Vệ sinh khi đi biển: không chỉ là chuyện rửa cát trên chân
Vệ sinh khi đi biển là tập hợp các thói quen bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn, virus và nấm trong nước biển, cát và trên da sau khi tắm, bao gồm xử lý vết thương hở, rửa tay trước khi ăn, tắm lại sau khi bơi và sử dụng mỹ phẩm đúng cách để hạn chế nguy cơ kích ứng, nhiễm trùng và bệnh đường tiêu hóa. Nhiều người coi an toàn biển mùa hè đồng nghĩa với việc bôi đủ kem chống nắng, nhưng đó mới là một nửa bức tranh. Những sai lầm vệ sinh khi đi biển khiến nhiễm trùng nước biển và bệnh từ nước biển trở thành rủi ro bị xem nhẹ. Cát, nước và mỹ phẩm dùng trên bãi biển không vô trùng, chúng có thể mang theo vi sinh vật từ người, động vật hoặc nước thải, làm tăng khả năng da bị kích ứng và đường ruột bị tấn công. Nếu không thay đổi cách nghĩ, bạn có thể rời biển với nhiều vấn đề sức khỏe hơn một làn da sạm nắng.
Mặc kệ vết thương hở cho nước biển “tẩy trùng”: một niềm tin nguy hiểm
Quan niệm nước biển “mặn, sạch, sát khuẩn tốt” là một trong những huyền thoại nguy hiểm nhất về vệ sinh khi đi biển. Theo các chuyên gia, nước biển có thể chứa vi khuẩn gây bệnh; khi tiếp xúc với vết cắt, trầy xước, vết thương sau phẫu thuật hoặc vị trí mới xỏ khuyên, vi khuẩn có thể xâm nhập và gây nhiễm trùng nghiêm trọng. Bác sĩ y học gia đình Christopher Cave cho biết nước biển, đặc biệt là nước ấm, có thể chứa nhiều loại vi khuẩn và virus, khiến việc để vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với nước biển làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Thực tế, đây không phải cách chăm sóc vết thương được khuyến nghị mà là cách khiến vết thương dễ biến thành ổ viêm. Nếu buộc phải xuống nước, hãy che phủ vết thương bằng băng chống thấm và hạn chế ngâm lâu. An toàn biển mùa hè bắt đầu từ việc không hy sinh bất kỳ vết thương nào cho “thần dược” nước mặn.
Ăn uống tay đầy cát: con đường ngắn nhất dẫn tới bệnh đường tiêu hóa
Ăn uống ngay trên bãi biển là thú vui mùa hè, nhưng biến nó thành thói quen ăn bằng tay chưa rửa sau khi chơi cát và nước biển lại là một lựa chọn thiếu trách nhiệm với chính cơ thể mình. Cát có thể chứa vi sinh vật từ chất thải của người và động vật; khi tay tiếp xúc với cát rồi cầm thức ăn, vi khuẩn có thể theo đó vào miệng. Nghiên cứu công bố trên tạp chí Epidemiology ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiếp xúc với cát và một số bệnh ảnh hưởng đến đường ruột. Câu nói đáng trích dẫn ở đây là: "Tiện lợi không bao giờ được phép quan trọng hơn vệ sinh tay trước khi ăn". Nếu bạn vẫn nghĩ vài hạt cát vô hại, hãy nhớ rằng bệnh từ nước biển và cát thường không ồn ào ngay lập tức, nhưng có thể khiến cả nhóm dắt nhau vào nhà vệ sinh suốt phần còn lại của kỳ nghỉ. Luôn rửa tay hoặc dùng dung dịch sát khuẩn trước khi ăn là quy tắc tối thiểu.
Không tắm sau khi bơi và thói quen dùng chung kem chống nắng
Rất nhiều người coi bước tắm lại sau khi rời biển là “không cần thiết, về nhà tắm cũng được”, trong khi cơ thể đã ngâm hàng giờ trong nước biển, phủ cát, mồ hôi và kem chống nắng. Việc tắm lại giúp loại bỏ các chất còn bám trên da. Nghiên cứu đăng trên Environmental Research phát hiện những người bơi ở biển có nhiều gene kháng kháng sinh trên da hơn sau khi bơi, từ đó có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da. Nước biển có thành phần vi sinh vật và độ mặn thay đổi, khác với nước hồ bơi được khử trùng bằng clo, nên coi nó là “sạch sẵn” là một sai lầm. Song song đó, thói quen dùng chung kem chống nắng như một hành động “thân thiện, tiết kiệm” lại mở đường cho các bệnh ngoài da. Đối với các bệnh ngoài da hoặc một số vi sinh vật khác, nguy cơ nhiễm qua mỹ phẩm dùng chung có thể tồn tại nếu sản phẩm bị nhiễm bẩn, đặc biệt khi người dùng phải chạm trực tiếp vào phần kem hoặc dụng cụ bôi. Học viện Da liễu Hoa Kỳ khuyến cáo không nên dùng chung mỹ phẩm và dụng cụ trang điểm vì vi khuẩn, tế bào da hoặc một số tác nhân gây nhiễm trùng có thể truyền sang người khác. Về vệ sinh khi đi biển, đừng để sự tiện lợi biện minh cho việc bỏ qua một vòi tắm và một tuýp kem chống nắng riêng.
Kết luận: Ưu tiên vệ sinh, không chỉ chống nắng để an toàn biển mùa hè
Nếu phải chọn giữa thêm một lớp kem chống nắng và một lần rửa tay, nhiều người sẽ chọn lớp kem. Đó là dấu hiệu cho thấy chúng ta đang ưu tiên cháy nắng hơn các rủi ro nhiễm trùng nước biển và bệnh từ nước biển. Trong khi đó, các khuyến cáo an toàn biển mùa hè nhấn mạnh rằng người đi biển nên kiểm tra cảnh báo chất lượng nước, tránh xuống nước khi có vết thương hở và rửa tay trước khi ăn, đặc biệt sau khi tiếp xúc với cát. Những yêu cầu nghe có vẻ “rườm rà” này thực chất là hàng rào bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn, virus và nấm đang hiện diện trên một bãi biển trông có vẻ lý tưởng. Một ngày tắm nắng có thể khiến da bạn sạm đi vài tông, nhưng một ngày coi nhẹ vệ sinh khi đi biển có thể trả giá bằng vết thương nhiễm trùng, da kích ứng hoặc đường ruột rối loạn. An toàn không đến từ kem chống nắng đắt tiền, mà từ những thói quen vệ sinh nhất quán và có ý thức.
