Non-deal roadshow tại Mỹ: Việt Nam đang tìm gì ở nhà đầu tư toàn cầu?
Non-deal roadshow tại Mỹ là chuỗi chương trình tiếp xúc nhà đầu tư không kèm phát hành trái phiếu, nhằm Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước trực tiếp cập nhật thông tin kinh tế vĩ mô, chính sách tài khóa – tiền tệ và kế hoạch quản lý nợ công của Việt Nam cho cộng đồng tài chính quốc tế, đồng thời thăm dò mức độ quan tâm với các công cụ nợ của Chính phủ và chuẩn bị nền tảng cho các kênh huy động vốn tương lai.
Điểm đáng chú ý của roadshow nhà đầu tư Mỹ lần này là tính “không phát hành” nhưng rất rõ định hướng chiến lược. Chương trình được tổ chức để chủ động cập nhật thông tin kinh tế vĩ mô, định hướng chính sách tài khóa – tiền tệ và quản lý nợ công tới cộng đồng tài chính toàn cầu. Việt Nam không đi Mỹ để gọi vốn ngay lập tức, mà để xây dựng niềm tin và đường ống vốn dài hạn. Đây là cách tiếp cận thận trọng nhưng tham vọng: nói rõ câu chuyện tăng trưởng, kiểm chứng khẩu vị nhà đầu tư, rồi mới chọn thời điểm phát hành trái phiếu Việt Nam khi điều kiện thị trường cho chi phí vốn tối ưu. Những cuộc đối thoại trực tiếp với các định chế tài chính và quỹ đầu tư quy mô toàn cầu cho thấy Việt Nam muốn định vị mình như một điểm đến vốn nghiêm túc, chuẩn bị kỹ lưỡng chứ không tìm kiếm dòng tiền ngắn hạn nhất thời.
Thông điệp từ thượng tầng: tiếp cận vốn quốc tế là trụ cột tăng trưởng
Nếu roadshow là “mặt kỹ thuật” thì các cuộc tiếp xúc cấp cao tại Mỹ là “mặt chính trị” của chiến lược tiếp cận vốn quốc tế. Trong cuộc gặp tại New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị JPMorgan Chase hỗ trợ Chính phủ, ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các nguồn vốn quốc tế, trong đó có phát hành trái phiếu quốc tế, tín dụng xuất khẩu và các hình thức huy động vốn khác. Đây là lời mời hợp tác trực diện gửi tới một trong những định chế tài chính lớn nhất thế giới.
Ở chiều ngược lại, JPMorgan đánh giá cao sự ổn định kinh tế vĩ mô và tiềm năng dài hạn của Việt Nam, đồng thời khẳng định sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ phát triển thị trường tài chính và thị trường vốn theo hướng hiện đại, minh bạch và hội nhập chuẩn quốc tế. Câu chuyện không chỉ là “JPMorgan hỗ trợ Việt Nam” về mặt nghiệp vụ, mà là Việt Nam chủ động đặt tiếp cận vốn quốc tế ngang hàng với cải cách thể chế và hội nhập kinh tế. Câu nói có thể trích dẫn là: “Các kênh được đề cập gồm phát hành trái phiếu quốc tế, tín dụng xuất khẩu và những hình thức huy động vốn quốc tế khác”. Thông điệp ở đây rất rõ: muốn tăng trưởng cao, phải mở rộng đường dẫn vốn vượt khỏi biên giới hệ thống ngân hàng trong nước.
NDR, phát hành trái phiếu Việt Nam và bài toán tín nhiệm quốc gia
Một hiểu nhầm phổ biến là cứ tổ chức roadshow nhà đầu tư Mỹ là chuẩn bị phát hành trái phiếu ngay lập tức. Lần này, Bộ Tài chính nhấn mạnh hoạt động NDR không đồng nghĩa Việt Nam đang thực hiện một đợt phát hành trái phiếu quốc tế. Đây là bước đi mang tính “thăm dò chiến lược”: lắng nghe đánh giá của nhà đầu tư về thị trường Việt Nam và mức độ quan tâm với các công cụ nợ của Chính phủ, từ đó xây dựng phương án huy động vốn tối ưu về chi phí trong tương lai.
