Leica M EV1: Rangefinder tối giản bước vào kỷ nguyên ống ngắm điện tử

Verdict nhanh: M EV1 dành cho ai yêu M, nhưng muốn soi nét chính xác hơn

Leica M EV1 là một rangefinder camera kiểu dáng M cổ điển nhưng loại bỏ cơ chế đo trùng thị quang học để thay bằng ống ngắm điện tử tích hợp, tập trung vào trải nghiệm lấy nét thủ công chậm rãi nhưng chính xác hơn đối với người dùng Leica truyền thống. Với tôi, đây không phải là chiếc M “đầu tiên nên mua”, mà là thân máy thứ hai dành cho người đã quen M6, M10 hay M11 và muốn một công cụ kiểm tra nét chính xác hơn khi chụp với Noctilux khẩu siêu lớn. M EV1 vẫn giữ triết lý tối giản: thân máy trông gần như một chiếc M11, chỉ vài nút và vòng xoay, cảm giác cầm nhẹ hơn M10 rõ rệt. Đổi lại, việc thiết lập EVF, peaking, nút tùy biến khiến nó kém trực quan hơn một M rangefinder cơ truyền thống và đòi hỏi bạn phải “set up” nghiêm túc trước khi đi chụp.

Thiết kế: M tối giản, EVF hiện đại – hai thế hệ sống chung một thân máy

M EV1 về ngoại hình là một chiếc Leica M “chuẩn bài”: mặt trước phẳng, ít chi tiết, phần trên sạch sẽ với rất ít nút và vòng xoay, khác hẳn đa số mirrorless hiện đại đầy nút và bánh xe. Ống ngắm quang học với cơ chế rangefinder biểu tượng bị loại bỏ; thay vào đó là ống ngắm điện tử tích hợp, giúp Leica tránh việc phải đặt tên M12 và gửi tín hiệu rõ ràng rằng đây là một nhánh thiết kế song song chứ không phải thay thế M rangefinder truyền thống. Thân máy nhẹ hơn M10, nên nhiều người không còn nhu cầu gắn thêm thumb rest hay grip phụ. Điều thú vị là dù có EVF, số nút bấm vẫn ít, giữ tinh thần “ít hơn là nhiều hơn” của Leica M. Bạn buộc phải thiết lập kỹ các nút tùy biến và chế độ focus peaking trước, nhưng khi đã quen, mọi thứ vận hành khá mượt mà trong khuôn khổ một chiếc máy tối giản.

EVF và workflow lấy nét thủ công: chậm hơn, nhưng soi nét kỹ hơn

Cốt lõi của Leica M EV1 review này là câu hỏi: ống ngắm điện tử ảnh hưởng thế nào đến workflow lấy nét thủ công so với rangefinder truyền thống? Về tốc độ, một người dùng M dày dạn vẫn có thể lấy nét nhanh hơn với rangefinder quang học: patch trùng thị ở giữa khung ngắm cho bạn tín hiệu hướng xoay tab rất rõ – lệch trái hay phải là biết quay về đâu. Với EVF, bạn không còn manh mối hướng như vậy. Thay vì “xoay một lèo” về đúng điểm, bạn sẽ phải xoay qua lại vòng nét với biên độ nhỏ dần cho đến khi vùng cần thiết hiện rõ chi tiết. Điều này làm việc lấy nét trở nên chậm hơn, đặc biệt khi chụp nhân vật chuyển động – đã có trường hợp tác giả không kịp bắt nét trên Tracee và mất shot usable. Theo cảm nhận của người dùng này, “quickly acquiring focus với M EV1 đòi hỏi ít nhất cũng nhiều tập trung như dùng một M rangefinder”.

Critical focus và ống Noctilux: EVF thắng rõ rangefinder

Nơi M EV1 tỏa sáng là khả năng kiểm tra critical focus khi chụp ở khẩu siêu lớn. Khi gắn 35mm Noctilux f/1.2, mỗi hàng mi trong khung chân dung trở nên sắc nét, giúp người chụp biết chính xác khi nào điểm nét nằm đúng trên mắt. Tác giả cho biết với M rangefinder, anh có thể lấy nét nhanh hơn, nhưng nếu phải chụp bìa tạp chí ở f/1.2 và cần độ chính xác tuyệt đối, anh sẽ chọn M EV1 vì cách kiểm tra nét đáng tin hơn. Ngược lại, khi khép khẩu và dùng tiêu cự rộng như 24mm f/5.6, quá nhiều vùng ảnh trong EVF trông “đủ sắc”, khiến việc xác định phần nào thật sự là điểm nét trở nên khó hơn – focus peaking tô đỏ cũng không giúp nhiều vì vùng đỏ quá rộng. Một điểm thú vị khác: 35mm Summilux vốn rất sắc ở f/1.4 lại khó lấy nét hơn trên M EV1 so với Noctilux, vì Noctilux tách biệt vùng nét – rìa rõ ràng hơn.

Trải nghiệm người chơi M truyền thống: vẫn là M, nhưng không phải cho tất cả mọi người

Về cảm xúc, M EV1 giữ được chất “máy ảnh chậm” của dòng M: bạn vẫn phải tự lấy nét, đo sáng, quyết định từng shot – EVF không biến nó thành một mirrorless tự động hiện đại. Người dùng lâu năm đánh giá cao việc máy “không làm quá trình chụp dễ hơn so với một Leica M” – nghĩa là vẫn buộc người chụp tham gia tích cực vào mỗi khuôn hình. Đồng thời, việc có thể liên tục trúng nét với 75mm Noctilux trên chân dung hợp tác là một lợi thế thực dụng mà nhiều fan M sẽ trân trọng, vì trên M10 hit rate mở khẩu rộng thấp hơn nhiều. Theo nhận định này, M EV1 sẽ hấp dẫn nhất với người đã sở hữu một M rangefinder và muốn thân máy thứ hai để khai thác tối đa Noctilux. Ngược lại, rất ít người chơi M sẽ chọn M EV1 thay cho một M “chuẩn” nếu mức giá không thấp hơn rõ rệt so với M11.

Buy if / Skip if

• Buy the Leica M EV1 if bạn đã sở hữu một Leica M rangefinder truyền thống và muốn thêm một thân máy thứ hai để khai thác tối đa các ống Noctilux 35mm, 50mm, 75mm ở khẩu lớn.
• Skip the Leica M EV1 if bạn là người mới vào hệ M và muốn trải nghiệm trọn vẹn cơ chế rangefinder quang học trước khi đụng đến ống ngắm điện tử.
• Buy the Leica M EV1 if bạn thường xuyên chụp chân dung, bìa, hoặc công việc yêu cầu critical focus tuyệt đối ở f/1.2 và sẵn sàng đánh đổi một chút tốc độ lấy nét để đổi lấy khả năng kiểm tra nét chính xác hơn.
• Skip the Leica M EV1 if bạn ưu tiên tốc độ bắt khoảnh khắc với workflow lấy nét thủ công mà patch rangefinder quen thuộc vẫn giúp bạn nhanh hơn EVF.
• Buy the Leica M EV1 if bạn yêu ngoại hình M tối giản nhưng mong một ống ngắm điện tử tích hợp, không vướng víu EVF rời, và chấp nhận đầu tư vào thân máy premium.
• Skip the Leica M EV1 if bạn kỳ vọng một chiếc M hiện đại nhưng muốn giá thấp hơn đáng kể so với M11 và không coi EVF là điểm cộng đủ lớn.