Công nghệ chỉ hữu ích khi người dân biết dùng
Ứng dụng EVN CSKH là nền tảng chăm sóc khách hàng của ngành điện, giúp người dùng theo dõi thông tin sử dụng điện và thực hiện một số giao dịch trực tuyến ngay trên điện thoại. Ở vùng cao, đưa dịch vụ này đến tay người dân đòi hỏi nhiều hơn việc phổ biến một ứng dụng: cần có người hướng dẫn trực tiếp, giải thích dễ hiểu và hỗ trợ sau khi cài đặt. Tại Bắc Hà, Điện lực phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể để giới thiệu ứng dụng; cán bộ thôn và đoàn viên thanh niên cùng chỉ dẫn từng thao tác. Cách làm này phù hợp với địa bàn dân cư phân tán, nơi việc đi lại còn khó khăn và không phải ai cũng quen dùng điện thoại thông minh. Chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi người dân có thể tự tra cứu, hiểu thông tin và dùng dịch vụ phù hợp với nhu cầu hằng ngày.
Quy mô tiếp cận cho thấy còn nhiều dư địa để mở rộng: đến ngày 15/10/2026, Điện lực Bắc Hà có 11.396 khách hàng cài đặt, liên kết ứng dụng trên tổng số 22.676 khách hàng, đạt 50,26%; đơn vị đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lên hơn 57,8% vào ngày 31/12/2026. Những con số này không chỉ phản ánh lượt cài đặt. Thước đo quan trọng hơn là liệu khách hàng có biết đăng nhập, tìm hóa đơn, theo dõi điện năng và gửi yêu cầu hỗ trợ khi cần hay không.
Từ tra cứu điện năng đến giao dịch trên điện thoại
Giá trị rõ nhất của ứng dụng nằm ở việc đưa thông tin sử dụng điện đến gần người dùng hơn. Khách hàng có thể tra cứu điện năng theo ngày, tuần hoặc tháng, xem lịch sử tiêu thụ, hóa đơn và số tiền cần thanh toán; tính năng cảnh báo mức dùng tăng giúp gia đình nhận biết biến động sớm. Ở thôn Nậm Sắt, anh Nguyễn Anh Đức cho biết ứng dụng giúp gia đình theo dõi tình hình sử dụng điện theo ngày và tháng, từ đó có cơ sở cân nhắc điều chỉnh thói quen sinh hoạt. Ứng dụng không tự làm giảm hóa đơn, nhưng cung cấp dữ liệu để người dùng chủ động hơn trong quản lý nhu cầu điện.
Dịch vụ điện số còn giảm nhu cầu đi lại để xử lý những việc thường ngày. Người dân có thể thanh toán trực tuyến, xem lịch sử thanh toán, cập nhật lịch ngừng hoặc giảm cung cấp điện, gửi yêu cầu hỗ trợ và phản ánh sự cố. Với các hộ ở xa trung tâm, những thao tác này tiết kiệm thời gian và công sức; người dân cũng có thể sắp xếp sinh hoạt, sản xuất theo lịch cấp điện. Tuy vậy, tiện ích chỉ phát huy trọn vẹn khi người dùng được hướng dẫn cách bảo vệ tài khoản và biết kênh nào phù hợp để xử lý vấn đề cần hỗ trợ trực tiếp.
Cán bộ thôn là cầu nối, nhân viên điện lực là người hướng dẫn
Tại Bắc Hà và Bát Xát, nhân viên điện lực hỗ trợ người dân tải ứng dụng, đăng ký tài khoản, đăng nhập và làm quen với các tính năng cơ bản; ở các điểm hướng dẫn tại Trịnh Tường, họ cũng giải đáp thắc mắc ngay trong quá trình thao tác. Cán bộ thôn, bí thư chi bộ và đoàn viên thanh niên bổ sung một mắt xích quan trọng: họ gần gũi, hiểu hoàn cảnh từng hộ và có thể kiên nhẫn hướng dẫn bằng cách dễ tiếp nhận. Với người thường đi làm xa hoặc còn lúng túng khi dùng điện thoại, sự đồng hành này có thể quyết định việc ứng dụng trở thành công cụ thường dùng hay bị bỏ quên sau lần cài đầu tiên.
Đây là cách tiếp cận đáng duy trì: đưa dịch vụ đến nơi người dân sinh hoạt, thay vì chờ họ tự tìm đến điểm giao dịch. Kinh nghiệm ở Tuy Đức, địa bàn biên giới có khu dân cư cách trung tâm hàng chục kilômét, cũng cho thấy hướng dẫn tại thôn, bon giúp giảm thời gian và chi phí đi lại khi tra cứu điện năng, nhận thông báo hoặc thanh toán. Những kết quả này củng cố một nhận định: công nghệ có thể rút ngắn khoảng cách phục vụ, nhưng con người vẫn là cầu nối để người dân vùng cao tiếp cận công nghệ.
Mở rộng tiện ích phải đi cùng hỗ trợ sau cài đặt
Ứng dụng chăm sóc khách hàng EVN CSKH được đưa vào sử dụng trên toàn quốc từ ngày 15/6/2026 và đạt 2,5 triệu lượt cài đặt tính đến tháng 8/2026. Từ cuối tháng 9/2026, khách hàng có thể đăng nhập ứng dụng bằng tài khoản VNeID; từ ngày 23/10/2026, toàn bộ 12 dịch vụ điện trên Cổng Dịch vụ công quốc gia được tích hợp trên VNeID, gồm các thủ tục như cấp điện mới, thay đổi thông tin hợp đồng và điều chỉnh mục đích sử dụng điện. Các bước tích hợp có thể giảm thao tác và việc kê khai lại, nhưng không thay thế nhu cầu hỗ trợ trực tiếp đối với người chưa quen với nền tảng số.
Vì thế, nhiệm vụ tiếp theo của điện lực vùng cao không nên dừng ở việc tăng số lượt cài đặt. Cần duy trì các buổi hướng dẫn, hỗ trợ người dân sử dụng sau cài đặt và xử lý những vướng mắc về tài khoản, tra cứu hay giao dịch. Dịch vụ điện số chỉ thực sự thành công khi người dân có thể tự tìm thông tin cần thiết và hoàn thành việc thường ngày mà không phải đi xa. Ứng dụng tạo ra công cụ; sự phối hợp bền bỉ giữa nhân viên điện lực và cộng đồng mới biến công cụ ấy thành tiện ích thiết thực.
