Từ tham vọng kỷ lục thế giới đến chiến lược du lịch tâm linh
Công trình tâm linh cao nhất là các dự án kiến trúc tôn giáo có chiều cao vượt trội, được xây dựng như biểu tượng tinh thần, văn hóa và du lịch, hướng tới vừa phá kỷ lục thế giới vừa tạo sức hút mới cho du lịch tâm linh Việt Nam thông qua những quần thể quy mô lớn và các tượng Phật ở vị trí địa hình đặc biệt. Dù nghe có vẻ chỉ là cuộc đua chiều cao, thực chất đây là màn thể hiện tầm nhìn: dùng công trình tâm linh làm hạt nhân cho phát triển kinh tế dịch vụ và khẳng định hình ảnh quốc gia. Hai dự án trên núi Sam (An Giang) và Am Tiên – núi Nưa (Thanh Hóa) cho thấy cách Việt Nam muốn bước vào bản đồ kỷ lục thế giới không phải bằng những tòa tháp thương mại, mà bằng biểu tượng Phật giáo gắn với di sản lịch sử và cảnh quan.
Núi Sam: Tượng Phật khắc núi hướng tới kỷ lục và bản sắc Nam Bộ
Trên nền cảnh quan núi Sam cao khoảng 284 m so với mực nước biển, tượng Phật Thích Ca ngồi thiền cao 81 m đang được tạc trực tiếp vào vách núi, hướng tới danh hiệu tượng Phật khắc núi cao nhất thế giới. Hiện kỷ lục thuộc về tượng Lạc Sơn Đại Phật (71 m) ở Tứ Xuyên, Trung Quốc; nếu hoàn thành đúng thiết kế, Việt Nam sẽ lần đầu vượt một tượng Phật mang tầm biểu tượng toàn cầu về chiều cao. Xung quanh là quần thể tượng Phật sơ sinh 21 m, Phật Tuyết Sơn 35 m và Phật nhập Niết bàn dài 49 m, biến khu vực thành một “bảo tàng điêu khắc” ngoài trời đậm chất Phật giáo. Việc phần tượng đã hoàn thành khoảng 70% và dự kiến xong cuối năm 2027 cho thấy công trình không còn là ý tưởng trên giấy, mà là một dự án đang đi rất gần tới kỷ lục thế giới Việt Nam. Quan trọng hơn, nó bổ sung điểm nhấn cho khu du lịch quốc gia núi Sam, nơi đã có miếu Bà Chúa Xứ, chùa Tây An, lăng Thoại Ngọc Hầu, tạo thêm trục du lịch tâm linh Nam Bộ với chiều sâu lịch sử.
Am Tiên – núi Nưa: Siêu dự án 35.000 tỷ đồng và tham vọng biểu tượng mới
Nếu núi Sam là câu chuyện bản sắc địa phương, thì Am Tiên trên dãy núi Nưa lại là bản tuyên ngôn về quy mô đầu tư: quần thể Khu du lịch tâm linh và di tích lịch sử Am Tiên có diện tích gần 400 ha, tổng mức đầu tư trên 35.000 tỷ đồng. Đây là một trong những siêu dự án lớn nhất, định hình một tổ hợp vừa tâm linh vừa nghỉ dưỡng. Điểm nhấn là tượng Phật Đại Nhật Như Lai cao tổng cộng 167,5 m, gồm phần đế 45 m, đài sen 13,6 m và thân tượng bằng đồng 108,9 m. Nếu đạt đúng thiết kế, công trình sẽ vượt Trung Nguyên Đại Phật cao 153 m tại Nghiêu Sơn, Trung Quốc, đưa khái niệm “công trình cao nhất thế giới” vào tay Việt Nam trong lĩnh vực tâm linh. Theo báo cáo, phần lõi tượng đã hoàn thành, kết cấu đang gia công và sẽ lắp đặt từ tháng 10/2026, với mục tiêu đưa tượng Phật, nhà vòm hoa sen trắng và trục cảnh quan văn hóa vào vận hành trong năm 2027. Đây là phát biểu rất rõ ràng bằng công trình: Thanh Hóa muốn trở thành điểm đến mới, không chỉ có biển mà còn có biểu tượng tâm linh tầm thế giới.
Ý nghĩa kinh tế – văn hóa: Kỷ lục chiều cao có đủ tạo sức bật?
Cả núi Sam và Am Tiên đều không che giấu mục tiêu dùng tâm linh làm động lực cho du lịch. Công viên Văn hóa Núi Sam được kỳ vọng trở thành điểm sinh hoạt văn hóa, tâm linh quy mô lớn, kéo dài thời gian lưu trú của khách đến vùng Bảy Núi và nối liền các điểm như miếu Bà Chúa Xứ, chùa Tây An, chùa Hang. Am Tiên được hoạch định là quần thể du lịch tổng hợp, kết hợp văn hóa, tâm linh, nghỉ dưỡng và du lịch sinh thái. Khi hoàn thành, dự án này sẽ cung cấp chuỗi dịch vụ từ tham quan, hành hương đến khám phá thiên nhiên, tạo thêm hàng nghìn việc làm, kích thích dịch vụ và hạ tầng địa phương. Câu hỏi là: du lịch tâm linh Việt Nam có thể cạnh tranh nhờ chiều cao và kỷ lục, hay phải dựa vào nội dung văn hóa, câu chuyện lịch sử và trải nghiệm tinh thần thật sự? Nếu không khéo, các tượng Phật khổng lồ sẽ trở thành điểm check-in nhất thời, thay vì là nơi nuôi dưỡng đời sống tinh thần và trí nhớ tập thể.
Kết luận: Kỷ lục thế giới phải đi cùng chiều sâu bản sắc
Việc Việt Nam chuẩn bị sở hữu công trình tâm linh cao nhất, vượt các tượng Phật biểu tượng của Trung Quốc, chắc chắn là một bước khẳng định vị thế trên bản đồ kỷ lục thế giới Việt Nam. Nhưng chiều cao không thể là thước đo duy nhất. Giá trị bền vững nằm ở cách những quần thể này được lồng ghép vào hệ sinh thái văn hóa địa phương, bảo tồn di tích, tôn trọng cảnh quan và tạo ra mô hình du lịch tâm linh Việt Nam có trách nhiệm. Am Tiên với dự án 35.000 tỷ đồng chỉ thực sự xứng đáng nếu vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa giữ được sự thanh tịnh, không thương mại hóa thô bạo không gian thiêng. Núi Sam chỉ thật sự là “công viên văn hóa” khi du khách tìm được ở đó hơn một bức tượng cao 81 m – là câu chuyện về vùng Bảy Núi, về hành hương, về lịch sử và niềm tin. Kỷ lục thế giới đáng để tự hào, nhưng phải là điểm khởi đầu cho một chiến lược văn hóa – du lịch sâu sắc, chứ không phải là đích đến cuối cùng.
