Chính sách mới: vé bảo tàng tăng, cánh cửa tri thức mở rộng
Chính sách mới về vé bảo tàng TP.HCM là quy định mức phí 20.000–60.000 đồng cho các bảo tàng và di tích lịch sử, đồng thời miễn phí hoàn toàn cho trẻ em, học sinh, sinh viên và một số nhóm yếu thế, biến hệ thống bảo tàng thành không gian du lịch văn hóa ngân sách thân thiện hơn với người trẻ và người thu nhập thấp.
Ngày 27.8, HĐND TP.HCM tại kỳ họp thứ 4 đã xem xét tờ trình của UBND về dự thảo nghị quyết quy định phí tham quan bảo tàng và di tích do Sở Văn hóa và Thể thao quản lý. Sau thảo luận, HĐND thành phố đã thống nhất thông qua nghị quyết điều chỉnh giá vé tham quan, với khung cao nhất là 60.000 đồng/lượt cho một số bảo tàng và khu di tích quan trọng. Đây không chỉ là động thái kỹ thuật về tài chính; đó là lựa chọn chính trị – văn hóa: chấp nhận tăng vé với khách phổ thông để tạo nguồn lực đầu tư, nhưng đổi lại mở khóa tham quan miễn phí cho giới trẻ học đường. Chính sách này gửi đi thông điệp rõ ràng: di sản thành phố là lớp học mở, không thu phí đối với người đang học.
Vé bảo tàng TP.HCM: từ 20.000 đến 60.000 đồng nhưng vẫn là di tích lịch sử giá rẻ
Nếu nhìn riêng con số, nhiều người sẽ giật mình vì bảng giá vé bảo tàng TP.HCM đã tăng so với trước, nhưng trong bức tranh du lịch văn hóa ngân sách, đây vẫn là những di tích lịch sử giá rẻ và dễ tiếp cận. Phần lớn bảo tàng lớn – từ Chứng tích chiến tranh, Mỹ thuật, Bảo tàng TP.HCM đến Bảo tàng Lịch sử – đều áp dụng mức 60.000 đồng/người/lượt, trong khi một số nơi như Bạch Dinh dừng ở 30.000 đồng và các bảo tàng Hồ Chí Minh, Tôn Đức Thắng, Phụ nữ Nam bộ chỉ 20.000 đồng.
Đúng là so với các mức 30.000–40.000 đồng trước đây, mức mới là sự tăng rõ rệt: ví dụ Bảo tàng Chứng tích chiến tranh từ 40.000 lên 60.000 đồng; Bảo tàng TP.HCM, Mỹ thuật, Lịch sử từ 30.000 lên 60.000 đồng; Bạch Dinh từ 15.000 lên 30.000 đồng. Tuy nhiên, thay vì than phiền, người yêu văn hóa nên nhìn vào lợi ích: nguồn thu tăng ước khoảng 40% so với năm 2025 sẽ giúp nâng cấp trưng bày, ứng dụng công nghệ, cải thiện trải nghiệm khách tham quan – điều lâu nay ai cũng mong nhưng không muốn trả thêm tiền.
Tham quan miễn phí cho học sinh, sinh viên: cơ hội vàng cho người học và khách du lịch tiết kiệm
Điểm bước ngoặt của chính sách nằm ở chỗ: trẻ em, học sinh, sinh viên được tham quan miễn phí toàn bộ hệ thống bảo tàng và di tích lịch sử thuộc quản lý của thành phố. Nghị quyết đã chính thức đưa học sinh, sinh viên từ nhóm giảm 50% lên nhóm miễn vé, cùng với trẻ em, người khuyết tật đặc biệt nặng, hộ nghèo và cận nghèo. Đây là lựa chọn dứt khoát đặt giáo dục lên trên doanh thu: "học sinh, sinh viên được chuyển từ nhóm giảm giá sang nhóm miễn phí để khuyến khích tham quan, học tập và giáo dục truyền thống".
Đối với người học, rào cản kinh tế coi như bị gỡ: không còn lý do viện cớ tiền vé để tránh các chuyến tham quan ngoại khóa. Với khách du lịch tiết kiệm, đặc biệt là nhóm trẻ đi theo dạng du lịch văn hóa ngân sách, hệ thống bảo tàng và di tích lịch sử giá rẻ này trở thành tuyến tham quan lý tưởng: người lớn trả vé ở mức vẫn chấp nhận được, trong khi con em hoặc bạn bè đang là sinh viên đi cùng được miễn phí. Cánh cửa văn hóa mở toang cho cả gia đình và nhóm bạn – điều các thành phố du lịch lớn hiếm khi dám làm.
Vì sao TP.HCM tăng phí ngay lúc này – và đó lại là tin tốt cho người mê văn hóa?
UBND TP.HCM thừa nhận các mức phí cũ đã áp dụng nhiều năm và không còn phù hợp với mặt bằng giá, chi phí vận hành hiện nay. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố cần một chính sách thống nhất, thay cho bộ quy định rời rạc trước đây ở TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu. Nói cách khác, lần tăng vé này không đơn thuần là "tăng giá", mà là tái thiết khung chính sách để bảo tàng có nguồn lực bảo quản, tu bổ di tích, nâng cấp cơ sở vật chất và hiện đại hóa trưng bày.
Theo tính toán của UBND, khi áp dụng phí mới, nguồn thu có thể tăng thêm khoảng 33,79 tỉ đồng, tương đương khoảng 40% so với năm 2025. Nguồn thu này được để lại 100% cho đơn vị thu để tổ chức hoạt động, trùng tu, sửa chữa, ứng dụng công nghệ và đa dạng hóa trải nghiệm khách tham quan. Nếu nhìn dài hạn, người yêu bảo tàng có lý do để ủng hộ: vài chục nghìn đồng hôm nay có thể đổi lấy những không gian trưng bày sống động, có thuyết minh số, trải nghiệm tương tác – thứ mà nhiều khách vẫn so sánh chúng ta thua kém.
Hướng dẫn nhanh: làm sao tận dụng tối đa chính sách cho học sinh, sinh viên và khách du lịch ngân sách?
Với người học và khách du lịch văn hóa ngân sách, đây là lúc biến chính sách thành kế hoạch cụ thể. Các bảo tàng lớn như Chứng tích chiến tranh, Lịch sử, Mỹ thuật, Bảo tàng TP.HCM hay các khu di tích như nhà tù Côn Đảo đều nằm trong khung phí mới, nhưng học sinh, sinh viên có thể bước qua cổng hoàn toàn miễn phí nếu mang theo giấy tờ chứng minh tình trạng học tập.
Một chiến lược đơn giản: ghép lịch học với lịch tham quan – biến mỗi bài học lịch sử, văn học, mỹ thuật thành một chuyến đi thực tế. Với khách du lịch tiết kiệm, thay vì đổ tiền vào các điểm vui chơi đắt đỏ, có thể xây một hành trình một ngày chỉ xoay quanh các di tích lịch sử giá rẻ: buổi sáng bảo tàng, trưa lang thang quán ăn bình dân, chiều ghé thêm một khu di tích khác. Thành phố đã hứa sẽ xem xét điều chỉnh mức phí sau năm 2028 nếu bối cảnh thay đổi; trước mắt, người yêu văn hóa nên tận dụng giai đoạn này như một "thời kỳ vàng" để lấp lại khoảng trống tri thức bằng những chuyến tham quan miễn phí.
