Đàm phán làm dịu phần bù rủi ro
Phần bù rủi ro địa chính trị là khoản giá mà thị trường cộng thêm khi xung đột có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu hoặc vận tải năng lượng; triển vọng đối thoại có thể khiến khoản cộng này co lại trước khi nguồn cung thực tế thay đổi. Giá dầu thế giới giảm trong phiên thứ Năm 29/10, đảo chiều sau đợt tăng của phiên trước, khi kỳ vọng đàm phán hòa bình được nối lại làm dịu nỗi lo nguồn cung từ Trung Đông. Đây không phải dấu hiệu thị trường đã tin rằng xung đột sắp kết thúc. Đúng hơn, nhà giao dịch đang điều chỉnh xác suất của kịch bản xấu nhất: nếu có thêm không gian ngoại giao, nguy cơ gián đoạn tức thời có thể thấp hơn. Vì vậy, phản ứng giá cho thấy thị trường định giá kỳ vọng và rủi ro, chứ chưa xác nhận một thay đổi căn bản trong dòng chảy dầu.
Nỗ lực ngoại giao chưa xóa được nguy cơ
Tín hiệu đáng chú ý là Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã tìm cách khôi phục đàm phán bằng cách gửi thư tới Mohsen Rezaei, người đứng đầu Hội đồng An ninh Iran. Các nhà trung gian Qatar cũng chuyển tới Iran dự thảo thỏa thuận mới nhằm chấm dứt cuộc chiến với Mỹ và Israel; tuy nhiên, một quan chức cấp cao Iran bác bỏ dự thảo, cho rằng nội dung không thể chấp nhận và chưa đủ điều kiện để xem là đề nghị đàm phán chính thức. Khoảng cách giữa tiếp xúc ngoại giao và thỏa thuận thực chất còn lớn. Trước đó, đà tăng giá đã được thúc đẩy bởi tuyên bố của Houthi về cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu lớn nhất Saudi Arabia. Lo ngại gián đoạn dòng năng lượng qua eo biển Hormuz càng khiến rủi ro khó bị gạt khỏi giá.
Do đó, ngoại giao có thể tạm hạ áp lực chi phí năng lượng nhưng chưa bảo đảm nhiên liệu sẽ rẻ hơn bền vững. Brent đã tăng 11% trong tháng, tạo sức ép lên người tiêu dùng và hoạt động sản xuất kinh doanh toàn cầu. Khi dầu tăng vì nguy cơ nguồn cung, áp lực lạm phát cũng tăng; nhà đầu tư đồng thời tìm đến trái phiếu chính phủ Mỹ như tài sản an toàn. Với hộ gia đình và doanh nghiệp, một phiên giảm chưa đủ để kết luận chi phí vận tải hay năng lượng sẽ sớm dịu xuống.
Tồn kho Mỹ là phép thử thứ hai
Ngoài đàm phán Trung Đông, tồn kho dầu Mỹ là chỉ báo cần theo dõi vì nó phản ánh phần nào cung cầu thực tế, thay vì chỉ tâm lý trước rủi ro địa chính trị. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ cho biết tồn kho dầu thô thương mại giảm 1,9 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 23/10, còn 410,6 triệu thùng, trái với dự báo tăng. Tuy vậy, tồn kho xăng tăng 3,9 triệu thùng, ngược với kỳ vọng giảm của giới phân tích. Hai con số gửi tín hiệu không đồng nhất: dầu thô rút khỏi kho có thể củng cố cảm nhận thị trường đang thắt chặt, trong khi xăng tích thêm lại gợi ý nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu chậm hơn. Không nên đọc riêng một chỉ báo như kết luận cuối cùng về xu hướng giá.
Giá còn phụ thuộc vào diễn biến tiếp theo
Trong ngắn hạn, thị trường có thể tiếp tục phản ứng mạnh với từng tin đàm phán, nhưng rủi ro đối đầu vẫn đặt giới hạn cho đà giảm. Nhà đầu tư còn lo Houthi gia tăng các cuộc tấn công và khả năng Mỹ tấn công Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ dự kiến ngày 3/11. Diễn biến giá thời gian tới vì thế sẽ phụ thuộc đồng thời vào tiến triển ngoại giao, nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu và dữ liệu năng lượng Mỹ. Nếu tiếp xúc chuyển thành thỏa thuận đáng tin cậy, phần bù rủi ro có thể tiếp tục thu hẹp; nếu bạo lực leo thang hoặc tồn kho cho thấy thị trường căng hơn, mức giảm hiện tại có thể đảo ngược. Kết luận hợp lý lúc này không phải dầu đã hết đắt đỏ, mà là thị trường đang mua một khoảng lặng ngoại giao còn mong manh.
