Cơn sốt vé concert: khi cung hữu hạn gặp nhu cầu bùng nổ
Giá vé concert tăng chóng mặt là hiện tượng các tấm vé xem biểu diễn âm nhạc trực tiếp biến thành một loại hàng hóa khan hiếm, liên tục bị đẩy giá cao ngay từ thời điểm mở bán do cung hạn chế nhưng nhu cầu của khán giả vượt xa số lượng chỗ ngồi, tạo nên cuộc đua săn vé căng thẳng cả trên kênh chính thức lẫn thị trường sang tay. Trong thị trường concert Việt Nam, concert BIGBANG tại Hà Nội là ví dụ rõ ràng: dù còn hai tháng mới diễn ra, hai đêm tại sân vận động Mỹ Đình nhanh chóng kín chỗ sau các đợt mở bán, toàn bộ vé bán hết chỉ sau hơn một giờ, có lúc hệ thống ghi nhận khoảng 150.000 người cùng truy cập. Đó không chỉ là concert, mà là cơ hội hiếm hoi gặp gỡ nhóm nhạc K-pop huyền thoại, khiến nhu cầu vé concert bị đẩy lên mức cực cao.
Từ nhạc số miễn phí đến tấm vé vài chục triệu: nghịch lý thời kỹ thuật số
Trong bối cảnh nhạc số miễn phí tràn ngập, tưởng như biểu diễn âm nhạc trực tiếp sẽ trở thành thú chơi hoài niệm. Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long nhắc lại quan điểm từng phổ biến rằng công nghệ số có thể khiến âm nhạc trực tiếp dần mất vai trò trong đời sống thưởng thức. Nhưng thực tế đang diễn ra ngược lại: các concert lớn liên tục bùng nổ, khán giả phải khó khăn săn vé và không ngần ngại bỏ số tiền lớn để tham gia. Trên thị trường thứ cấp, giá vé concert tăng với tốc độ choáng váng: có vé được rao bán cao hơn giá niêm yết từ 1 triệu đồng; với hạng vé ở vị trí tốt, mức chênh có thể lên tới hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu đồng so với giá gốc. Có trường hợp vé hạng cao nhất của concert BIGBANG được bán lại với mức giá 21 triệu đồng một vé, gấp đôi giá gốc 10,5 triệu đồng. Nghịch lý nằm ở chỗ: khi âm nhạc được nghe miễn phí ở mọi nơi, thì khoảnh khắc gặp trực tiếp nghệ sĩ lại trở thành hàng hóa xa xỉ, được định giá bằng sự hữu hạn.
Tâm lý khan hiếm và hành vi “đu idol”: vì sao fan chấp nhận trả giá cao?
Giá vé concert tăng không chỉ là bài toán kinh tế, mà là câu chuyện tâm lý. Khi số chỗ ngồi cố định, mỗi tấm vé trở thành “visa” bước vào ký ức tập thể. Người hâm mộ Việt Nam lẫn quốc tế cùng lao vào cuộc đua, khiến sở hữu vé càng khó khi số lượng vé có hạn nhưng nhu cầu lại quá lớn. Đó là lý do sau khi vé chính thức hết, thị trường sang tay bùng nổ: người bán liên tục cập nhật giá theo tình hình, người mua phải chốt rất nhanh nếu không muốn mất cơ hội. Có người như Minh Châu vẫn chấp nhận trả thêm tiền để có hạng vé như mong muốn, bởi “không muốn bỏ lỡ cơ hội” tham gia chỉ vì trượt đợt bán chính thức. Ngược lại, Phương Linh buộc phải hạ kỳ vọng, chọn hạng vé phù hợp khả năng chi trả và coi việc có vé đi xem quan trọng hơn vị trí ban đầu. Hai lựa chọn này cho thấy nhu cầu vé concert đang định hình lại trật tự ưu tiên chi tiêu của người trẻ: họ sẵn sàng cắt bớt chi tiêu khác để đổi lấy trải nghiệm được sống cùng thần tượng, dù ở vị trí xa hơn.
Thị trường concert Việt Nam: sôi động, thiếu chỗ và bị đầu cơ
Không chỉ concert quốc tế, các chương trình của nghệ sĩ Việt cũng góp phần làm thị trường concert Việt Nam sôi động. Cuối năm 2024, hai concert lớn “Anh trai vượt ngàn chông gai” và “Anh trai say hi” diễn ra ở Hà Nội và TP.HCM, hệ thống bán vé quá tải vì lượng người truy cập lớn, sau “trận chiến” giành vé, một thị trường khác nhanh chóng hình thành trên mạng xã hội. Nhiều vé được rao bán lại với mức giá gấp 2–3 lần giá niêm yết, có trường hợp lên đến hàng chục triệu đồng, đi kèm các quyền lợi như chụp ảnh cùng nghệ sĩ, phục vụ đồ ăn, phòng chờ riêng. Đây là mặt trái của cơn sốt biểu diễn âm nhạc trực tiếp: nhu cầu vé concert cao tạo đất sống cho đầu cơ, ranh giới giữa nhượng lại vé không dùng và mua để bán kiếm lời ngày càng mong manh. Theo phân tích của chuyên gia kinh tế, giá trên thị trường thứ cấp biến động trực tiếp theo cung – cầu; càng gần ngày diễn ra, nếu vé khan hiếm trong khi nhu cầu vẫn cao, giá có thể tiếp tục tăng. Thị trường đang vận hành như một sàn giao dịch cảm xúc không được điều tiết đúng mức.
Khi trải nghiệm không thể số hóa và bài toán quản lý cuộc chơi
Điều các nền tảng nhạc số không thể đem lại là cảm giác hiện diện chung trong một không gian, tại một thời điểm. Ông Nguyễn Quang Long lý giải: một bản thu có thể nghe hàng trăm lần, nhưng một đêm concert chỉ diễn ra một lần trong một không gian nhất định, tạo nên trải nghiệm không thể sao chép. Khán giả đến concert không chỉ để nghe tác phẩm, mà để giao tiếp, kết nối xã hội và tạo dựng ký ức tập thể. Chính vì thế, công nghệ không làm giảm nhu cầu biểu diễn âm nhạc trực tiếp, mà còn góp phần tạo nhu cầu mới khi giúp hình thành cộng đồng người hâm mộ và kéo dài trải nghiệm sau concert bằng hình ảnh, video, bình luận. Tuy vậy, nếu để giá vé concert tăng vô tội vạ trên thị trường sang tay, cơ hội tiếp cận sẽ ngày càng lệch về phía nhóm có thu nhập cao. Đề xuất xây dựng kênh chuyển nhượng vé chính thức, kiểm soát giá sang tay, xác thực danh tính và sang tên qua hệ thống là bước cần thiết để hạn chế đầu cơ. Đồng thời, thực tế bùng nổ concert đặt ra yêu cầu đổi mới giáo dục nghệ thuật, gắn nhà trường với cộng đồng thực hành, và áp dụng AI ở mức hợp lý để nâng cao hiểu biết âm nhạc cho thế hệ trẻ. Nếu không, chúng ta chỉ nuôi lớn cơn sốt vé, mà bỏ quên năng lực thưởng thức thực sự.