Yếu tố quyết định chi phí vốn lại nằm ở tín nhiệm quốc gia. Tháng 5, tổ chức xếp hạng Moody’s duy trì xếp hạng của Việt Nam ở mức Ba2 và nâng triển vọng từ “Ổn định” lên “Tích cực”, phản ánh nợ Chính phủ tương đối thấp và ổn định, khả năng trả nợ vững chắc và cải thiện về thể chế. Theo Moody’s, nếu Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, kiểm soát rủi ro ngân hàng và nợ doanh nghiệp nhà nước, con đường tiến tới mức xếp hạng Đầu tư sẽ rộng hơn. Nói cách khác, phát hành trái phiếu Việt Nam trên thị trường quốc tế không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu vốn, mà còn là phép thử xem cải cách nội tại có đủ thuyết phục để nhà đầu tư chấp nhận chi phí vốn thấp hơn hay không.
Vai trò của JPMorgan trong chiến lược hội nhập tài chính
Đằng sau roadshow và các cuộc gặp cấp cao là một nhân tố kỹ thuật then chốt: JPMorgan hỗ trợ Việt Nam trong vai trò cầu nối với thị trường vốn quốc tế. Chương trình NDR tại Mỹ được thu xếp và hỗ trợ thực hiện bởi JPMorgan, với mục tiêu cập nhật kinh tế vĩ mô, chính sách tài khóa – tiền tệ và kế hoạch quản lý nợ công của Việt Nam cho giới đầu tư quốc tế. Về phía Bộ Tài chính, cơ quan này đánh giá rất cao vai trò tư vấn và hỗ trợ của JPMorgan trong suốt quá trình phát triển thị trường vốn trong nước và hội nhập hệ thống tài chính với thế giới.
Điểm đáng nói là mối quan hệ này không dừng ở vài thương vụ phát hành trái phiếu đơn lẻ, mà đã được nâng lên thành hợp tác chiến lược. Hai bên bàn sâu về các khả năng hợp tác mới, từ tư vấn huy động vốn đến chia sẻ kinh nghiệm quản lý nợ, dự trữ ngoại hối và lộ trình cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia. Một câu trích dẫn có trọng lượng là: “JPMorgan sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ phát triển thị trường tài chính, thị trường vốn theo hướng hiện đại, minh bạch và hội nhập với các chuẩn mực quốc tế”. Nếu Việt Nam muốn đi xa trên bản đồ vốn toàn cầu, việc gắn kết với các định chế như JPMorgan là lựa chọn mang tính thiết kế hệ thống, không phải động thái nhất thời.
Từ roadshow đến chiến lược vốn dài hạn: Việt Nam nên đi tiếp như thế nào?
Điểm tích cực của lần tổ chức roadshow nhà đầu tư Mỹ là Việt Nam không bị cuốn vào áp lực huy động vốn ngắn hạn, mà tận dụng NDR như một kênh đối thoại thường xuyên với cộng đồng tài chính quốc tế. Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh các hoạt động đối ngoại cấp cao tại Mỹ gửi đi thông điệp mạnh về quyết tâm đổi mới và hội nhập, cho thấy sự đồng bộ giữa ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế. Cách tiếp cận này phù hợp với mục tiêu triển khai nhiều dự án hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi số cần vốn dài hạn chất lượng cao.
Tuy vậy, để chiến lược tiếp cận vốn quốc tế mang lại hiệu quả bền vững, Việt Nam cần tránh hai cực đoan: phụ thuộc quá mức vào vốn vay nước ngoài, hoặc e dè đến mức bỏ lỡ cơ hội phát hành trái phiếu Việt Nam khi điều kiện thị trường thuận lợi. Câu trả lời hợp lý nằm ở chỗ tận dụng phản hồi từ nhà đầu tư quốc tế để điều chỉnh chính sách trong nước, hoàn thiện thể chế, kiểm soát rủi ro ngân hàng và nợ doanh nghiệp nhà nước – những yếu tố Moody’s coi là then chốt để nâng hạng tín nhiệm. Khi tín nhiệm quốc gia được củng cố, mỗi đợt phát hành trái phiếu hay kênh tín dụng xuất khẩu sẽ không chỉ là hành động đi vay, mà là bằng chứng cho thấy Việt Nam đã trưởng thành trên sân chơi vốn toàn cầu.
