704 triệu giờ và bước ngoặt tiêu dùng AI trên di động
Xu hướng tiêu thụ ứng dụng AI Việt Nam là sự thay đổi hành vi của người dùng, khi họ dành thời gian lớn trên điện thoại cho các trợ lý số như ChatGPT, Gemini và công cụ nội địa, sẵn sàng trả phí cho tính năng nâng cao thay vì chỉ dùng bản miễn phí mang tính thử nghiệm.
Điểm nổi bật nhất là người dùng Việt đã dành 704 triệu giờ cho ứng dụng AI trên điện thoại chỉ trong nửa năm, tăng hơn hai lần so với cùng kỳ trước. Số phiên sử dụng cũng bùng nổ lên 18,6 tỷ, gấp hơn hai lần năm trước, cho thấy AI đã trở thành thói quen chứ không còn là trào lưu ngắn hạn. Đáng chú ý, tổng thời gian trên cả web và app chỉ tăng nhẹ, tức người dùng đang rời trình duyệt để “ôm” điện thoại. Điều này khẳng định xu hướng AI di động: ai sở hữu trải nghiệm app tốt hơn sẽ thắng, chứ không phải ai ra mắt sớm hơn.
ChatGPT, Gemini thống trị nhưng cửa vẫn mở cho ứng dụng Việt
Thị trường AI tại Việt Nam hiện là sân chơi hai tầng rõ rệt: tầng trên thuộc về các “ông lớn” toàn cầu, tầng dưới là cuộc đua của ứng dụng nội địa tìm chỗ đứng bằng hiểu biết bản ngữ và bối cảnh Việt Nam. Trong bảng xếp hạng người dùng hoạt động hàng tháng, ChatGPT và Gemini đang nắm hai vị trí dẫn đầu, cho thấy sức hút khó thay thế của các mô hình AI tầm thế giới.
Tuy vậy, vị trí thứ ba thuộc về AI Hay – một ứng dụng AI Việt Nam – lại là tín hiệu rất đáng chú ý. Ở nhiều nước khác, ứng dụng bản địa đã tụt hạng, trong khi AI Hay vẫn trụ vững trong nhóm dẫn đầu, vượt cả các nền tảng như Grok hay DeepSeek. Điều này cho thấy cửa cho người Việt trong cuộc chơi AI không hề đóng; vấn đề không nằm ở quy mô vốn, mà ở chỗ ai hiểu người dùng Việt hơn.
Người Việt ưu tiên AI hiểu tiếng Việt và giải quyết việc đời thường
Lý do quan trọng nhất khiến ứng dụng AI nội địa còn đất sống là khả năng hỗ trợ tiếng Việt và gắn với nhu cầu rất cụ thể. Theo các chuyên gia, việc tối ưu khả năng hiểu tiếng Việt, bối cảnh sử dụng và phát triển tính năng sát nhu cầu thực tế là yếu tố giúp các ứng dụng nội địa thu hút người dùng. Bản thân người dùng đã “bỏ phiếu” rõ ràng: trong báo cáo về Gemini, Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á khi 89% câu lệnh gửi bằng tiếng Việt.
Thay vì gõ lệnh dài dòng, người dùng thích hỏi đáp bằng hình ảnh: chụp tài liệu để dịch, chụp bài tập để được hướng dẫn, chụp hóa đơn hay thông báo để tra cứu thông tin nhanh. Sau các kỳ thi, nhiều công cụ còn thêm tính năng giải đề, dự đoán trúng tuyển, tư vấn hướng nghiệp theo điểm số, thu hút hàng triệu lượt dùng. Đây không phải trò chơi công nghệ; đó là AI bước thẳng vào lớp học, nơi làm việc và từng quyết định sự nghiệp của người trẻ.
Từ chatbot trả lời câu hỏi sang “trợ lý đa năng” cho học tập và công việc
Điều đang diễn ra với tiêu dùng AI 2026 là sự dịch chuyển về bản chất: từ công cụ hỏi đáp chung chung sang trợ lý xử lý công việc cụ thể. Người dùng ngày càng dùng AI để dịch tài liệu, phân tích dữ liệu, hỗ trợ lập trình, tóm tắt nội dung và giải thích vấn đề chuyên môn, thay vì chỉ hỏi những câu mang tính tò mò. Đại diện AI Hay thừa nhận họ đã phải mở rộng từ ứng dụng hỏi đáp thành “trợ lý đa năng” cho học tập, công việc và đời sống – nếu không sẽ bị bỏ lại.
Trong khi khu vực châu Á – Thái Bình Dương đã bắt đầu chững lại với mức giảm 3,75% người dùng hoạt động hàng tháng, thị trường AI được đánh giá đang chuyển từ tăng trưởng nóng sang giai đoạn cạnh tranh về khả năng giữ chân và gia tăng giá trị sử dụng. Nói cách khác, câu hỏi bây giờ không còn là “có AI hay không”, mà là “AI giúp được gì mỗi ngày” – và ai trả lời câu hỏi đó tốt hơn sẽ thắng người dùng Việt.
Tương lai: AI di động, mở API và cuộc đua hệ sinh thái Việt
Xu hướng AI di động đã rõ: thời gian trên app tăng vọt, trong khi tổng thời gian web + app chỉ nhích nhẹ, thể hiện sự dịch chuyển dứt khoát từ trình duyệt sang ứng dụng trên điện thoại. Điều này buộc các nền tảng AI, cả quốc tế lẫn nội địa, phải coi trải nghiệm di động là trung tâm chiến lược, từ tốc độ, giao diện đến mức độ “ăn nhập” với các app khác trong hệ sinh thái.
Một bước đi đáng chú ý là kế hoạch mở API của AI Hay, cho phép ứng dụng, phần mềm khác kết nối trực tiếp để xây dựng sản phẩm trên nền tảng này. Về dài hạn, các nhà phát triển, doanh nghiệp, trường đại học có thể tích hợp nhanh tính năng AI Hay thay vì tự xây dựng từ đầu. Đây có thể là chìa khóa để Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu dùng AI mà còn sở hữu các “nền” công nghệ, nơi AI nói tiếng Việt từ gốc chứ không phải bản dịch.
