Từ khung chiếu đến món quà du lịch
Đan chiếu cói là nghề thủ công truyền thống dùng sợi cói để tạo nên những tấm chiếu bền, đồng thời cung cấp kỹ thuật và chất liệu để người thợ phát triển nhiều vật dụng nhỏ phục vụ đời sống và du lịch. Tại Tra Nhieu, hướng đi ấy đang được thử nghiệm bằng cách giữ kỹ thuật quen thuộc nhưng thay đổi kích thước, màu sắc và công năng sản phẩm. Từ ngày 26 tháng 10 đến ngày 1 tháng 11 năm 2026, Trung tâm Xúc tiến Du lịch Đà Nẵng phối hợp với UBND xã Nam Phước tổ chức tập huấn cải tiến thiết kế sản phẩm thủ công từ cói Tra Nhieu. Các hộ đan chiếu, thợ lành nghề và thành viên mô hình du lịch cộng đồng cùng tham gia. Đây là lựa chọn đáng chú ý: thay vì tách nghề khỏi trải nghiệm du lịch, lớp học tìm cách biến kỹ năng sẵn có thành sản phẩm du khách có thể mang về.
Giữ kỹ thuật, thay đổi hình thức
Trong bảy ngày, người học được hướng dẫn chọn, xử lý và bảo quản cói, rồi thực hành điều chỉnh kích thước, màu sắc, viền và khâu hoàn thiện. Trọng tâm không phải thay thế cách đan chiếu, mà là mở rộng khả năng ứng dụng của nó: từ tấm chiếu lớn sang miếng lót, khăn trải bàn và những món quà gọn nhẹ, tiện dụng hơn. Cách làm này có lý do thực tế. Khách tham quan thường cần vật phẩm dễ mang theo, dùng được hoặc tặng được; sản phẩm cồng kềnh khó đáp ứng nhu cầu ấy. Người dân Tra Nhieu cũng đã tự hoàn thiện một số món như chiếu, giỏ đựng chai nước, quạt và móc khóa. Vì vậy, thiết kế đồ lưu niệm không chỉ là chuyện làm cho bắt mắt: nó thử sức nghề cói trong những công năng mới, nhưng vẫn giữ dấu ấn của làng nghề Tra Nhieu.
Chất lượng và câu chuyện tạo nên giá trị
Một món đồ lưu niệm khó cạnh tranh chỉ nhờ chất liệu truyền thống. Lớp tập huấn còn hướng dẫn kiểm tra chất lượng, nhận diện và sửa lỗi, đóng gói, dán nhãn, đồng thời xây dựng câu chuyện gắn sản phẩm với đời sống địa phương, nghề đan chiếu và hoạt động du lịch cộng đồng. Đây là bước quan trọng: người mua không chỉ cần món đồ đẹp mà còn muốn biết nó đến từ đâu và mang ý nghĩa gì. Các mẫu hoàn thiện sẽ được đánh giá về thẩm mỹ, công năng, độ bền và khả năng duy trì sản xuất trước khi làm cơ sở giới thiệu, quảng bá tới du khách. Cách thẩm định này giúp tránh chạy theo mẫu lạ mà bỏ quên chất lượng. Nếu được duy trì, sản phẩm thủ công từ cói có thể trở thành một phần của hành trình tham quan và trải nghiệm, thay vì chỉ là hàng bày bán bên lề.
Đổi mới để nghề có thêm đường sống
Làng nghề truyền thống đang chịu sức ép từ quỹ đất, vốn, lao động và thị trường tiêu thụ; vì thế, bảo tồn không thể chỉ dừng ở việc giữ nguyên cách làm cũ. Tập huấn gắn cải tiến sản phẩm với tiềm năng du lịch là hướng đi hợp lý: tạo thêm lựa chọn cho du khách, mở rộng cơ hội tiêu thụ và góp phần cải thiện sinh kế cho người làm nghề. Đại diện người dân tham gia lớp học, bà Trần Thị Bài, cho biết bà con vui vì được hướng dẫn làm thêm nhiều sản phẩm từ cói và mong địa phương tiếp tục tổ chức các lớp nâng cao để hoàn thiện kỹ năng, chất lượng. Mong muốn ấy cũng chỉ ra giới hạn của một khóa học ngắn: để mẫu mới thành hàng hóa ổn định, người dân còn cần thực hành, kiểm soát chất lượng và duy trì việc giới thiệu sản phẩm. Đổi mới thiết kế sẽ có ý nghĩa lâu dài khi tạo được đầu ra, đồng thời giữ nghề đan chiếu gắn với bản sắc Tra Nhieu.
