IELTS không còn là đường tắt để tăng điểm
Điểm cộng IELTS là phần điểm khuyến khích mà một số trường đại học cộng vào kết quả xét tuyển của thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh, bên cạnh điểm các môn hoặc tiêu chí tuyển sinh chính. Giá trị của khoản cộng này đang giảm nhanh: theo lộ trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm 2027 mức cộng tối đa là 0,5 điểm trên thang 30, giảm từ mức tối đa 3 điểm trước đó; từ năm 2028, trường đại học không được cộng điểm trong tuyển sinh. Năm 2027, các cơ sở đã áp dụng điểm cộng theo quy định trước đó còn được tiếp tục, nhưng phải giải trình việc sử dụng và tuân thủ mức trần. Đây không phải thay đổi nhỏ với những gia đình xem chứng chỉ IELTS như một cách trực tiếp nâng tổng điểm. Chính sách cũng hướng đến giảm sự phụ thuộc vào điểm cộng, khuyến khích đánh giá năng lực học tập và hạn chế lợi thế từ các chứng chỉ quốc tế đắt đỏ.
Lý do điều chỉnh không khó hiểu. Cùng IELTS 6.0 nhưng từng có tới 26 mức điểm cộng khác nhau giữa các trường; ở ngành không đòi hỏi tiếng Anh, ưu thế này còn có thể khiến thí sinh mạnh hơn ở các môn chuyên môn chịu bất lợi. Vì vậy, việc chấm dứt điểm cộng là lời nhắc rằng một chứng chỉ không nên tự động tạo lợi thế ngoài yêu cầu thực tế của ngành.

Chứng chỉ vẫn có thể hữu ích trong xét tuyển đại học
Bỏ điểm cộng không đồng nghĩa IELTS mất hết tác dụng trong xét tuyển đại học. Theo quy định, chứng chỉ ngoại ngữ đủ điều kiện vẫn có thể được quy đổi hoặc dùng thay điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển, theo bảng và quy tắc công khai của từng trường. Một số chương trình còn đặt yêu cầu tiếng Anh đầu vào, nhất là chương trình có môn học giảng dạy bằng tiếng Anh hoặc liên kết quốc tế. Bởi vậy, lợi ích còn lại phụ thuộc vào trường, ngành và phương thức tuyển sinh cụ thể, chứ không nằm ở tên chứng chỉ.
Thí sinh cần đọc đề án tuyển sinh của nơi mình định nộp hồ sơ thay vì mặc định IELTS sẽ được chấp nhận hoặc quy đổi có lợi. Một trường có thể sử dụng chứng chỉ để thay điểm ngoại ngữ, trường khác có thể không áp dụng cho ngành đã chọn. Nói cách khác, chứng chỉ IELTS vẫn có thể tạo lợi thế, nhưng chỉ khi nó khớp với tiêu chí tuyển sinh và năng lực tiếng Anh thực sự cần cho chương trình.

Đầu tư luyện IELTS nên bắt đầu từ mục tiêu
Quyết định đầu tư luyện IELTS nên dựa trên ba câu hỏi: trường dự kiến có chấp nhận chứng chỉ không, nó đem lại lợi thế tuyển sinh cụ thể nào, và thời gian ôn luyện có làm ảnh hưởng việc học chính khóa hay chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp không. Nếu mục tiêu duy nhất là kiếm điểm cộng, khoản đầu tư này ngày càng khó biện minh, nhất là khi lợi thế sẽ biến mất hoàn toàn từ năm 2028. Không nên biến chứng chỉ quốc tế thành điều kiện mặc định để có cơ hội vào đại học.
Ngược lại, với học sinh có nền tảng phù hợp, định hướng học tập quốc tế hoặc nhu cầu sử dụng tiếng Anh lâu dài, học IELTS vẫn có giá trị vượt ra ngoài tuyển sinh. Năng lực tiếng Anh giúp tiếp cận học liệu quốc tế, theo học chương trình bằng tiếng Anh, tham gia trao đổi sinh viên và mở rộng lựa chọn nghề nghiệp. Khác với điểm cộng tạm thời, những lợi ích này phụ thuộc vào khả năng sử dụng ngôn ngữ, không chỉ vào tấm bằng.

Đừng mua lợi thế ngắn hạn bằng mọi giá
Thông điệp hợp lý không phải là học sinh nên bỏ IELTS, mà là cần thôi chạy đua chứng chỉ theo phong trào. Hãy xác định ngành học, kiểm tra cách trường sử dụng chứng chỉ rồi mới cân nhắc thời gian và chi phí. Nếu IELTS vừa phục vụ yêu cầu tuyển sinh vừa hỗ trợ mục tiêu học tập dài hạn, việc học có cơ sở. Nếu chỉ nhằm giành một khoản cộng điểm đang bị thu hẹp, ưu tiên củng cố kiến thức các môn xét tuyển có thể thiết thực hơn.
Khi điểm cộng IELTS giảm còn tối đa 0,5/30 vào năm 2027 và bị bãi bỏ từ năm 2028, chứng chỉ nên được nhìn nhận như minh chứng năng lực tiếng Anh và công cụ phục vụ kế hoạch học tập, không phải vé bảo đảm trúng tuyển. Đầu tư đúng là đầu tư vào khả năng người học sẽ còn sử dụng sau khi kỳ tuyển sinh kết thúc.






