Kỷ lục cầu đi bộ đáy kính và bước ngoặt cho du lịch núi Việt Nam
Cầu kính Bạch Long là một cầu đi bộ đáy kính nằm trong quần thể du lịch Mộc Châu Island, với tổng chiều dài 632m, cao khoảng 150m so với mặt đất, một phần bắc qua khoảng không giữa hai ngọn núi và một phần men theo vách đá, được Guinness World Records công nhận là cầu đi bộ đáy kính dài nhất thế giới. Việc một cầu kính Việt Nam vươn lên nắm giữ kỷ lục cầu đi bộ kỷ lục không chỉ là câu chuyện khoe chiều dài, mà là tín hiệu cho thấy du lịch mạo hiểm và công trình kiến trúc ở vùng núi đang bước sang giai đoạn đầu tư bài bản hơn. Dự án được quyết định đầu tư từ tháng 2/2020, khởi công đầu năm 2021 và chính thức đón khách từ dịp 30/4/2022. Khoảng thời gian chuẩn bị ngắn nhưng đầy tham vọng này cho thấy mục tiêu rất rõ: đưa Mộc Châu lên bản đồ trải nghiệm khác biệt, cạnh tranh trực diện với những cầu kính nổi tiếng ở Trung Quốc.
Công nghệ kính, kết cấu cầu và cách Việt Nam chơi cuộc chơi kỷ lục
Điểm đáng bàn nhất ở Bạch Long là cách Việt Nam dùng công nghệ để bước vào cuộc đua kỷ lục cầu đi bộ đáy kính. Mặt cầu sử dụng kính siêu trong, siêu cường lực do Saint-Gobain của Pháp sản xuất, cấu tạo 3 lớp, tổng độ dày khoảng 40mm. Theo thiết kế, mỗi tấm kính có thể chịu tải khoảng 5 tấn và cầu đã được thử tải với hệ số an toàn công bố gấp 6 lần trước khi khai thác. Đây không phải kiểu xây công trình kiến trúc để "giật tít" rồi bỏ mặc vấn đề an toàn; nó cho thấy tư duy đưa tiêu chuẩn quốc tế vào một sản phẩm du lịch mạo hiểm. Cấu trúc hai đoạn – 290m bắc qua khoảng không giữa hai ngọn núi, 342m men theo vách đá – cũng là lựa chọn thông minh: tăng độ kịch tính cho du khách mà vẫn kiểm soát được tải trọng và vận hành.
Trải nghiệm du khách: từ cảm giác lơ lửng tới một tuyến tham quan hoàn chỉnh
Một cây cầu kính chỉ dài và cao thôi chưa đủ giữ chân du khách; Bạch Long cho thấy bài toán trải nghiệm đã được nghĩ tới khá kỹ. Tại đoạn bắc qua khoảng không, mặt cầu rộng khoảng 2,4m, đoạn men theo vách đá rộng khoảng 1,5m, vừa đủ để tạo cảm giác lơ lửng giữa không trung nhưng không quá chật chội. Hệ thống chiếu sáng, âm thanh mô phỏng và kiểm soát tự động số lượng khách từng thời điểm – 500 người mỗi lượt ở đoạn bắc qua hai ngọn núi, 800-1.000 người ở đoạn men theo vách đá – biến chuyến đi trên cầu kính Việt Nam này thành một dạng du lịch mạo hiểm có kiểm soát. Quan trọng hơn, cầu không dừng ở vai trò "đi để sợ": điểm cuối là hang Mường Móoc (hang Chim Thần) với nhũ đá tự nhiên và dấu tích đời sống cộng đồng bản địa. Việc kết hợp cầu kính với hang tự nhiên khiến toàn bộ hành trình trở thành tuyến tham quan hoàn chỉnh về địa hình, cảnh quan và văn hóa.
Móng Sến: khi kỷ lục trụ cầu 83m phục vụ giao thông hơn là check-in
Đặt Bạch Long bên cạnh cầu Móng Sến ở Sa Pa cho thấy hai hướng tiếp cận rất khác nhau với cùng một nền tảng kỹ thuật. Cầu Móng Sến dài 612m, rộng 14m với 4 làn xe, gồm 5 nhịp liên tục, nhịp dài nhất 132m, trụ đầu cầu cao tới 83m tính từ mặt đất, từng được gọi là "cầu cạn có trụ cầu cao nhất Việt Nam" với tổng vốn xây dựng khoảng 450 tỷ đồng. Nhưng cầu này không được thiết kế để trở thành điểm check-in; nó giải một bài toán giao thông nguy hiểm: tránh dốc Ba Tầng quanh co, thường xảy ra sạt lở trên tuyến Quốc lộ 4D. Việc đưa Móng Sến và tuyến đường mới vào khai thác giúp rút ngắn khoảng 2,5km và tránh đoạn dốc này. Về kỹ thuật, ba nhịp chính 132m được thi công bằng phương pháp dầm hộp đúc hẫng cân bằng, dùng hệ cáp dự ứng lực ngoài – loại cáp bó 22 tao lần đầu áp dụng cho cầu lớn đúc hẫng cân bằng ở Việt Nam. Đây là minh chứng rằng năng lực xây cầu cao, dài trong địa hình núi đã chín muồi, và Bạch Long chỉ là một bước nhánh sang du lịch.
Từ kỷ lục đến chiến lược: cầu kính có thể làm gì cho du lịch Việt Nam?
Sau khi được Guinness World Records công nhận, Cầu kính Bạch Long trở thành một trong những công trình du lịch có dấu ấn quốc tế tại Việt Nam. Nhưng câu hỏi quan trọng hơn là: kỷ lục có trở thành lợi thế dài hạn? Bạch Long được đặt trong tổng thể khu du lịch Mộc Châu Island, nơi phát triển nhiều sản phẩm nghỉ dưỡng, vui chơi và trải nghiệm, và được kỳ vọng làm điểm nhấn thu hút du khách lên cao nguyên Mộc Châu. Nếu kết nối tốt với các tuyến đường núi đã nâng cấp bằng cầu cạn, hầm như trường hợp Móng Sến – cách giải bài toán địa hình ngày càng phổ biến ở vùng núi – Việt Nam có thể hình thành một mạng lưới điểm đến du lịch mạo hiểm dựa trên công trình kiến trúc hiện đại. Tuy nhiên, kỷ lục sẽ nhanh chóng mất giá nếu sản phẩm chỉ dựa vào độ dài và độ cao; điều quyết định là chất lượng trải nghiệm, an toàn và khả năng kể câu chuyện văn hóa, thiên nhiên địa phương. Bạch Long đang đi đúng hướng khi không tách mình khỏi hang động, thung lũng và đời sống người Mộc Châu – đó mới là "kỷ lục" mà du lịch Việt Nam nên theo đuổi.
