Nút giao Vành đai 3,5 – Đại lộ Thăng Long: Biểu tượng mới của hạ tầng phía Tây
Nút giao Vành đai 3,5 – Đại lộ Thăng Long là một công trình giao thông Hà Nội quy mô lớn, được thiết kế dạng nút giao khác mức với hầm chui 4 làn và hệ thống cầu nhánh tuabin, nhằm phân tách các luồng xe đi thẳng và rẽ, tăng khả năng kết nối giữa trục vành đai và đại lộ hướng tâm ở khu vực phía Tây thành phố. Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng thành phố Hà Nội tại buổi kiểm tra ngày 21/10, dự án nút giao khác mức giữa đường Vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long có tổng mức đầu tư 2.384 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Con số này cho thấy tham vọng biến nút giao này thành điểm nhấn hạ tầng, không chỉ giải quyết ùn tắc mà còn tái cấu trúc không gian đô thị phía Tây. Tuy nhiên, thực tế tiến độ xây dựng – mặt bằng đã bàn giao 99,8% nhưng khối lượng thi công mới đạt khoảng 38% – đặt ra câu hỏi: chúng ta có đang đánh đổi thời gian của người dân để lấy sự hoành tráng của một siêu công trình?
Hầm chui 4 làn gần 1km và hệ cầu tuabin: Độ phức tạp kỹ thuật phía sau con số 38%
Điểm gây ấn tượng mạnh nhất của nút giao Vành đai 3,5 là hầm chui trực thông 4 làn xe, bố trí theo hướng Lê Trọng Tấn – Quốc lộ 32, với tổng chiều dài 975m. Trong đó, đoạn hầm kín đi dưới Đại lộ Thăng Long dài 150m, hai bên là các đoạn hầm hở dài 157,5m kết hợp tường chắn. Đây không chỉ là một hầm chui 4 làn đơn thuần, mà là bài toán kỹ thuật phức tạp khi phải xuyên qua đại lộ rộng nhất với 16 làn xe, đảm bảo an toàn kết cấu và lưu thông liên tục trên mặt đất. Bên cạnh đó, dự án còn có 4 cầu nhánh dạng tuabin bằng bê tông cốt thép dự ứng lực, tổng chiều dài khoảng 2.357m, mỗi cầu rộng 8,8m bố trí 2 làn xe, cùng hệ thống tường chắn dài hơn 600m. Khi nhìn vào tỷ lệ thi công cơ bản mới đạt khoảng 38%, cần thấy rằng phần lớn khối lượng nằm ở các hạng mục ngầm và kết cấu cầu – vốn luôn tiêu tốn thời gian, nhân lực và đòi hỏi tổ chức thi công tinh vi hơn nhiều so với các công trình mặt đất.
Tiến độ xây dựng: Mặt bằng gần trọn vẹn, kết cấu mới tăng tốc
Về mặt bằng, dự án đang ở vị thế thuận lợi: công tác giải phóng mặt bằng đã đạt 99,8%, với 195.673,6m² được bàn giao trên tổng diện tích 196.016,5m² cần giải phóng. Phần diện tích còn lại chỉ 342,9m² thuộc phường Tây Mỗ, được đề nghị hoàn tất trong tháng 10/2026 để không ảnh hưởng tiến độ chung. Thế nhưng, khối lượng thi công cơ bản của toàn dự án mới đạt khoảng 38%. Nếu chỉ nhìn vào con số, nhiều người sẽ lo ngại về nguy cơ chậm tiến độ, nhưng các hạng mục kết cấu chính lại cho thấy bức tranh khác: nhà thầu đã thi công 293/310 cọc khoan nhồi đường kính 1.000mm (95%) và hoàn thành toàn bộ 28/28 cọc khoan nhồi đường kính 1.500mm. Đối với kết cấu cầu, 68/80 bệ trụ đã xong (85%), thân trụ đạt 67/80 (khoảng 84%). Nói cách khác, phần “xương sống” của siêu nút giao đang dần thành hình, và giai đoạn tiếp theo sẽ là cuộc chạy nước rút trên nền móng đã tương đối hoàn chỉnh.
Áp lực hoàn thành và tác động tới các đại đô thị phía Tây
Không thể tách nút giao Vành đai 3,5 – Đại lộ Thăng Long khỏi bối cảnh bùng nổ đô thị phía Tây. Công trình nằm ngay cạnh Vinhomes Smart City tại khu vực Tây Mỗ, Đại Mỗ – đại đô thị do Vingroup phát triển với quy mô khoảng 280ha, gồm nhà ở, công viên và hệ tiện ích. Khi nút giao này hoàn thiện, khả năng kết nối sẽ được cải thiện rõ rệt cho hàng loạt khu đô thị như Vườn Cam, An Lạc Green Symphony, Vân Canh, Nam An Khánh, Geleximco và Vinhomes Smart City. Đại lộ Thăng Long vốn là trục quan trọng nối trung tâm với phía Tây, còn Vành đai 3,5 được quy hoạch để tăng kết nối giữa các khu đô thị và tuyến giao thông hướng tâm. Vì vậy, mỗi tháng chậm trễ là thêm áp lực lên cư dân và nhà đầu tư. Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông đã yêu cầu tổ chức thi công "3 ca, 4 kíp", bù tiến độ và phấn đấu hoàn thành công trình theo kế hoạch được phê duyệt. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng cũng là lời nhắc rằng hạ tầng phải chạy kịp tốc độ phát triển bất động sản, thay vì mãi đóng vai “người đến sau”.
Kết luận: Siêu nút giao sẽ là phép thử cho cách Hà Nội làm hạ tầng
Khi hoàn thành, nút giao Vành đai 3,5 – Đại lộ Thăng Long được kỳ vọng sẽ tăng năng lực thông hành tại điểm giao giữa hai trục lớn, phân tách các hướng lưu thông bằng hầm chui và cầu nhánh, giảm xung đột giao cắt trên cùng mặt bằng và bổ sung kết nối cho khu vực Tây Mỗ cùng các khu đô thị lân cận. Nhưng giá trị của công trình giao thông Hà Nội này không chỉ nằm ở những con số kỹ thuật hay tổng mức đầu tư 2.384 tỷ đồng. Nó là phép thử cho khả năng tổ chức thi công, phối hợp giải phóng mặt bằng và ưu tiên lợi ích người dân trong một dự án hạ tầng phức tạp. Nếu nút giao được hoàn thành đúng kế hoạch, với chất lượng tương xứng quy mô, đây sẽ là minh chứng rằng Hà Nội có thể bước sang một giai đoạn mới: xây hạ tầng đi trước, dẫn dắt phát triển đô thị, thay vì chạy theo sau những đại dự án bất động sản.
