Cúm không phải cảm lạnh thông thường
Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, có thể lây nhanh và gây hậu quả nghiêm trọng hơn cảm lạnh, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh mạn tính. Virus lan qua giọt dịch tiết khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện; các hạt khí dung nhỏ cũng có thể truyền bệnh trong không gian kín, đông người, thông khí kém. Vì vậy, cúm không nên bị xem là một đợt ho sốt nhẹ chắc chắn tự khỏi. Người mắc bệnh có thể lây từ khoảng một ngày trước khi có triệu chứng đến 5–7 ngày sau khi khởi phát, nên nguồn lây đôi khi chưa được nhận diện. Đặc biệt, cúm ở người cao tuổi có thể biểu hiện không điển hình: mệt bất thường, ăn uống kém, lú lẫn mới xuất hiện hoặc giảm khả năng vận động. Chờ đến khi sốt cao mới hành động có thể khiến việc phát hiện và điều trị bị chậm trễ.
Tuổi tác và bệnh nền làm tăng rủi ro
Lão hóa làm hệ miễn dịch suy giảm khả năng nhận diện tác nhân gây bệnh, huy động tế bào miễn dịch và tạo đáp ứng bảo vệ. Cùng lúc, sức dự trữ của tim, phổi, thận và khả năng điều hòa chuyển hóa thường thấp hơn, khiến cơ thể khó chống đỡ và hồi phục sau một đợt nhiễm trùng. Bệnh tim mạch, COPD, hen phế quản, đái tháo đường hoặc nhiều bệnh mạn tính cùng lúc càng làm nguy cơ cúm nặng tăng lên. Sốt, viêm và thiếu oxy có thể khiến tim phải làm việc nhiều hơn; virus cũng có thể làm bệnh phổi bùng phát hoặc khiến đường huyết khó kiểm soát. Đây là lý do không nên đợi đến lúc người thân trở nặng mới xem xét nguy cơ. Theo số liệu được nêu tại một hội thảo chuyên môn, 85% ca tử vong do cúm là người cao tuổi.
Biến chứng có thể dẫn đến nhập viện và tử vong
Ở người lớn tuổi, biến chứng cúm không dừng ở viêm phổi hoặc suy hô hấp; nhiễm bệnh còn có thể làm nặng bệnh lý sẵn có, dẫn đến nhập viện và tử vong. Người mắc COPD hoặc hen có thể gặp đợt cấp với ho nhiều, khò khè và khó thở; người bệnh tim mạch có thể mất ổn định khi cơ thể chịu thêm gánh nặng từ sốt, viêm và thiếu oxy. Người mắc đái tháo đường cũng có thể bị rối loạn đường huyết trong lúc nhiễm trùng. Các con số được chuyên gia chia sẻ cho thấy cúm có thể làm nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng 10 lần, nguy cơ đột quỵ tăng 8 lần và khả năng nhập viện do suy tim tăng 24%. Người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên chịu gánh nặng cúm nặng lớn nhất trong phần lớn các mùa cúm. Khó thở, sốt, ho hoặc sức khỏe suy giảm bất thường cần được đánh giá y tế sớm.
Phòng cúm người già cần chủ động và đều đặn
Tiêm vắc xin cúm hằng năm là một biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh và hậu quả nghiêm trọng; việc phòng bệnh không nên chỉ bắt đầu khi cúm xuất hiện quanh nhà. Với người lớn tuổi, vắc xin cúm liều cao được phát triển nhằm tăng cường đáp ứng miễn dịch; hàm lượng kháng nguyên được nêu là cao gấp 4 lần so với vắc xin cúm liều tiêu chuẩn. Người từ 60 tuổi trở lên, nhất là người có bệnh nền, nên trao đổi với bác sĩ để chọn loại vắc xin phù hợp độ tuổi, sức khỏe và tiền sử tiêm chủng. Bên cạnh tiêm chủng, hãy rửa tay thường xuyên, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, giữ nơi ở thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng hô hấp. Kiểm soát bệnh nền cũng là một phần của phòng cúm người già, không phải việc có thể tách rời khỏi bảo vệ sức khỏe mùa cúm.
