Cuộc đấu ca sĩ Việt: Trò chơi âm nhạc hay trận chiến fan-base?
Cuộc đấu ca sĩ Việt trong các gameshow âm nhạc hiện đại là sân chơi nơi 24 nghệ sĩ bước vào cùng một format thi đấu, nhưng kết quả lại bị chi phối mạnh bởi lợi thế người hâm mộ, khiến ranh giới giữa tài năng chuyên môn và sức mạnh fan-base trở nên mờ nhạt và đặt ra câu hỏi lớn về tính công bằng trong thi đấu. Tinh hà "say hi" là ví dụ điển hình: chương trình đã bước vào chặng cuối, từ 24 ca sĩ ban đầu hiện còn 15 người chuẩn bị bước vào Livestage 5. Sau vài tập nữa, Best5 – 5 ca sĩ có lượng bình chọn cao nhất – sẽ lộ diện, trong bối cảnh kết quả tạm thời đã làm bùng lên tranh luận về việc ca sĩ mới vs ca sĩ cũ có thật sự được đặt trên cùng một vạch xuất phát hay không.
Lợi thế người hâm mộ: Khi ca sĩ cũ thống trị cuộc chơi
Nhìn vào cơ chế bình chọn, dễ thấy các anh trai từng thi mùa 1, 2 đang chiếm ưu thế rõ rệt. Ở top 5 tạm thời của chung kết, có 4 ca sĩ đến từ mùa 1 Anh trai "say hi"; CONGB là đại diện duy nhất của mùa 2 và hoàn toàn không có ca sĩ mới nào chen chân nổi. Bảng Anh trai yêu thích – Vòng loại càng cho thấy chênh lệch: Quang Hùng MasterD đứng đầu với hơn 355.000 lượt bình chọn, theo sau là Captain Boy, Sơn.K, Dương Domic… Top 10 toàn là những gương mặt cũ, không một tân binh nào xuất hiện. Việc các tên tuổi như Quang Hùng MasterD, Dương Domic, Hurrykng, Captain Boy hay CONGB liên tục nằm trong nhóm được nhắc tới và thảo luận nhiều nhất mỗi tuần trên mạng xã hội chứng minh một thực tế: ở cuộc đấu ca sĩ Việt này, độ dày fan-base gần như là giấy thông hành vào chung kết.
Ca sĩ mới vs ca sĩ cũ: Bất bình đẳng cấu trúc sau hào quang sân khấu
Về lý thuyết, Tinh hà "say hi" ghép chung ca sĩ từ mùa 1, 2 với các gương mặt mới để tạo cạnh tranh đa dạng. Nhưng sự trở lại của dàn anh trai cũ đang tạo ra bất bình đẳng cấu trúc. Ở bảng Anh trai bứt phá, CONGB dẫn đầu, sau đó vẫn là những cái tên quen thuộc như Quang Hùng MasterD, Sơn.K, Dương Domic, Captain Boy, Cody Nam Võ; chỉ có HYO là gương mặt mới lọt vào top 10, trong khi Wren Evans – người được đánh giá rất cao về tài năng – chỉ đứng thứ 11. Những ca sĩ mới như Wren Evans, Xuân Định K.Y, Coolkid… bị bất lợi rõ ràng về lượng người hâm mộ, nên rất khó vào top cao dù không thua kém về năng lực chuyên môn. Đây không chỉ là câu chuyện của một chương trình, mà là lời cảnh báo cho mọi format thi đấu âm nhạc dựa quá nặng vào phiếu bầu khán giả: nếu không có cơ chế cân bằng, ca sĩ mới gần như bị khóa cửa ngay từ vòng gửi xe.
Khi phiếu bầu lấn át chất lượng: Cuộc chơi còn là meritocracy?
Điều đáng lo không phải việc ca sĩ có fan mạnh dẫn đầu, mà là việc fan-base trở thành yếu tố quyết định, lấn át chất lượng biểu diễn và kỹ thuật. Trong suốt các Livestage, sức hút cá nhân và ca khúc của những gương mặt như Quang Hùng MasterD được thể hiện rõ qua việc liên tục đứng đầu top thịnh hành âm nhạc và đạt điểm số cá nhân cao nhất. Nhưng khi kết quả Best5 được tính bằng cộng dồn hai bảng xếp hạng Anh trai yêu thích – Vòng loại, Anh trai bứt phá và bình chọn online cho chung kết (vốn chiếm tỷ lệ cao hơn hẳn), cuộc đấu ca sĩ Việt này chuyển trọng tâm từ ai hát hay, ai sáng tạo mới mẻ sang ai có cộng đồng người hâm mộ chịu khó cày vote. Không ít khán giả đã đặt câu hỏi: có phải việc đưa dàn anh trai mùa 1, 2 trở lại – nhất là những người từng vào top 5 hay á quân – là bất công với gương mặt mới? Đó là câu hỏi trực diện về việc chương trình đang tôn vinh tài năng hay chỉ đo độ nổi tiếng.
Giữ sức nóng chương trình nhưng phải trả lại công bằng cho tương lai âm nhạc
Ở góc nhìn nhà sản xuất, sự trở lại của những tên tuổi quen thuộc là lựa chọn dễ hiểu: họ giúp chương trình "nóng" hơn về âm nhạc, số liệu và hiệu ứng, từ concert bán hết vé đến hàng loạt bài nhạc lan rộng trong đời sống khán giả. Cuộc đua Best5 diễn ra trong bối cảnh Tinh hà "say hi" đang cho thấy sức hút đáng kể, và rõ ràng thứ hạng mang ý nghĩa thương mại lẫn truyền thông. Nhưng khi Best5 được dùng như thước đo ai đang sở hữu lợi thế lớn về lượng người hâm mộ, nó chỉ cho thấy sức mạnh hiện tại của fandom, không phản ánh trọn vẹn tiềm năng đường dài của nghệ sĩ. Chính chương trình cũng thừa nhận: với một cuộc chơi âm nhạc như Tinh hà "say hi", thứ hạng quan trọng nhưng không phải tất cả; điều thiết yếu là ai thể hiện được sức hút riêng để mở rộng tệp fan. Câu trả lời hợp lý cho tương lai không phải xóa bỏ fan vote, mà là tái thiết luật chơi: chia bảng riêng cho ca sĩ mới vs ca sĩ cũ, tăng trọng số đánh giá chuyên môn, hoặc hạn chế việc các gương mặt từng vào top cao quay lại tranh giải. Nếu muốn nuôi dưỡng thế hệ nghệ sĩ mới thay vì khóa chặt họ trong bóng của đàn anh, công bằng không thể chỉ là khẩu hiệu.
