Camera nhận diện sai biển số: sai một ly, đi một đời tài xế
Camera nhận diện sai biển số là tình huống hệ thống phạt nguội tự động ghi nhận và gán lỗi vi phạm cho một phương tiện không liên quan, do nhầm lẫn màu nền, ký tự trên biển số hoặc thông tin trong cơ sở dữ liệu, khiến chủ xe bị thông báo xử phạt dù không có mặt tại thời điểm, địa điểm được cho là vi phạm. Trong vụ chiếc Bugatti mang biển số 90A-000.XX, hệ thống đã nhận dạng nhầm màu nền biển số từ trắng chữ đen thành xanh chữ trắng, dẫn tới việc xác định không chính xác phương tiện vi phạm. Vấn đề ở đây không phải tài xế cố tình sai luật, mà là công nghệ phạt nguội có giới hạn, và nếu tài xế không chủ động phản hồi, quyền lợi của mình rất dễ bị tổn hại.
Hai vụ Bugatti và Land Rover: khi AI và biển số bất thường cùng gây rắc rối
Vụ Bugatti bị thông báo phạt nguội vượt tốc độ tại Km703 Quốc lộ 1A, tỉnh Quảng Bình (cũ), trong khi chủ xe khẳng định chưa từng tới địa điểm đó, là ví dụ rõ ràng cho việc camera nhận diện sai biển số. Qua tra cứu dữ liệu, cơ quan chức năng xác định biển 90A-000.XX theo đăng ký là nền trắng, chữ đen, nhưng hình ảnh vi phạm lại thể hiện biển nền xanh, chữ trắng. Nguyên nhân được kết luận là hệ thống camera nhận dạng nhầm màu nền biển số. Ở chiều ngược lại, vụ Land Rover màu đen gắn biển 30K-313.37 bị người dân phản ánh cho thấy một dạng biển số bất thường: biển đó thực tế được cấp cho Land Rover màu trắng đang sử dụng tại TPHCM. Chính chủ xe đã cung cấp tài liệu, hình ảnh chứng minh phương tiện của mình hoàn toàn khác với chiếc xuất hiện trong phản ánh.
Tài xế có quyền gì khi bị phạt nguội từ biển số “ảo”?
Điểm chung của hai vụ việc là: nếu tài xế im lặng, lỗi gần như nghiễm nhiên “gắn” vào mình. Chủ chiếc Bugatti đã chủ động trình bày rằng mình chưa từng đến nơi bị ghi nhận vi phạm và đề nghị kiểm tra, xử lý. Sau khi tiếp nhận phản ánh, Cục CSGT chỉ đạo đơn vị chức năng và Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Trị kiểm tra, xác minh và cuối cùng chuyển trạng thái từ “vi phạm” sang “không vi phạm”, thông báo lại kết quả cho công dân. Đây là minh chứng rằng khiếu nại phạt giao thông là quyền thực tế, không phải thủ tục hình thức. Tương tự, với vụ Land Rover, CSGT Hà Nội đã mời chủ phương tiện có biển 30K-313.37 đến làm việc, tiếp nhận tài liệu, hình ảnh chứng minh xe chính chủ màu trắng đang ở TPHCM để tiếp tục xác minh chiếc xe màu đen sử dụng biển bất thường. Nếu biển số được cấp cho phương tiện khác hoặc màu sắc không khớp hồ sơ, tài xế hoàn toàn có cơ sở để yêu cầu xem xét lại.
Quy trình xác minh biển số của CSGT: không chỉ là xem lại hình ảnh
Khi tiếp nhận phản ánh về camera nhận diện sai biển số hoặc biển số bất thường, lực lượng CSGT không dừng ở việc xem lại tấm hình. Trong vụ Bugatti, CSGT đã tra cứu dữ liệu đăng ký để xác định thông tin gốc của xe 90A-000.XX, gồm nền biển màu trắng, chữ và số màu đen, nhãn hiệu Bugatti. Sau đó, họ so sánh với hình ảnh ghi nhận, phát hiện xe vi phạm lại mang biển 90A-000.XX nền xanh, chữ trắng, không trùng khớp với dữ liệu đăng ký. Ở Hà Nội, Đội CSGT đường bộ số 6 lập biên bản làm việc, tiếp nhận tài liệu do chủ xe Land Rover cung cấp và tiếp tục xác minh chiếc Land Rover màu đen, làm rõ nguồn gốc phương tiện, biển kiểm soát đang sử dụng, người điều khiển và các tình tiết liên quan để xử lý đúng quy định. Quy trình xác minh biển số CSGT là “xâu chuỗi” giữa cơ sở dữ liệu, hình ảnh camera, lời khai và chứng cứ người dân cung cấp, nên tài xế càng chuẩn bị kỹ, khả năng được bảo vệ càng cao.
Cách bảo vệ quyền lợi khi nghi ngờ lỗi từ camera: đừng bỏ qua bất kỳ chi tiết nào
Nếu nhận thông báo phạt nguội mà bạn nghi ngờ do camera nhận diện sai biển số, điều đầu tiên cần làm là giữ lại mọi chứng cứ: lịch trình di chuyển, vị trí GPS, ảnh, video, biên lai trạm dừng, vé gửi xe… Những thứ tưởng nhỏ này là “vũ khí” của bạn khi khiếu nại phạt giao thông. Tiếp theo, liên hệ CSGT địa phương theo hướng dẫn trong thông báo; trường hợp chủ Bugatti được yêu cầu tới các trụ sở CSGT để làm việc là ví dụ thực tế cho bước này. Nếu không thể trực tiếp đến, hãy hỏi rõ cách gửi đơn, tài liệu hỗ trợ từ xa. Khi làm việc, chuẩn bị đầy đủ giấy đăng ký xe, đăng kiểm, bảo hiểm, hình ảnh phương tiện hiện tại (đặc biệt là màu sơn, màu biển số) để chứng minh sự khác biệt với xe xuất hiện trong hình ảnh phản ánh. Cuối cùng, nếu phát hiện phương tiện khác dùng biển số tương tự hoặc biển số bất thường, bạn và người dân xung quanh có thể cung cấp thông tin, hình ảnh cho CSGT qua các kênh tiếp nhận để lực lượng chức năng kịp thời xác minh, xử lý.
