Nâng hạng thị trường và cam kết mới của Nasdaq: vì sao là bước ngoặt cho doanh nghiệp Việt?
Việc Nasdaq cam kết đồng hành với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn quốc tế là một thỏa thuận hợp tác về kết nối thị trường vốn, trong đó sàn chứng khoán Mỹ dùng mạng lưới định chế tài chính, ngân hàng đầu tư và nhà đầu tư quốc tế của mình để giúp doanh nghiệp Việt hiểu, lựa chọn và sử dụng các phương thức huy động vốn phù hợp trên thị trường toàn cầu.
Điểm khởi đầu của bước ngoặt này là cuộc gặp ngày 26/8 tại New York giữa bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch UBCKNN, và ông Robert H. McCooey Jr., Phó Chủ tịch Nasdaq. Cuộc gặp diễn ra đúng thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp – một thay đổi mang tính “mở khóa” đối với dòng vốn ngoại. Nếu trước đây câu chuyện nâng hạng thường được hiểu hẹp là cơ hội hút thêm tiền vào cổ phiếu, thì lần này, cam kết của Nasdaq cho thấy bức tranh rộng hơn: doanh nghiệp Việt có thể bước thẳng ra sân chơi vốn quốc tế, chứ không chỉ đứng đợi dòng tiền ngoại chảy vào trong nước.
Nasdaq nhìn thấy gì ở thị trường chứng khoán Việt Nam?
Nasdaq không cam kết đồng hành với mọi thị trường; việc họ chủ động nói sẵn sàng tiếp tục đồng hành với UBCKNN và thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới cho thấy họ nhìn thấy lợi ích rõ ràng. Theo lãnh đạo Nasdaq, Việt Nam là một thị trường năng động, còn nhiều dư địa để thu hút nhà đầu tư Mỹ và nhà đầu tư toàn cầu. Nói cách khác, họ xem đây là điểm đón dòng vốn dài hạn, không chỉ là “câu chuyện thời thượng” sau nâng hạng.
Về phía Việt Nam, UBCKNN đã liên tục cải cách khuôn khổ pháp lý, cơ chế vận hành và hạ tầng nhằm nâng cao minh bạch, hiệu quả và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế. Chính sự kết hợp giữa cải cách nội tại và nâng hạng thị trường đã tạo nền tảng để một trung tâm tài chính lớn như Mỹ quan tâm hơn. Một câu nói đáng trích dẫn từ phía cơ quan quản lý là: “Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện và nâng cao chất lượng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự tham gia của nhà đầu tư trong nước và quốc tế”. Đây là thông điệp cam kết cải cách tiếp, không dừng lại ở tấm “chứng nhận” nâng hạng.
Cơ hội mới: từ thu hút dòng vốn ngoại đến mở rộng kết nối thị trường vốn
Điểm đáng giá nhất trong cam kết của Nasdaq không nằm ở việc “chúc mừng” nâng hạng, mà ở việc họ đặt trọng tâm vào tăng cường kết nối thị trường vốn Việt Nam – Mỹ. Hai bên thống nhất cụ thể hóa hợp tác theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nhà đầu tư quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm phát triển sản phẩm và nâng cao năng lực giám sát thị trường. Nói cách khác, đây là một chương trình nâng cấp “hệ sinh thái” chứ không chỉ là thêm một dòng vốn ngắn hạn.
Nasdaq tuyên bố sẵn sàng phát huy mạng lưới và kinh nghiệm để kết nối doanh nghiệp Việt với các định chế tài chính, ngân hàng đầu tư và cộng đồng nhà đầu tư quốc tế. Đồng thời, họ có thể hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tìm hiểu các phương thức huy động vốn phù hợp trên thị trường quốc tế. Khi kết nối với các ngân hàng đầu tư và định chế tài chính quốc tế được mở rộng, doanh nghiệp sẽ có thêm lựa chọn huy động vốn, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng hoặc kênh vốn trong nước. Đây là lợi ích dài hạn của quá trình nâng hạng thị trường: giúp doanh nghiệp “đa dạng hóa nguồn nuôi sống” thay vì chỉ trông chờ một kênh.
Doanh nghiệp Việt được gì khi tiếp cận vốn quốc tế nhờ Nasdaq?
Trong bối cảnh thị trường vốn trong nước đang từng bước hội nhập sâu hơn, việc Nasdaq hỗ trợ doanh nghiệp Việt tiếp cận thị trường vốn quốc tế mở ra một hướng đi mới, nhất là với các doanh nghiệp đang cần vốn cho mở rộng quy mô, đầu tư công nghệ hoặc tham vọng vươn ra khu vực. Cơ hội không chỉ nằm ở khả năng phát hành cổ phiếu hay trái phiếu ra nước ngoài, mà còn ở việc tiếp cận các nhà đầu tư chuyên nghiệp, chuẩn mực quản trị hiện đại và tiêu chuẩn công bố thông tin khắt khe hơn.
Khi một doanh nghiệp có thể nói chuyện trực tiếp với các quỹ, ngân hàng đầu tư và định chế tài chính toàn cầu, họ không chỉ nhận được vốn, mà còn nhận được “tấm gương” để soi lại chính mình: mô hình kinh doanh có đủ rõ, quản trị có đủ minh bạch, báo cáo tài chính có đủ tin cậy hay không. Tuy nhiên, khả năng huy động vốn thành công vẫn phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp, chuẩn mực công bố thông tin, quản trị và mức độ đáp ứng yêu cầu của từng thị trường. Nói cách khác, Nasdaq có thể mở cửa, nhưng doanh nghiệp Việt có đủ “hộ chiếu” để bước vào hay không lại là chuyện khác.
Điều kiện để tận dụng cam kết của Nasdaq: không chỉ là câu chuyện nâng hạng
Nếu chỉ nhìn Nasdaq như một kênh giới thiệu nhà đầu tư, doanh nghiệp Việt sẽ bỏ lỡ phần quan trọng nhất: đây là một cơ chế kết nối thị trường vốn mang tính cấu trúc, nơi kinh nghiệm phát triển sản phẩm và giám sát thị trường được chia sẻ cho toàn hệ thống. UBCKNN đã khẳng định sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, tăng hiệu quả giám sát và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Điều này cho thấy nâng hạng chỉ là điểm khởi đầu; phần việc khó hơn là duy trì và nâng chuẩn.
Về phía doanh nghiệp, muốn hưởng lợi từ việc Nasdaq hỗ trợ doanh nghiệp, họ phải chủ động nâng chuẩn quản trị, minh bạch thông tin, chuyên nghiệp hóa quan hệ nhà đầu tư và chuẩn bị chiến lược huy động vốn quốc tế rõ ràng. Những doanh nghiệp xem vốn quốc tế như “đường thoát hiểm” ngắn hạn sẽ khó đi xa. Trái lại, những doanh nghiệp xem đây là cơ hội tái cấu trúc dài hạn, tiếp cận chuẩn mực toàn cầu, sẽ là nhóm hưởng lợi nhiều nhất khi kết nối thị trường vốn Việt Nam – Mỹ được mở rộng.
