Đại hội phải đo cả tương lai, không chỉ huy chương
Đại hội Thể thao toàn quốc là sự kiện thể thao thành tích cao tổ chức bốn năm một lần, nơi các địa phương tranh tài và ngành thể thao có cơ hội đánh giá lực lượng, phát hiện tài năng, định hướng đầu tư cho giai đoạn tiếp theo. Vì vậy, nếu chỉ nhìn bảng tổng sắp huy chương, chúng ta sẽ bỏ lỡ phần quan trọng nhất: Đại hội có giúp thể thao Việt Nam tiến gần hơn đến năng lực cạnh tranh quốc tế hay không. Tại tọa đàm ngày 11-11, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cùng một cơ quan báo chí đã mời lãnh đạo, chuyên gia, huấn luyện viên và vận động viên thảo luận cách tìm kiếm, đào tạo, phát triển tài năng. Câu hỏi đúng không phải địa phương nào đứng đầu, mà là sau cuộc tranh tài, có thêm bao nhiêu vận động viên trẻ đủ điều kiện bước lên đội tuyển và được đầu tư dài hạn.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Nguyễn Nam Nhân nêu những vấn đề đáng suy nghĩ: nhiều huy chương có đồng nghĩa với phát triển tốt, và vô địch quốc gia có bảo đảm khả năng cạnh tranh quốc tế hay không. Ông cho rằng hiệu quả đầu tư cần được nhìn qua kỷ lục, mức tiến bộ, khoảng cách với chuẩn quốc tế và số vận động viên trẻ phát triển lên đội tuyển, chứ không chỉ qua số huy chương. Đây là cách đánh giá thuyết phục hơn, bởi nó buộc ngành thể thao nhìn vào chất lượng thật của từng nội dung thi đấu.
Phát hiện tài năng phải đi cùng con đường đào tạo
Tọa đàm cũng cho thấy phát hiện vận động viên tương lai chỉ là điểm khởi đầu. Chuyên gia bóng đá học đường Đoàn Minh Xương đề nghị có cơ chế đặc thù và quan tâm hơn đến giáo dục cho vận động viên. Ông nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của các trường đại học thể dục thể thao: thành tích hiện đại không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm huấn luyện, mà còn phụ thuộc vào khoa học, công nghệ và phương pháp tập luyện tiên tiến. Nhận định này chạm đúng điểm yếu thường bị che khuất sau những tấm huy chương: tài năng sẽ khó đi đường dài nếu phải đánh đổi việc học, thiếu chăm sóc chuyên môn hoặc không có môi trường huấn luyện phù hợp.
Cơ sở vật chất, con người và tài chính là ba điều kiện để hoạt động thể thao phát triển; trong đó, nơi tập luyện và thi đấu là nền móng để đào tạo vận động viên. Bởi vậy, Đại hội chỉ có thể trở thành bệ phóng khi kết quả thi đấu được nối tiếp bằng kế hoạch phát triển cụ thể: giữ chân nhân tố trẻ, hỗ trợ giáo dục, nâng chất lượng huấn luyện và phân bổ nguồn lực đúng nội dung có khả năng vươn tầm. Nếu những mắt xích ấy không được xây dựng sau ngày bế mạc, việc phát hiện tài năng sẽ dừng ở khâu nhận diện.
Kỳ đại hội này cần định hướng cho giai đoạn mới
Tại họp báo ngày 12-11 ở TP.HCM, Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh đánh giá Đại hội vừa thể hiện năng lực tổ chức, vừa cung cấp căn cứ thực tiễn để định hướng phát triển thể thao Việt Nam. Ý nghĩa đó càng rõ khi đây là kỳ Đại hội đầu tiên sau khi các địa phương sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính, khiến việc đánh giá lại thực lực, chất lượng đào tạo và nguồn vận động viên trở nên cần thiết. Kết quả được kỳ vọng giúp phát hiện tài năng trẻ, xác định môn trọng điểm và chuẩn bị lực lượng hướng tới Olympic 2028, ASIAD 2030.
Quy mô tổ chức rất lớn: dự kiến 36 đoàn từ 34 tỉnh, thành phố cùng hai ngành Công an, Quân đội tham gia; khoảng 12.000 cán bộ, huấn luyện viên, vận động viên và 2.000 trọng tài góp mặt. Đại hội có 48 môn, 63 phân môn và 973 nội dung thi đấu. Nhưng quy mô ấy không tự động tạo ra chất lượng. Thách thức là chuyển các kết quả thành quyết định đầu tư có trọng điểm, đối chiếu thành tích với chuẩn khu vực và quốc tế, đồng thời nhận diện môn, nội dung cần điều chỉnh. Nếu không, Đại hội sẽ có thể rất lớn về số lượng nhưng chưa đủ sức định hình tương lai.

TP.HCM chuẩn bị ngày hội, người dân cần được hưởng lợi
TP.HCM đang hoàn thiện công tác tổ chức theo phương châm an toàn, trang trọng, chuyên nghiệp, tiết kiệm và hiệu quả. Thành phố đăng cai chính sau 20 năm, bố trí phần lớn nội dung tại các công trình thể thao hiện có; tổng cộng có 34 địa điểm thi đấu, gồm 31 địa điểm tại TP.HCM và ba địa điểm phối hợp ở nơi khác. Đại hội dự kiến diễn ra từ ngày 14-11 đến 12-12-2026; lễ khai mạc được lên kế hoạch vào ngày 21-11. Khâu chuẩn bị chuyên nghiệp là điều kiện cần, nhưng thành công không nên chỉ được đo bằng lịch thi đấu trôi chảy.
Thành phố kỳ vọng sự kiện khơi dậy phong trào rèn luyện thân thể, lan tỏa tinh thần đoàn kết và quảng bá hình ảnh địa phương; lượng khán giả, du khách cũng có thể tạo thêm nhu cầu cho dịch vụ lưu trú, ẩm thực và vận chuyển. Đó là những lợi ích đáng kể nếu người dân được tiếp cận không khí thi đấu và có thêm động lực vận động sau khi Đại hội kết thúc. Kết luận cần đặt ra rất rõ: huy chương vẫn có giá trị, nhưng thước đo bền vững hơn là hệ thống đào tạo tốt hơn, vận động viên trẻ có lộ trình tiến bộ và phong trào thể thao lan rộng trong cộng đồng. Khi làm được điều đó, Đại hội mới thực sự là bệ phóng.







