Lời hứa hoàn tiền có thể mở đường cho kẻ gian
Lừa đảo hoàn tiền BHYT là thủ đoạn kẻ gian mạo danh cán bộ bảo hiểm, lấy thông tin về quyền lợi bảo hiểm y tế làm mồi nhử để dụ người dân cung cấp dữ liệu hoặc làm theo hướng dẫn nguy hiểm. Gần đây, cơ quan BHXH tỉnh Đồng Tháp tiếp nhận nhiều phản ánh về các cuộc gọi từ số lạ, trong đó người gọi tự xưng là viên chức BHXH, nói người nghe đủ điều kiện nhận thẻ BHYT theo chính sách an toàn khu hoặc được hoàn lại tiền đã đóng, rồi yêu cầu cập nhật thông tin cá nhân. Đây không phải thủ tục nên giải quyết vội qua điện thoại: lời hứa có vẻ có lợi đi kèm áp lực phải làm ngay là dấu hiệu cần dừng lại và xác minh. Chiêu giả danh bảo hiểm xã hội còn có thể viện cớ hồ sơ định danh lỗi, tài khoản chưa khớp hoặc chưa kích hoạt mã đối tượng để tạo cảm giác quyền lợi đang bị đe dọa.
Thẻ điện tử và chính sách an toàn khu bị biến thành cái cớ
Các đối tượng có thể nhắc đến việc cấp thẻ BHYT điện tử, hỗ trợ 100% mức đóng tại địa bàn thuộc diện An toàn khu, hoặc hoàn trả khoản đã đóng để tạo lòng tin. Nhưng việc người gọi biết địa chỉ trụ sở BHXH hay nói đúng tên một chính sách không chứng minh họ là cán bộ thật; cơ quan BHXH cũng lưu ý người dân phải tự kiểm tra qua kênh chính thức. Sau khi tạo được lòng tin, kẻ gian thường thúc giục xác minh hồ sơ gấp, kết bạn qua Zalo, gửi liên kết hoặc mã QR giả, hay đề nghị cài tệp ứng dụng có đuôi “.apk”. Một số còn yêu cầu chia sẻ màn hình, cho điều khiển điện thoại từ xa hoặc cấp quyền trợ năng trên thiết bị Android. Cảnh báo lừa đảo BHYT cần được xem nghiêm túc vì phần mềm độc hại có thể theo dõi thao tác, lấy thông tin đăng nhập ngân hàng, đọc tin nhắn chứa mã OTP và hỗ trợ giao dịch trái phép.
Nhận biết yêu cầu bất thường và tự xác minh
Hãy coi yêu cầu cung cấp ảnh căn cước, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP hoặc dữ liệu sinh trắc học qua cuộc gọi, tin nhắn và Zalo là tín hiệu báo động. Cơ quan BHXH khẳng định người đủ điều kiện được giải quyết quyền lợi theo quy trình nghiệp vụ; người dân không phải chuyển tiền, nộp phí, cài ứng dụng lạ hay cung cấp OTP để nhận hoàn trả hoặc làm thủ tục cấp thẻ. Khi cần kiểm tra, hãy chủ động gọi cơ quan BHXH có thẩm quyền hoặc Tổng đài chăm sóc khách hàng BHXH Việt Nam 1900 9068. Có thể tra cứu thông tin trên cổng baohiemxahoi.gov.vn hoặc ứng dụng VssID chính thức. Nếu dùng VssID hay VNeID, chỉ tải ứng dụng từ Google Play hoặc App Store và kiểm tra đúng ứng dụng trước khi cài. Đừng bấm đường dẫn do người lạ gửi, quét mã QR không rõ nguồn gốc hay làm theo yêu cầu thao tác gấp.
Nếu đã làm theo, xử lý ngay để hạn chế thiệt hại
Khi nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn nghi mạo danh, hãy dừng trao đổi, không cung cấp thêm dữ liệu và không chuyển tiền. Tự liên hệ cơ quan BHXH qua số hoặc kênh chính thức để xác minh; nếu thấy dấu hiệu lừa đảo, báo công an địa phương. Nếu đã cài ứng dụng lạ hoặc gửi thông tin, mã OTP, hãy ngắt kết nối mạng trên điện thoại. Dùng thiết bị khác để liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức hoặc đến quầy, đề nghị khóa và bảo vệ tài khoản; đồng thời trình báo công an và thông báo cho cơ quan BHXH. Sau đó, sử dụng thiết bị an toàn để đổi các mật khẩu liên quan. Trọng tâm là không để người gọi kiểm soát nhịp độ và thiết bị của mình: quyền lợi BHYT cần được xác nhận với cơ quan có thẩm quyền, còn mọi yêu cầu chia sẻ thông tin nhạy cảm đều phải được kiểm chứng trước.
