Giá smartphone tăng: câu chuyện không chỉ là vài trăm nghìn
Giá smartphone tăng là hiện tượng các hãng điện thoại điều chỉnh giá bán theo hướng cao hơn do chi phí linh kiện như chip xử lý, bộ nhớ RAM và các thành phần trong chuỗi cung ứng đều leo thang cùng lúc, dưới tác động của nhu cầu chip cho AI, sự khan hiếm bộ nhớ và chiến lược kinh doanh của từng nhà sản xuất, khiến người dùng phổ thông phải trả nhiều tiền hơn cho cùng một phân khúc sản phẩm so với trước đây. Đây không phải biến động nhất thời mà là một đợt siết giá kéo dài, buộc người mua phải tính lại thời điểm nâng cấp điện thoại nếu không muốn ngân sách công nghệ bị “ăn mòn”. Các hãng đứng trước lựa chọn: chấp nhận giảm lợi nhuận hay chuyển gánh nặng chi phí cho khách hàng. Và dấu hiệu mới cho thấy đa số đang chọn phương án thứ hai.
Chi phí chip và RAM: gốc rễ của làn sóng tăng giá
Điểm bùng phát của "bão" giá nằm ở hai cấu phần đắt đỏ nhất: chip xử lý và bộ nhớ. Samsung đã tăng giá một số dịch vụ sản xuất chip theo hợp đồng tiên tiến lên tới 15% trong bối cảnh nhu cầu chip phục vụ AI khiến công suất sản xuất bán dẫn toàn cầu căng thẳng. Một smartphone hiện đại phụ thuộc vào cả mạng lưới chip cho xử lý dữ liệu, camera, kết nối, quản lý năng lượng và các tác vụ AI, nên bất kỳ cú nhích giá nào ở lớp nền đều tạo hiệu ứng dây chuyền trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nhà sản xuất bán dẫn đến hãng điện thoại, rồi cuối cùng là người mua. Ở phía bộ nhớ, từ tháng 9/2025 đến 2/2026, giá giao ngay chip nhớ đã tăng hơn 300%, hợp đồng DRAM tăng 90-95% còn NAND flash tăng 55-60% chỉ trong một quý. Đây là con số đủ để biến mọi bản kế hoạch giá bán trở nên lỗi thời.
Xiaomi bán lỗ, các hãng Android đồng loạt ngấm đòn
Xiaomi là ví dụ rõ nhất cho thấy chi phí bộ nhớ có thể phá vỡ bài toán lợi nhuận như thế nào. Hãng thừa nhận Redmi K90 Max đang được bán lỗ, với nguyên nhân trực tiếp là chi phí RAM tăng cao hơn dự báo. Trong buổi báo cáo thu nhập, lãnh đạo Xiaomi cho biết tốc độ và quy mô tăng giá bộ nhớ còn nghiêm trọng hơn cả những dự đoán tiêu cực ban đầu của họ. Ở các thị trường khác, hãng đã buộc phải tăng giá nhiều smartphone và tablet, với một số mẫu tăng tới 25%, do không thể tiếp tục tự hấp thụ chi phí bộ nhớ và linh kiện. Theo một dự báo, áp lực giá bộ nhớ sẽ kéo dài ít nhất đến nửa cuối năm 2027, thậm chí đầu 2028. Điều đó nghĩa là người dùng Android, đặc biệt ở phân khúc tầm trung và cận cao cấp, sẽ phải làm quen với mặt bằng giá mới cao hơn hẳn so với vài năm trước.
Apple và Huawei: ngoại lệ hiếm hoi giữa cơn sốt giá
Trong khi nhiều thương hiệu Android chuẩn bị tăng giá điện thoại thêm tới hơn 200 USD, Apple lại ra mắt iPhone 17e với giá giữ nguyên, thậm chí phiên bản 256 GB còn giảm 1.000 nhân dân tệ so với đời trước và được nâng cấp lên chip A19. Huawei tại Trung Quốc cũng tuyên bố không tăng giá điện thoại trong năm nay. Cả hai là ngoại lệ vì đã xây dựng chuỗi cung ứng tự chủ trong nhiều năm, từ chip Kirin, modem mạng đến chip xử lý hình ảnh, giúp họ không chịu biến động giá từ bên ngoài và có thể khóa giá linh kiện dài hạn. Hiện tại, các hãng smartphone khác buộc phải tăng giá do phụ thuộc chip bên thứ ba và thiếu sức mạnh chuỗi cung ứng, trong khi Apple và Huawei giữ hoặc giảm giá nhờ tự chủ công nghệ cốt lõi, chuỗi cung ứng kiểm soát được và chiến lược dài hạn rõ ràng. Đây là lợi thế cạnh tranh mà người dùng đang được hưởng trực tiếp.
Nên mua điện thoại lúc này hay chờ? Lời khuyên thực tế
Với dự đoán đợt tăng giá chip nhớ kéo dài đến ít nhất năm 2027, hy vọng giá smartphone sớm hạ nhiệt là khá mong manh. Các tiến trình sản xuất chip tiên tiến được kỳ vọng đóng góp hơn một nửa doanh thu mảng foundry của Samsung, trong đó AI và điện toán hiệu năng cao chiếm hơn 30%, tăng mạnh so với mức 15-20% cuối năm 2025. Điều này cho thấy ưu tiên của ngành bán dẫn vẫn là máy chủ AI, không phải điện thoại, nên chi phí chip RAM cho smartphone khó có lý do để rẻ hơn. Với người tiêu dùng, đây là thời điểm nên cân nhắc kỹ trước khi nâng cấp, ưu tiên các sản phẩm như iPhone 17e hay những mẫu Huawei mới nếu muốn giữ tính cạnh tranh về giá. Nếu máy hiện tại vẫn đáp ứng được nhu cầu cơ bản, trì hoãn nâng cấp có thể giúp bạn tránh được đợt tăng giá mạnh nhất. Ngược lại, nếu cần máy mới ngay, nên chọn các model vừa ra mắt với cấu hình đủ cho vài năm để không bị cuốn vào chu kỳ nâng cấp trong giai đoạn chi phí còn cao.
