Cú đúp danh hiệu: Tín hiệu địa vị mới của du lịch Việt Nam
World Travel Awards 2026 là chuỗi giải thưởng du lịch – lữ hành có quy mô khu vực và toàn cầu, nơi các điểm đến, hãng hàng không, khách sạn, doanh nghiệp lữ hành và sản phẩm du lịch được bình chọn và vinh danh như những đại diện tiêu biểu về chất lượng dịch vụ, sức hấp dẫn điểm đến và thành tựu phát triển trong ngành du lịch hiện nay.
Điểm đáng nói nhất năm nay là Việt Nam được xướng tên cùng lúc ở hai hạng mục then chốt: “Điểm đến hàng đầu châu Á” lần thứ 8 và “Điểm đến di sản hàng đầu châu Á” lần thứ 4. Lễ trao giải khu vực châu Á, châu Đại Dương và Ấn Độ Dương diễn ra tối 27/9 tại Maldives, trong khuôn khổ World Travel Awards Grand Tour 2026, với sự hiện diện của đại diện ngành du lịch nhiều quốc gia. Cú đúp danh hiệu này không chỉ là thêm hai chiếc cúp trên kệ trưng bày; nó là lời khẳng định công khai rằng du lịch Việt Nam đã bước lên nhóm điểm đến hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương về sức hút tổng thể và chiều sâu di sản. Vấn đề là chúng ta sẽ làm gì tiếp theo với vị thế mới này.
Một bức tranh điểm đến châu Á đa lớp, không còn chỉ vài biểu tượng
Dễ thấy nhất sau World Travel Awards 2026 là Việt Nam không còn được nhận diện bằng một vài biểu tượng cũ, mà bằng cả một hệ sinh thái trải nghiệm. Bên cạnh danh hiệu quốc gia, Hà Nội được vinh danh là “Điểm đến thành phố cho kỳ nghỉ ngắn ngày hàng đầu châu Á”, còn Thành phố Hồ Chí Minh giữ ngôi “Điểm đến du lịch doanh nhân hàng đầu châu Á” và được ghi nhận ở các hạng mục sự kiện, lễ hội, du lịch đô thị. Ở nhóm thiên nhiên và điểm đến mới nổi, Tà Xùa, Mộc Châu, Phong Nha – Kẻ Bàng, Tam Chúc tiếp tục xuất hiện trong danh sách giải thưởng với những thế mạnh về cảnh quan, di sản và không gian văn hóa.
Điều này cho thấy sức hút của du lịch Việt Nam đang phân bố trên nhiều loại hình: từ đô thị, nghỉ dưỡng, thiên nhiên cho tới văn hóa và di sản. Ở cấp doanh nghiệp, các tên tuổi trong hàng không, lữ hành, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí cũng được vinh danh, cùng với sân bay Vân Đồn và Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long ở các hạng mục dẫn đầu khu vực. Nói cách khác, các “dấu chấm” danh hiệu đang nối lại thành một câu chuyện mới: Việt Nam đã có đủ mảnh ghép để cạnh tranh như một điểm đến châu Á toàn diện, chứ không phải “ngôi sao một mùa” dựa trên vài thắng cảnh nổi tiếng.
Danh hiệu di sản: Lợi thế không thể sao chép nhưng dễ bị xói mòn
Danh hiệu “Điểm đến di sản hàng đầu châu Á” đưa câu chuyện văn hóa lên vị trí trung tâm trong chiến lược du lịch Việt Nam. Khác với khu nghỉ dưỡng hay công viên giải trí có thể xây dựng ở nhiều nơi, những lớp ký ức lịch sử, kiến trúc, phong tục, ẩm thực và đời sống tạo nên bản sắc là loại tài nguyên gần như không thể sao chép trong thời gian ngắn. Đây là lợi thế cạnh tranh hiếm, nhưng cũng là loại tài sản dễ tổn thương nhất nếu khai thác nóng. Nghị quyết về phát triển văn hóa đã yêu cầu gắn bảo tồn, phát huy giá trị di sản với phát triển bền vững về kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và sinh kế cộng đồng, coi du lịch văn hóa và kinh tế di sản là một phần của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.
