Ba thỏa thuận mở đầu cho bước hợp tác thực chất
Hợp tác Quảng Ninh Indonesia là nỗ lực kết nối chính quyền, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục nhằm chuyển quan hệ đối tác cấp quốc gia thành dự án, hoạt động thương mại và trao đổi cụ thể giữa hai bên. Ngày 29/10, Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch Quảng Ninh–Indonesia diễn ra tại Quảng Ninh trong khuôn khổ chương trình Gặp gỡ Indonesia năm 2026, với sự tham dự của Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Văn Ánh và các đại biểu hai nước. Điểm nhấn là ba biên bản ghi nhớ và thỏa thuận hợp tác được ký kết, trong đó có các thỏa thuận giữa trường đại học Việt Nam và Indonesia. Đây là tín hiệu đáng hoan nghênh, nhưng số thỏa thuận tự thân chưa chứng minh được chiều sâu hợp tác. Giá trị sẽ nằm ở việc các cam kết được triển khai thành trao đổi ổn định, dự án khả thi và kết nối doanh nghiệp lâu dài.
Thời điểm tổ chức hội nghị có ý nghĩa: Việt Nam và Indonesia nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 3/2025, mở thêm không gian hợp tác cho địa phương và doanh nghiệp. Quảng Ninh xác định Indonesia là đối tác trọng điểm trong ASEAN; vì thế cuộc gặp không chỉ là hoạt động quảng bá mà còn là phép thử xem quan hệ song phương cấp cao có thể tạo ra cơ hội cụ thể ở địa phương đến đâu. Đại diện các khu công nghiệp và doanh nghiệp lữ hành cũng giới thiệu môi trường đầu tư, hạ tầng và khả năng kết nối du lịch hai chiều tại hội nghị.
Đầu tư Quảng Ninh cần thêm dự án nối tiếp
Nền tảng trao đổi đã có, nhưng hiện diện đầu tư trực tiếp của Indonesia tại Quảng Ninh vẫn còn mỏng: địa phương hiện có một dự án của nhà đầu tư Indonesia là Nhà máy Xi măng Thăng Long. Khoảng cách giữa tiềm năng và số dự án hiện hữu cho thấy mục tiêu thu hút vốn không thể chỉ dừng ở lời mời gọi. Quảng Ninh cần biến lợi thế khu công nghiệp, logistics và hạ tầng thành điều kiện để nhà đầu tư đánh giá được cơ hội, thủ tục và khả năng triển khai.
Định hướng được nêu tại hội nghị bao gồm công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, năng lượng tái tạo, kinh tế số, logistics và kinh tế biển; địa phương cũng nhấn mạnh kinh tế tuần hoàn, năng lượng sạch và công nghệ cao. Quảng Ninh cam kết áp dụng mức ưu đãi đầu tư cao nhất theo quy định. Hướng đi này có cơ sở, song kết quả sẽ phụ thuộc vào việc tìm được dự án phù hợp với năng lực và nhu cầu của doanh nghiệp Indonesia. Với đầu tư Quảng Ninh, thước đo thuyết phục nhất không phải số lĩnh vực được nêu, mà là những dự án tiếp theo được hình thành sau cuộc gặp.
Thương mại Indonesia và chuỗi giá trị Halal
Kim ngạch xuất nhập khẩu giữa doanh nghiệp Quảng Ninh và thị trường Indonesia vượt 600 triệu USD trong giai đoạn 2020–2025, cho thấy hai bên đã có nền tảng giao thương đáng kể. Tuy vậy, con số tổng chưa nói lên hàng hóa nào có thể mở rộng hoặc doanh nghiệp nào sẽ dẫn dắt bước tiếp theo. Hội nghị đặt trọng tâm vào kết nối sản xuất và cung ứng nông sản, thủy sản, thực phẩm đạt tiêu chuẩn Halal—một hướng hợp tác gắn thương mại với yêu cầu thị trường và năng lực tham gia chuỗi cung ứng.
Đây là lựa chọn có triển vọng, nhưng phát triển chuỗi giá trị Halal đòi hỏi hơn một tuyên bố chung: doanh nghiệp cần kết nối được nguồn cung, quy trình sản xuất và tiêu chuẩn chứng nhận để hàng hóa có thể lưu thông. Quảng Ninh muốn đóng vai trò cửa ngõ, còn doanh nghiệp hai bên phải biến mục tiêu đó thành quan hệ mua bán và hợp tác sản xuất cụ thể. Vì thế, thành công của hướng thương mại Indonesia này sẽ được thể hiện bằng khả năng hình thành các mắt xích cung ứng ổn định, chứ không chỉ bằng tổng kim ngạch đã đạt.
Du lịch có đà, nhưng cần thêm kết nối
Du lịch là trụ cột thứ ba và có tín hiệu nhu cầu rõ ràng: Quảng Ninh đón 40.870 lượt khách Indonesia trong giai đoạn 2021–2025; riêng sáu tháng đầu năm 2026 có 7.739 lượt khách lưu trú. Những con số này tạo cơ sở để doanh nghiệp lữ hành hai bên phát triển sản phẩm phù hợp, thay vì chỉ dựa vào tiềm năng cảnh quan. Hội nghị đề xuất tăng liên kết lữ hành và xây dựng sản phẩm mới; đây là bước cần thiết để biến lượng khách hiện có thành dòng khách đều đặn hơn.
Đề xuất nghiên cứu đường bay thuê chuyến hoặc đường bay thẳng giữa các trung tâm kinh tế, du lịch Indonesia với Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn có thể giúp giảm trở ngại kết nối, nhưng hiện vẫn là phương án cần nghiên cứu. Cũng cần nhìn nhận du lịch Halal như một phần của cơ hội rộng hơn gắn với thị trường Indonesia, chứ không đánh đồng việc phát triển chuỗi cung ứng Halal với sản phẩm du lịch đã hoàn thiện. Chính quyền cho biết sẽ tiếp tục theo sát và hỗ trợ thực hiện các nội dung hợp tác. Kết luận, ba thỏa thuận là điểm khởi đầu đáng chú ý; đầu tư, thương mại Halal và du lịch chỉ trở thành thành quả khi có dự án, chuỗi cung ứng và kết nối khách được triển khai.
