Phố Wall chịu sức ép từ hai phía
Chứng khoán Mỹ là thị trường giao dịch cổ phiếu của các doanh nghiệp niêm yết tại Hoa Kỳ, nơi biến động giá phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về lợi nhuận, lãi suất và rủi ro kinh tế. Trong tuần giao dịch đầy biến động, thị trường khép lại ngày 23/10 với sắc đỏ đồng loạt, khi hoài nghi về hiệu quả đầu tư AI gặp sức ép từ giá dầu tăng. Đây không còn là câu chuyện riêng của một nhóm cổ phiếu: Dow Jones giảm 1,23%, S&P 500 mất 0,52% và Nasdaq Composite lùi 0,21% trong phiên cuối tuần. Mức giảm của Dow nổi bật hơn cả, một dấu hiệu cho thấy tâm lý né rủi ro đã lan khỏi các doanh nghiệp công nghệ. Theo tôi, điểm đáng lưu ý không phải chỉ là một phiên đi xuống, mà là sự hội tụ của hai mối lo: doanh nghiệp phải chứng minh khoản đầu tư AI tạo ra lợi ích, trong khi giá năng lượng làm triển vọng lạm phát thêm bất định.
Nhà đầu tư đòi lời giải cho hóa đơn AI
Làn sóng đầu tư AI từng nâng đỡ kỳ vọng dành cho cổ phiếu công nghệ, nhưng giờ đây quy mô chi tiêu và cách tài trợ cho hạ tầng đang bị soi kỹ. Chi phí xây trung tâm dữ liệu lớn, lãi vay cao và khả năng doanh nghiệp giảm đầu tư trong năm tới khiến thị trường khó tiếp tục đặt cược chỉ dựa trên lời hứa tăng trưởng. Những đợt bán mạnh trước phiên cuối tuần, sau các báo cáo gây thất vọng từ Meta Platforms và Lam Research, càng làm câu hỏi về hiệu quả vốn trở nên cấp thiết. Đây là sự điều chỉnh hợp lý: đầu tư AI không tự động đồng nghĩa với lợi nhuận, nhất là khi vay nợ để mở rộng hạ tầng khiến chi phí tài chính tăng. Tuy vậy, không nên xem đợt bán tháo là bằng chứng rằng AI đã hết tiềm năng; kết quả kinh doanh khả quan ở một số doanh nghiệp công nghệ vẫn có thể tạo nền tảng cho dòng tiền quay lại, nếu lợi nhuận theo kịp kỳ vọng.
Dầu đắt hơn, đà bán rộng hơn
Giá dầu tăng bổ sung một nguồn áp lực khó bỏ qua. Lo ngại xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung đã đẩy giá dầu lên, kéo nhóm năng lượng đi lên nhưng đồng thời khiến phần còn lại của thị trường đối mặt với rủi ro chi phí đầu vào và lạm phát. Khi dầu đắt hơn, kỳ vọng lãi suất cũng khó đoán hơn; điều đó thường khiến nhà đầu tư dè dặt với những tài sản có định giá nhạy cảm với chi phí vốn. Trong phiên 23/10, làn sóng bán vốn tập trung vào cổ phiếu công nghệ đã lan sang nhiều nhóm khác, kể cả hàng tiêu dùng thiết yếu, tiện ích và chăm sóc sức khỏe. Sự suy yếu của các nhóm phòng thủ đặc biệt đáng chú ý: nếu cả những nơi thường được xem là chỗ trú ẩn cũng bị bán, thị trường đang giảm mức chấp nhận rủi ro trên diện rộng, chứ không chỉ điều chỉnh một chủ đề đầu tư.
Lợi suất và tuần thử thách kế tiếp
Nhà đầu tư cần theo dõi đồng thời lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm và tín hiệu lạm phát. Lợi suất tăng thêm hơn 4 điểm cơ bản, lên khoảng 4,999%, trong khi dầu đắt hơn làm dấy lên lo ngại chi phí đầu vào và khiến triển vọng lãi suất khó lường. Đây là tổ hợp bất lợi cho cổ phiếu tăng trưởng: lợi suất cao làm giảm sức hấp dẫn tương đối của lợi nhuận kỳ vọng trong tương lai, còn lạm phát có thể thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách. Tuần tiếp theo sẽ là phép thử quan trọng, với khoảng một phần ba doanh nghiệp thuộc S&P 500 dự kiến công bố kết quả quý III và Fed ra quyết định lãi suất ngày 28/10. Kết luận của tôi: đợt giảm này phản ánh sự va chạm giữa kỳ vọng AI và những rủi ro vĩ mô đang tăng, không phải một tín hiệu đủ để kết luận xu hướng dài hạn đã đảo chiều. Thị trường cần bằng chứng về lợi nhuận, không chỉ kế hoạch chi tiêu.