Từ góc nhìn này, các danh hiệu về di sản không phải “ngọc quý cất tủ” mà là lời nhắc phải kể lại di sản bằng những trải nghiệm đủ hấp dẫn, đủ chiều sâu và đủ công bằng với cộng đồng giữ gìn nó. Phong Nha – Kẻ Bàng là ví dụ điển hình khi cùng lúc được vinh danh “Vườn quốc gia hàng đầu châu Á” và danh hiệu về điểm đến thiên nhiên, lần thứ hai trong một mùa giải nhận đồng thời hai hạng mục. Giá trị thực của các cúp giải thưởng chỉ xuất hiện nếu việc gia tăng lượng khách đi kèm quản lý sức chứa, bảo vệ hệ sinh thái và nâng chất lượng trải nghiệm, thay vì đẩy điểm đến vào vòng xoáy khai thác ngắn hạn.
Sân khấu danh hiệu và bài toán giữ khách, giữ giá trị
Sau khi được xướng tên, câu hỏi quan trọng không còn là “Việt Nam có bao nhiêu danh hiệu?” mà là “chúng ta biến sự chú ý ấy thành giá trị như thế nào?”. Các giải thưởng liên tiếp là tín hiệu tốt, nhưng chúng đồng thời làm lộ ra bài toán khó hơn về sức cạnh tranh, khả năng tạo giá trị bền vững và giữ chân du khách. Chỉ số Phát triển du lịch và lữ hành toàn cầu (TTDI) vừa công bố cho thấy Việt Nam đứng thứ 52/110 nền kinh tế, tăng 7 bậc và đạt 4,15 điểm, tăng 6,1% so với kỳ đánh giá năm 2024. Đây là bước tiến đáng ghi nhận, nhưng vẫn cho thấy khoảng cách cần thu hẹp với nhóm dẫn đầu.
Ở tầng chiến lược, mỗi nhóm danh hiệu gợi mở một “bài tập về nhà” khác nhau: danh hiệu di sản phải đi kèm sản phẩm văn hóa có chiều sâu; danh hiệu thiên nhiên phải gắn với năng lực bảo vệ tài nguyên; danh hiệu đô thị, sự kiện, hàng không cần nối được với hệ sinh thái dịch vụ để khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn. Nhìn rộng ra, việc cùng lúc được công nhận ở cấp điểm đến, doanh nghiệp, hạ tầng cho thấy du lịch Việt Nam đã có một chuỗi giá trị tương đối đầy đủ; câu chuyện còn lại là nâng chất từng mắt xích để danh hiệu không dừng lại ở “hào quang trên sân khấu”.
Từ cú đúp danh hiệu đến chiến lược cạnh tranh dài hạn
World Travel Awards 2026 đem đến cho Việt Nam nhiều hơn một mùa giải thành công: đó là cơ hội để tái định vị mạnh mẽ trên bản đồ điểm đến châu Á, từ hình ảnh một điểm đến giá rẻ và đẹp sang hình ảnh một quốc gia có hệ sinh thái du lịch và di sản phong phú, được quốc tế công nhận. Nhưng danh hiệu quốc tế chỉ là lời mời; lý do để du khách quay lại nằm ở trải nghiệm cụ thể trên từng chuyến đi. Nếu không nâng cấp sản phẩm, dịch vụ, hạ tầng và quản trị điểm đến, những chiếc cúp sẽ nhanh chóng lỗi thời so với kỳ vọng thị trường.
Chiến lược cạnh tranh dài hạn vì thế phải đi theo hướng ít phụ thuộc hơn vào tăng trưởng bằng số lượng khách, tập trung nhiều hơn vào chất lượng, vào giá trị chi tiêu trên mỗi lượt khách và vào lợi ích của cộng đồng tại chỗ. Sự đa dạng danh hiệu – từ đô thị, thiên nhiên, di sản tới doanh nghiệp – cho thấy tiềm năng du lịch Việt Nam trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương là rất lớn. Vấn đề còn lại là biến tiềm năng thành năng lực cạnh tranh thực sự, để mỗi mùa World Travel Awards sau này không chỉ nhắc lại những danh hiệu cũ, mà ghi nhận một câu chuyện phát triển bền vững, thuyết phục và nhất quán hơn.
