Lãnh Mỹ A Show: khi thời trang trở thành ngôn ngữ kể chuyện văn hóa
Lãnh Mỹ A Show là một chương trình thời trang đa giác quan, trong đó chất liệu lãnh Mỹ A, áo dài văn hóa phương Nam, âm nhạc truyền thống và ẩm thực được kết nối thành một dòng kể liên tục về ký ức Sài Gòn - Gia Định và miền Tây sông nước, giúp khán giả cảm nhận di sản thời trang Việt như một phần sống động của đời sống văn hóa hôm nay. Điều đáng nói là show này không giấu tham vọng: biến một chất liệu lụa được nhuộm từ trái mặc nưa thành cánh cửa bước vào cả một thế giới phương Nam. Sau hơn 30 năm làm nghề, Võ Việt Chung quyết định mang lãnh Mỹ A và áo dài ra khỏi khuôn khổ sàn diễn quen thuộc, đặt chúng vào không gian trải nghiệm rộng hơn, nơi ký ức vùng đất được đánh thức qua trang phục, âm thanh, mùi vị. Đây là lựa chọn mang tính tuyên ngôn: thời trang không đứng ngoài câu chuyện văn hóa, mà đứng ở vị trí người kể.
Ba bộ sưu tập và những lát cắt Sài Gòn - Gia Định trong áo dài
Nếu phải chọn một câu nói tóm lại tinh thần Lãnh Mỹ A Show, đó là chia sẻ của Võ Việt Chung: thời trang giúp khán giả cảm nhận thời gian, niên đại, đồng thời mở ra câu chuyện về con người và vùng đất. Ba bộ sưu tập “Cô Ba xứ Việt”, “Ngọc Viễn Đông” và “Huê Khôi xứ Nam Kỳ” chính là ba lát cắt như thế. “Cô Ba xứ Việt” lần theo hành trình chất liệu lãnh Mỹ A, từ làng nghề An Giang đến dáng áo dài hiện đại. “Ngọc Viễn Đông” kể lại dấu ấn áo dài qua các giai đoạn lịch sử Sài Gòn, biến từng tà áo thành mốc ký ức đô thị. “Huê Khôi xứ Nam Kỳ” lại đặt người phụ nữ Sài Gòn và Nam Bộ vào trung tâm, để khán giả thấy họ không chỉ là người mặc áo dài mà là chủ thể làm nên bản sắc vùng đất. Ở đây, áo dài văn hóa phương Nam không còn là biểu tượng tĩnh; nó trở thành nhân vật, dẫn người xem đi qua từng tầng di sản thời trang Việt.
Đờn ca tài tử, hát bội, ẩm thực: di sản bước lên cùng ánh đèn thời trang
Điểm thuyết phục nhất của Lãnh Mỹ A Show nằm ở quyết định đặt nghệ thuật truyền thống và ẩm thực trong cùng mạch kể với thời trang. Đờn ca tài tử, vọng cổ, hát bội, múa Mâm Vàng không xuất hiện như tiết mục xen kẽ, mà như những chương truyện, đối thoại trực tiếp với từng bộ sưu tập. Vọng cổ “Tình anh bán chiếu” của nghệ sĩ Trần Trí Khang và trích đoạn hát bội “Lữ Bố - Điêu Thuyền” với các nghệ sĩ Khánh Minh, Mỹ Mỹ làm rõ điều đó: âm nhạc và sân khấu dân gian được đặt cạnh tà áo lãnh Mỹ A để cùng kể về một miền Nam lãng mạn, phóng khoáng. Nhạc sĩ Võ Thiện Thanh dùng đàn tranh, sáo, đàn bầu, tiếng nước, tiếng chim để gợi nên không gian miền sông nước, trong khi phần “Lãnh & Sen” kết hợp sáu tiết mục nghệ thuật với sáu món ăn từ sen, khiến trải nghiệm trở thành bữa tiệc đủ thị giác, thính giác, vị giác. Đây không chỉ là show diễn; đó là cách khẳng định rằng di sản văn hóa chỉ thực sự sống khi được đặt vào bối cảnh mới, trước khán giả đương đại.
Áo bà ba triển lãm: từ trang phục đời thường đến bản đồ làng nghề
Trong khi Lãnh Mỹ A Show kể chuyện phương Nam bằng áo dài, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ lại chọn áo bà ba để mở rộng trải nghiệm văn hóa cho du khách. Chuyên đề “Chiếc áo bà ba - Đượm tình phương Nam” đưa trang phục tưởng như quá quen thuộc vào không gian triển lãm, buộc người xem phải nhìn lại nó dưới góc độ di sản. Bộ sưu tập “Bậu Mặc Bà Ba” của NTK Nguyễn Minh Công là minh chứng rõ ràng cho xu hướng dùng thiết kế đương đại để tái hiện di sản thời trang Việt: cảm hứng đến từ chiếu Định Yên, lãnh Mỹ A, làng hoa Sa Đéc, mỹ nghệ gáo dừa. Mỗi chiếc áo là một bản đồ nhỏ dẫn về làng nghề, đặc sản địa phương; từ đó, khách tham quan có thể tiếp cận câu chuyện trang phục cùng những lớp văn hóa, nghề thủ công và đời sống phía sau. Theo Nguyễn Minh Công, việc đưa áo bà ba vào không gian sáng tạo không nhằm làm mất đi đặc trưng, mà để từ những đường nét quen thuộc phát triển thành thiết kế mới, giúp giá trị truyền thống có thêm cách tiếp cận với công chúng hiện đại. Với một đô thị cửa ngõ như TPHCM, những không gian áo bà ba triển lãm là mảnh ghép cần thiết cho du lịch văn hóa đô thị.
Xu hướng thời trang kể chuyện di sản và tương lai điểm đến văn hóa đêm
Nhìn từ Lãnh Mỹ A Show và triển lãm áo bà ba, có thể thấy rõ một xu hướng: di sản văn hóa đang được tái hiện qua ngôn ngữ thời trang đương đại. Sau hơn ba thập kỷ gắn bó với nghề, Võ Việt Chung không chọn đường an toàn mà dùng lãnh Mỹ A, áo dài để xây dựng một sản phẩm văn hóa - du lịch về đêm cho TP.HCM, với kỳ vọng tạo thêm điểm đến mới cho khán giả và du khách. Chương trình được giới thiệu tối 1/10 tại Khu du lịch Văn Thánh, dự kiến tổ chức định kỳ mỗi tối thứ Năm, liên tục bổ sung thiết kế và nội dung mới. Theo anh, món ăn, âm thanh, trang phục hay cách trình diễn đều có thể trở thành “chìa khóa” giúp khán giả hình dung về một vùng đất và những lớp ký ức văn hóa bồi đắp qua thời gian. Ở phía bảo tàng, cách kể chuyện bằng áo bà ba, làng nghề, đặc sản cho thấy TPHCM hoàn toàn có thể dùng chính văn hóa phương Nam để làm phong phú sản phẩm du lịch đô thị. Kết nối lại, điều đang diễn ra không chỉ là vài show diễn; đó là sự dịch chuyển nhận thức: thời trang Việt có trách nhiệm với di sản, và di sản cần thời trang để bước tiếp vào đời sống hôm nay.
