Những câu chuyện quen thuộc được kể lại bằng hình ảnh
Triển lãm “Tiếng Vọng Dân Gian” là không gian nghệ thuật tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nơi minh họa đương đại mở lối để công chúng gặp lại những truyện cổ tích Việt Nam quen thuộc qua một cách nhìn mới. Khai mạc ngày 20 tháng 10 tại khu nhà Thái Học, sự kiện giới thiệu 11 truyện qua 40 tác phẩm minh họa của họa sĩ Jeet Zdũng. Đây là lựa chọn đáng giá: thay vì chỉ nhắc lại cốt truyện, triển lãm mời người xem chú ý đến hình ảnh, biểu tượng và thế giới sống quanh nhân vật. Dự án do Major Books khởi xướng, phối hợp tổ chức cùng Studio ARTiculate, lấy cảm hứng từ tuyển tập truyện cổ tích do học giả Nguyễn Đổng Chi quá cố sưu tầm. Với người lớn lẫn bạn đọc trẻ, những câu chuyện thân thuộc trở thành điểm khởi đầu để nhìn lại các giá trị văn hóa được truyền qua nhiều thế hệ.
Hình tượng phụ nữ là trọng tâm, không phải nét trang trí
Điểm nổi bật của triển lãm dân gian Việt này là cách đặt phụ nữ trong truyện cổ tích vào trung tâm cuộc đối thoại về văn hóa dân gian. Các nhân vật nữ không chỉ hiện diện như dáng hình minh họa cho những tình tiết đã quen; qua ngôn ngữ tạo hình giàu cảm hứng truyền thống, họ được nhìn trong nhiều sắc thái và gắn với đời sống tinh thần, cộng đồng của người Việt. Những liên tưởng đến tranh Đông Hồ, cảnh sinh hoạt thường ngày và không gian văn hóa giúp tác phẩm vượt khỏi việc tái hiện diện mạo nhân vật. Đây là hướng tiếp cận thuyết phục: muốn hiểu vị trí của người phụ nữ trong truyện kể dân gian, cần đặt họ trong quan hệ với môi trường sống và cộng đồng, thay vì tách riêng như những biểu tượng đẹp đẽ nhưng xa cách. Nhờ vậy, tranh gợi câu hỏi về cách các thế hệ đã hình dung, ghi nhớ và trao truyền hình ảnh phụ nữ.
Di sản làm nền cho hành trình đọc lại truyện cổ
Việc tổ chức triển lãm tại khu nhà Thái Học thuộc Văn Miếu Quốc Tử Giám tạo nên một cuộc gặp giàu ý nghĩa giữa truyện dân gian và một di sản lâu đời của Hà Nội. Bối cảnh ấy không thay thế nội dung tác phẩm, nhưng khiến việc đọc tranh có thêm chiều sâu: người xem được mời suy nghĩ về cách văn hóa được gìn giữ, diễn giải và tiếp nối trong không gian di sản. Triển lãm cũng mở rộng hành trình đưa truyện cổ tích Việt Nam đến độc giả quốc tế, giới thiệu những giá trị bản địa với người đọc từ các nền văn hóa khác. Điểm đáng nhớ không chỉ là số lượng tác phẩm, mà là lời nhắc rằng truyện quen vẫn có thể mở ra góc nhìn mới khi được kể bằng hình ảnh và đặt trong một không gian giàu dấu ấn lịch sử. “Tiếng Vọng Dân Gian” vì thế vừa tôn vinh hình tượng phụ nữ, vừa khơi lại sự tò mò về những câu chuyện đã đi cùng nhiều thế hệ.
