốn vào nhu cầu liên tục cập nhật đồ mới. Nếu muốn một căn nhà yên tĩnh, bền vững, hãy bắt đầu bằng một bộ khung hợp lý, sống đủ lâu trong đó và kiên nhẫn nuôi không gian lớn lên cùng mình.
