Vinh quang World Travel Awards: Bước tiến lớn nhưng không phải đích đến
World Travel Awards Việt Nam là cụm từ chỉ việc du lịch Việt Nam liên tục được xướng tên tại hệ thống giải thưởng du lịch quốc tế danh giá World Travel Awards, nơi tôn vinh các điểm đến, doanh nghiệp và sản phẩm tiêu biểu của ngành du lịch trên phạm vi khu vực và châu lục. Năm 2026, Việt Nam tiếp tục được vinh danh ở hai hạng mục quan trọng: “Điểm đến hàng đầu châu Á năm 2026” và “Điểm đến di sản hàng đầu châu Á năm 2026,” khẳng định sức hút trên bản đồ điểm đến châu Á. Hàng loạt doanh nghiệp hàng không, lữ hành, khu nghỉ dưỡng, điểm tham quan trong nước cũng được gọi tên ở các hạng mục hàng đầu khu vực, cho thấy chuỗi giá trị du lịch Việt Nam đang hiện diện ngày càng rõ nét trong bức tranh cạnh tranh du lịch khu vực. Thế nhưng, những chiếc cúp này mới chỉ là khởi đầu cho một cuộc đua dài hơi, nơi chất lượng và khả năng tạo giá trị bền vững mới là thước đo cuối cùng.
Từ vài biểu tượng quen thuộc đến hệ sinh thái điểm đến đa dạng
Nếu trước đây, hình ảnh du lịch Việt Nam trên sân khấu quốc tế xoay quanh một vài biểu tượng quen thuộc, thì nay bức tranh đã khác. Việt Nam không chỉ được gọi tên ở cấp quốc gia mà còn bằng nhiều loại hình điểm đến và sản phẩm: từ Hà Nội – “thành phố du lịch hàng đầu châu Á” đến Thành phố Hồ Chí Minh – “điểm du lịch kết hợp công việc hàng đầu châu Á”. Những cái tên như Tà Xùa – “điểm đến mới nổi hàng đầu châu Á,” Mộc Châu – “điểm đến thiên nhiên vùng hàng đầu châu Á,” Phong Nha – Kẻ Bàng, Tam Chúc… tạo nên một bản đồ điểm đến châu Á đa sắc. Theo nhà sáng lập và Chủ tịch World Travel Awards Graham Cooke, các đơn vị được vinh danh là “những đại diện tiêu biểu cho chất lượng và thành tựu của ngành du lịch trong khu vực”. Điều đáng nói không phải là số lượng cúp, mà là việc Việt Nam dần được nhận diện bằng hệ sinh thái trải nghiệm phong phú chứ không bị đóng khung vào một vài điểm tham quan đơn lẻ.
Di sản và trải nghiệm: Lợi thế không thể sao chép hay con dao hai lưỡi?
Danh hiệu “Điểm đến di sản hàng đầu châu Á” nhiều lần liên tiếp cho thấy di sản đang trở lại vị trí trung tâm trong chiến lược cạnh tranh du lịch Việt Nam. Di sản văn hóa và thiên nhiên là lợi thế không thể sao chép: một khu nghỉ dưỡng hay công viên giải trí có thể xây dựng ở nhiều nơi, nhưng những lớp ký ức, kiến trúc, phong tục, ẩm thực và đời sống bản địa thì không thể dựng nên trong vài năm. Nghị quyết số 80-NQ/TW yêu cầu gắn bảo tồn, phát huy giá trị di sản với phát triển bền vững về kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và sinh kế cộng đồng. Điều này đặt ra một chuẩn mới: di sản không chỉ để ngắm nhìn, mà phải được kể lại bằng các câu chuyện hấp dẫn, tổ chức thành trải nghiệm đủ tốt và đem lại lợi ích rõ ràng cho cộng đồng đang gìn giữ. Nếu không, những danh hiệu sẽ biến thành sức ép, đẩy các điểm đến vào vòng xoáy khai thác quá mức và đánh mất chính thứ làm nên khác biệt.
Khoảng cách giữa được biết đến và có sức cạnh tranh
World Travel Awards với hệ thống hạng mục trải rộng từ điểm đến, khách sạn, hàng không, lữ hành đến sản phẩm và điểm tham quan cho thấy nhiều mắt xích trong chuỗi giá trị du lịch Việt Nam đã được nhận diện. Nhưng được biết đến không đồng nghĩa với có sức cạnh tranh bền vững. Một điểm đến muốn cạnh tranh du lịch lâu dài không thể chỉ dựa vào một cảnh quan đẹp; sau mỗi chuyến bay là câu chuyện của đường đến điểm tham quan, nơi ở, ẩm thực, vui chơi, mua sắm, sự kiện và vô số dịch vụ nhỏ tạo nên những “điểm chạm” trong tâm trí du khách. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh trong nội dung Nghị quyết số 26-NQ/TW rằng chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam vẫn chưa tương xứng với lợi thế; sản phẩm còn thiếu đa dạng, chiều sâu và giá trị gia tăng. Những yếu tố đó chính là khoảng cách đáng lo giữa danh hiệu hào nhoáng và năng lực cạnh tranh thực sự trên thị trường.
Từ “kho cúp” sang chiến lược chất lượng và giá trị bền vững
Giải thưởng du lịch quốc tế mang lại uy tín, tạo đòn bẩy truyền thông và giúp Việt Nam được nhìn thấy rõ hơn trong cuộc đua điểm đến châu Á. Nhưng giá trị của những danh hiệu không thể dừng ở việc trưng bày thêm vài chiếc cúp. Với các di sản tự nhiên, sự quan tâm của thị trường chỉ có ý nghĩa khi đi cùng quản lý lượng khách, bảo vệ hệ sinh thái, nâng chất lượng trải nghiệm và bảo đảm cộng đồng quanh di sản có thêm sinh kế từ du lịch. Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định văn hóa là nền tảng cốt lõi, còn bản sắc và chất lượng trải nghiệm là lợi thế cạnh tranh; ngành du lịch phải chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Điều Việt Nam cần lúc này không phải là tăng tốc săn thêm danh hiệu, mà là một chiến lược kiên trì: tập trung vào sản phẩm có chiều sâu, dịch vụ đáng nhớ và cơ chế để giá trị du lịch lan tỏa tới người dân địa phương. Chỉ khi đó, những chiếc cúp World Travel Awards mới trở thành minh chứng của nội lực, chứ không phải tấm gương phơi bày những khoảng trống.
